Fetva Meclisi
Soru
Hocam, son dönemlerde Müslümanlarda da kelepire aldım söylemi fazlası ile artmaya başladığı için bu soruyu sorma ihtiyacı hissediyorum. Ekonomik nedenlerle sıkıştığı için ve borcunu ödeme gayesiyle rayiç değeri yedi yüz bin TL olan bir evi veya malı beş yüz bin TL'ye satan birinin sattığı malı ticaret ve kâr gütme amacıyla düşük fiyata almanın dini hükmü nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Meri kurallar üzerinden böyle bir alışveriş yapılabilir. Bir hile ya da kâğıt üzerinden sahtelik karıştırılırsa sakıncalı olur.
Yaşadığımız ülkede insanların kısm-ı azamı mü'min insanlardır. Elhamdülillah. Ama bu insanların devleti mü'min devlet değildir. Laiklik sistemini tercih etmiş bir devlettir. Dolayısıyla böyle bir devletin şu ya da bu işine dinden bir kural aramak en azından bu devletin kanunlarına göre suçtur. Biz de “vergi kaçırmanın dini hükmünü” zekât kaçırmanın dini hükmü ile karşılaştıracak değiliz. Bu mantıksız bir iş olur. Konuya sıradan bir vatandaş gözüyle baktığımızda ise ortada görünen durum farklıdır: Nimetlerinden yararlanılan bir sistemin yükünden almaya gelince yan çizmek olarak görülebilir bu. Bu da herkese göre farklıdır. Meseleye insani ve vicdani boyutu ile bakmalıyız zannedersem.
Selamünaleyküm. Önce yaptığınıza istiğfar edin. İlk fırsatta kurtulmaya karar verin. Ne zaman zarar etmeden satıp kurtulabilecekseniz o zaman satar kurtulursunuz ama aklınız ondan şimdiden kurtulmuş olsun. Allah işimizi kolay kılsın.
Meri hukuka göre hile sayılabilecek bir yola tevessül edilmedikçe ihaleye girip mal almak caizdir. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Kedinin ticaretinde sıkıntı yoktur. Bekçi, çoban ve av için olmayan köpeğin ise ticareti sakıncalıdır. O bölümünü yapmayın.
Aleykümselam. Alacaklının belli bir süre müsamaha etmesini Kur'an'ımız emretmektedir. Mü'min olarak da bu emre uymamız uygun olandır. Ancak borcu ile ilgilenmeyen böyle bir müsamahayı hak etmiyor olabilir. Bir de alacaklının da imkânı varsa bu müsamahayı gösterir. Mü'min insanın kalbini incitiyor olsa da hukuk yoluyla hakkın tahsil edilmesi yasak değildir.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Kadına Cuma namazı farz olmadığı için o, o esnada ödeme yapabilir.
Bir alım satımın caiz olması için gerekli şartlardan biri de, satılan şeyin fiyatının belli olmasıdır. Satımı yapıp ödemeyi ileride belirleme anlamındaki satışlar caiz değildir. Böyle bir işlem faiz değildir. Ticarette yasak olan sadece faiz değildir. Buradaki sakınca belli olmayan fiyatın ileride sıkıntı oluşturmasındandır.
“Muhtemel zararları” üzerinden bir ticareti yok sayamayız. Alkol, domuz ürünü gibi açık haramlar söz konusu olmadıkça veya ticaretin ana sakıncalarına dikkat edildiği sürece belirttiğiniz iş yapılabilir. Allah yardımcınız olsun, sizi kaymaktan ve erimekten muhafaza buyursun.
Bu kartı size hak ettiğiniz şartlarda verdi ise onunla alışveriş yapmanızda sakınca olmaz ama siz hak etmediğiniz bir şeyi hileli bir şekilde almış olsaydınız o size helal olmazdı.
Tam anlamı ile “çıplaklık” denecek bir ürünü satmanın harama destek olmak olacağını bilmemiz gerekir. Bu bir gevşeme ve tavizdir. Herkes işlediği haram kadar, harama destek olduğu kadar mesul olacaktır şüphesiz. Yalnız şunu tespit etmemiz gerekir: Çıplaklık için kullanılabileceği gibi normal bir giyim olarak da kullanılabilecek bir kıyafet için bu kural geçerli olmaz. Allah Teâlâ işinize kolaylık versin, rızkınızı helalden kazanmaya sizi muvaffak kılsın.
İnternetten vasıfları gösterilen bir şeyi satın almak caizdir. Gönderilen şey tespit ettiğimizden farklı gelirse geri göndermemiz veya aradaki farkı talep etmemiz caizdir.