Fetva Meclisi
Soru
Hocam biz ticaret yapıyoruz. İster istemez vergi konusunda eksiklik yapılıyor. Muhasebecilik yapan arkadaşlar vergi fazla çıkıyorsa düşük ödemek için mal almadığın halde fatura alabilirsen gidere kullanalım diye teklif ediyorlar. Bunun haricinde faturasız satışı öneriyorlar. Böyle olduğu zaman vergini eksik ödemiş oluyorsun. Kısacası dinen vergi kaçırmanın hükmü nedir? Böyle yaparak hiç vergi ödemeyen firmaları duyuyorum. Biz vergi veriyoruz ama onlar kılıfına uyduruyor. Hiç vergi ödemeden ticaret yapıyorlar. Bu konuda bilginize ihtiyacım var.
Cevap
Benzer fetvalar
Bir devlet, vatandaşlarına sağlık, güvenlik, altyapı, eğitim gibi kamu hizmetleri sunar. Bu hizmetlerin karşılığında vatandaşlardan vergi alır. Bu verginin oranı veya şekli tartışılabilir ancak vergi sistemiyle toplumun ortak menfaati gözetilir. Vergi, devletin meşru bir hakkıysa (ki Türkiye gibi Müslümanların çoğunlukta olduğu bir ülkede kamu yararına toplanıyorsa) o zaman ülkesini seven bir vatandaşın ahlâkî görevidir. Çünkü vergiden kaçırmak sadece devlete değil, o vergiyle geçinen binlerce garibana, hastaya, öğrenciye dolaylı olarak zarar verilir. Dolayısıyla Müslümanın kul hakkı gibi vergi ahlakına dikkat etmesi en doğru davranıştır. Satıcının sizden “çanta alışverişi” ifadesini yazmamanızı istemesi büyük ihtimalle ticari gelirini gizlemek ve bu gelirden doğacak vergiden kaçınmak için olabilir. Satıcının vergi kaçırma amacı olduğunu bildiğinizde ve bu yönteme rıza gösterdiğinizde, bu durumda aynı yanlışa ortaklık etmiş olursunuz. Çünkü “yardım eden, yapan gibidir” prensibiyle hareket edilir.
Müslüman, kendisini kötü gösterecek davranışlarda bulunmamalıdır. Vergi vermek veya vermemekten önce bu konuya dikkat etmeliyiz. Gizli yürüttüğünüz işlerde ise vicdanınızın sesine kulak verin, fetvaya gerek yoktur. Allah'a emanet olun.
Meseleye duygusal bir boyut taşıyabiliriz ya da derin bir takva arayabiliriz; bu durumda elbette öyle bir ticarete aykırı bakmak mümkün olur. Normal şartlarda ise bu ticaretin sakıncası yoktur. Sıkışma değil de dolaylı yollarla sıkıştırıp talip olma gibi bir durum yoksa o ticaret caizdir.
Selamünaleyküm. Güzel kardeşim,DİN ÜZERİNE OLMAYI reddeden bir devletin vergisini dine göre düşünmek mantıklı değildir. Olsa olsa devletin dine baktığı gibi biz de vergiye bakarız. Siz bir nebze abartıyorsunuz. Otobüste bilet kaçırmak gibi aleni bir hırsızlıkla bunun kıyas edilmesi de sağlıklı değildir. Orta bir yolu bulmanızı tavsiye ederim. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Kazancınızın haram olmasını gerektirir bir durum göremedim. Vergi kaçırmak, vergisiz iş yapmak mevcut şartlardaki sisteme bakışımız açısından fıkıh alanı dışında kalır.
Kesinlikle mevcut maliyenin kasası BEYTÜ'L-MAL değildir. Ama Müslüman hileli işlere de karışmamalıdır. Yani muhatabınızın Beytü'l-mal olmaması size yalan ve hile yolu açmamalıdır. Evet, muhasebecilik iyi bir meslektir denemez. Fakat bu sisteme iyi meslek denecek meslek hangisidir? Mesela imamlık iyi bir meslek midir? Siz, ormanda yürümeye, çalılıkta dikenlere takılmamaya alışmalısınız; bu bizim zamanımızın cihadıdır. Madem cihattır, kaçamayız, yılıp çökemeyiz.
devlet konusundaki diğer fetvalar
Dinimizdeki yemin etme şartlarına bunun ne kadar uyduğu tartışılabilir. Bu yeminden ötürü de dinden çıkma gibi bir duruma düşeceğini zannetmeyiz.
Devlet bir fiyat belirlemedikçe, Hileli fiyatlandırma yapılmadıkça ticarette kâr için bir üst sınır yoktur.
Memurluk bir tür bu işlere razı olmak demektir. Elbette, uzak durmak ve hiç bulaşmamak en evlasıdır ama o yemek yenebilir.
Sigorta prensip olarak dinimizin yasak saydığı şeyler ihtiva ettiği için sakıncalı görülmüştür. Bu nedenle ulema umumen sigorta caiz değildir demektedirler. Ancak devletin yaptırmayı mecburi tuttuğu sigortalara ruhsat verilmiştir. Mevcut hayat şartlarına göre zorunlu olan ve keyfilik ihtiva etmeyen sigortalar yaptırılabilir. Buradaki keyfilik/zorunluluk ise herkesin kalbindeki imana göre karar verebileceği bir durumdur. Bir mü'min için anlamsız gibi duran diğer mü'min için ölümcül görülebilir. Herkes imtihan olmaktadır bu hayatta. Sigorta da imtihan alanlarımızdan biridir.
Bu durum bir hile ile özellikle oluşturulmuş ve ardından da yasal bir ihaleye çıkılmış gibi bir durum değilse normal şartlarda devletin o tür satışları ile bir malı satın almakta sakınca olmaz.
Faiz kıyamete kadar her durumda haramdır. Hiçbir şekilde faiz için esneklik olamaz. Siz işinizi değiştirmek için gayret etmeniz gerekir. Eğer yaptığınız iş tam olarak faiz işi ise bereketsiz bir kazancınız olacaktır. Başka bir görevde olmayı talep etmelisiniz.