Fetva Meclisi
Soru
Allah'ın izniyle keseceğimiz kurbanı kimler arasında taksim edeceğimiz hakkında istişarede bulunduk. İhtiyaç sahiplerini belirledik ve şer'an emrolunan sayıya da uyduk. Bunun dışında ise akrabalarımıza da akrabalık bağından dolayı et versek mi diye düşündük. O kişilerle aramız iyi fakat dini açıdan sıkıntı var; gittikçe Allah'ın emrinden uzaklaşıyorlar, söz ve fiilen. Durumları var ama iş kurban kesmeye gelince bahaneleri bitmek bilmiyor. Eskiden keserlerdi ama uzun zamandır da kesmiyorlar. Bize geliyorlar, söz veya ima ile et istiyorlar. Akrabalık bağına zarar gelmesin ve belki ısınırlar da kurban keserler diye et verdik -Allah kabul etsin- ama gözle görülür bir değişme olmadı. Allah rızası için ne yapmamız uygun olur? Yapıcı olalım derken yıkıcı olmak istemiyoruz.
Cevap
Benzer fetvalar
Bekâr ve ailenizle yaşıyor olmanız namazınızı farklı yapmadığı gibi kurban görevinizi de farklı yapmaz. Herkes gibi siz de varlığınız varsa keseceksiniz. Bugünkü kurlar üzerinden yaklaşık olarak 32 bir lira veya muadili bir kenarda paranız varsa kurban keseceksiniz. Ya da kimde varsa o kesecek. Allah kabul etsin.
Aleykümselam. Can alıcı noktayı siz tespit etmişsiniz. Bir ortağın 'kurban niyeti dışında' bir niyetle ortak olması bütün ortaklar için kesileni et yığınına dönüştürür. Kardeşlerinizin bu kadar açık bir ibadet bilmezlikleri varsa siz o kurbandan başka kurban kesin. Babanızın hatırı için de ona ortak olun. Yalnız böyle bir ithamda hassas olmalısınız. Ağır bir yük olur omuzlarınızda hatalı bir karar verirseniz.
Kurban bayramında kestiğimiz kurbanların tamamı üzerinde dilediğiniz gibi tasarruf edebilirsiniz. Zengine fakire, akrabaya, komşuya herkese istediğiniz kadar veya tamamını bile verebilirsiniz. Allah kabul etsin.
Bir kere araba alanın kurban kesmesi diye bir kayıt yoktur. O, bizim örfümüzün ürettiği bir ayrıntıdır. Evet, şükür için yapılacak işlerden biri olarak kan akıtmayı zikredebiliriz. Ancak böyle bir şart veya tavsiye yoktur. Eğer adak yapılmışsa yani 'araba alabilirsem koç keseceğim' denmişse o zaman adak olduğu için kesilmesi gerekir. Kesilince de adak şartlarına göre işlem yapılır. Hayır mesele bir şükür eda etmek ise sizin projeniz daha makuldür. Fakat ben size daha orijinalini tavsiye edeyim. Hiç et de dağıtmayın. Onun yerine arabanızı her ay bir gün din hizmetlerine kullanmayı planlayın. Daha iyi bir iş yapmış olursunuz. Allah'a emanet olun.
Mesele şöyle anlaşılmalıdır: a-Kurbanın bir mü'mine vacip olması için bazı şartlar gerekir. Mesela zenginliği olması gibi. Mü'minin seferi yani yolcu olmaması bu şartlardan biridir. Bunun anlamı şudur: Mü'min kurban bayramı günlerinde seferi ise ona kurban vacip olmaz. b-Seferi olan mü'mine kurban vacip olmaz yani kesmesi zorunlu olmaz ama keserse kabul olur mu? Bunun cevabı kesin olarak şudur: Seferi olduğu için ona kurban kesmek vacip değilse de o keserse kurbanı kurban olur. Tıpkı seferi olan mü'mine Cuma namazı farz olmadığı hâlde kılması durumunda Cuma kılmış olacağı gibi bir durumdur bu. c-Karıştırılan durum ise şudur: Bu kişi kurban günleri bitmeden mesela ikinci gün kendi evine dönecek olursa yani seferi durumu biterse o günlerde tekrar kurban kesmesi gerekiyor mu? Seferde iken kestiği kurban kurban görevini ifa etmesi için yeterli midir? Bunun cevabı da şudur: Seferi hâlde iken bile kesmiş olsa kişinin kurban görevi biter. Kurban günlerinde geri dönmüş olsa bile tekrar kurban kesmesi gerekmez.
Mesele şöyle anlaşılmalıdır: Kurbanın bir mü'mine vacip olması için bazı şartlar gerekir. Mesela zenginliği olması gibi. Mü'minin seferi yani yolcu olmaması bu şartlardan biridir. Bunun anlamı şudur: Mü'min kurban bayramı günlerinde seferi ise ona kurban vacip olmaz. Seferi olan mü'mine kurban vacip olmaz yani kesmesi zorunlu olmaz ama keserse kabul olur mu? Bunun cevabı kesin olarak şudur: Seferi olduğu için ona kurban kesmek vacip değilse de o keserse kurbanı kurban olur. Tıpkı seferi olan mü'mine cuma namazı farz olmadığı hâlde kılması durumunda cuma kılmış olacağı gibi bir durumdur bu. Karıştırılan durum ise şudur: Bu kişi kurban günleri bitmeden mesela ikinci gün kendi evine dönecek olursa yani seferi durumu biterse o günlerde tekrar kurban kesmesi gerekiyor mu? Seferde iken kestiği kurban, kurban görevini ifa etmesi için yeterli midir? Bunun cevabı da şudur: Seferi hâlde iken bile kesmiş olsa kişinin kurban görevi biter. Kurban günlerinde geri dönmüş olsa bile tekrar kurban kesmesi gerekmez.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
O hayvanlar diğer kurbanlık şartlarını oluşturuyorsa kurban olmalarında kurban kesicileri açısından sakınca yoktur. Krediye bulaşan ise ne sebeple olursa olsun vebaldedir.
Hayvanın sahibi, para almadan da başkalarını hissedar olarak kabul edebilir. Öyle bir durumda da onlar da kurban kesmiş olurlar.
Kurbanın kurban olması açısından sözünü ettiğiniz şeklin bir zararı yoktur. Fazilet ve sevap açısından kıbleye yatırılış şekli önemlidir. O da sizin için zor olacağına göre mesele yoktur. Allah kabul etsin.
TEVBE NAMAZI Sünnet ile sabittir. Bir günahtan kurtulmaya karar veren mü'min iki rekât normal namaz kılar. Sonra da tevbesini Rabbine bildirir. O namazın adı budur.
Bunun KURBAN İBADETİNİN ASLINA etkisi yoktur. Helal bir şekilde alınmış bir kurban olabilir hayvan vekâlet yoluyla da olsa besmele ile kesildikten sonra kurban ibadeti yerini bulmuştur. Kemikli idi, azdı çoktu gibi endişeler tali konulardır. O ibadetin aslını etkilemez onlar. Kendinizi bununla meşgul etmeyin. Kurbandan sonra ayrılırken helallik alın birbirinizden ve bayram edin.
Mü'min olarak farz ve haramlardan hiçbir taviz veremeyiz. Farz ve haram olmayan şeylerde zaman ve çevre şartlarına dikkat ederiz. Sözünü ettiğiniz gibi bir tehlike şu anda yoktur. Özellikle dikkat çekici bir aşırılık yapmamak gerekir. Buna rağmen bir tedbir uygulaması gerekiyorsa yapılabilir. Evhama kaymadan bunu yapmak gerekir.