İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Hocam yakın zamanda Instagram uygulaması üzerinden bir çanta siparişi verdim. Ödeme işlemi sırasında satıcı, açıklama kısmına "alışveriş", "çanta ödemesi" gibi ibareler yazmamamı rica etti. İlk başta nedenini anlamadım ve ödemeyi yaptım. Daha sonra eşimin, bunun vergi vermemek amacıyla yapıldığını söylemesi üzerine içime bir şüphe düştü. Eğer gerçekten vergi vermemek niyetiyle böyle bir yol izleniyorsa bu durum hem satıcıya hem de bu tür satıcılardan alışveriş yapanlara dinen bir sorumluluk yükler mi?

Cevap

Bir devlet, vatandaşlarına sağlık, güvenlik, altyapı, eğitim gibi kamu hizmetleri sunar. Bu hizmetlerin karşılığında vatandaşlardan vergi alır. Bu verginin oranı veya şekli tartışılabilir ancak vergi sistemiyle toplumun ortak menfaati gözetilir. Vergi, devletin meşru bir hakkıysa (ki Türkiye gibi Müslümanların çoğunlukta olduğu bir ülkede kamu yararına toplanıyorsa) o zaman ülkesini seven bir vatandaşın ahlâkî görevidir. Çünkü vergiden kaçırmak sadece devlete değil, o vergiyle geçinen binlerce garibana, hastaya, öğrenciye dolaylı olarak zarar verilir. Dolayısıyla Müslümanın kul hakkı gibi vergi ahlakına dikkat etmesi en doğru davranıştır. Satıcının sizden “çanta alışverişi” ifadesini yazmamanızı istemesi büyük ihtimalle ticari gelirini gizlemek ve bu gelirden doğacak vergiden kaçınmak için olabilir. Satıcının vergi kaçırma amacı olduğunu bildiğinizde ve bu yönteme rıza gösterdiğinizde, bu durumda aynı yanlışa ortaklık etmiş olursunuz. Çünkü “yardım eden, yapan gibidir” prensibiyle hareket edilir.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Yaşadığımız ülkede insanların kısm-ı azamı mü'min insanlardır. Elhamdülillah. Ama bu insanların devleti mü'min devlet değildir. Laiklik sistemini tercih etmiş bir devlettir. Dolayısıyla böyle bir devletin şu ya da bu işine dinden bir kural aramak en azından bu devletin kanunlarına göre suçtur. Biz de “vergi kaçırmanın dini hükmünü” zekât kaçırmanın dini hükmü ile karşılaştıracak değiliz. Bu mantıksız bir iş olur. Konuya sıradan bir vatandaş gözüyle baktığımızda ise ortada görünen durum farklıdır: Nimetlerinden yararlanılan bir sistemin yükünden almaya gelince yan çizmek olarak görülebilir bu. Bu da herkese göre farklıdır. Meseleye insani ve vicdani boyutu ile bakmalıyız zannedersem.

Hocam biz ticaret yapıyoruz. İster istemez vergi konusunda eksiklik yapılıyor. M
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Müslüman, kendisini kötü gösterecek davranışlarda bulunmamalıdır. Vergi vermek veya vermemekten önce bu konuya dikkat etmeliyiz. Gizli yürüttüğünüz işlerde ise vicdanınızın sesine kulak verin, fetvaya gerek yoktur. Allah'a emanet olun.

Sayın hocam, benim iş yerim var. Bu iş yerimde yapmış olduğum satışlarda çoğu ma
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Kazancınızın haram olmasını gerektirir bir durum göremedim. Vergi kaçırmak, vergisiz iş yapmak mevcut şartlardaki sisteme bakışımız açısından fıkıh alanı dışında kalır.

Hocam, ben şu an bir tanıdığımızla beraber çalışıyorum. Mevcut bir dükkân yok or
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu devleti hak üzere ve kendinize de hak üzere olan devletin sistemine tabi olmak mecburiyetinde bir Müslüman olarak görüyorsanız, devletin kendisine vergi vermeyen her iş sahibini korsan gördüğü bir kurala göre suçlu sayılırsınız, kazancınız da net helal olmaz. Bizim şahsi kanaatimize göre ise özel grafikerlik böyle bir yapılanma içinde ciddi bir kul haklı ihlali niteliğinde sayılmaz.

Mesleğim grafikerlik. Piyasada broşür, katalog, logo vs. işler yapıyorum. Fakat
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Aleykümselam. Mü'min kendisi ile alakalı olmayan işlerle ilgilenmeyen insandır. Sizin de çalıştığınız bir iş yeri veya sizin görev alanınıza giren bir iş ise yapın ama 'ihbardan para kazanan' biri olmanızı yakıştıramam.

Selamunaleyküm. Bir işverenin yüklü miktarda vergi kaçırdığını biliyorum, bunu v
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Güzel kardeşim,DİN ÜZERİNE OLMAYI reddeden bir devletin vergisini dine göre düşünmek mantıklı değildir. Olsa olsa devletin dine baktığı gibi biz de vergiye bakarız. Siz bir nebze abartıyorsunuz. Otobüste bilet kaçırmak gibi aleni bir hırsızlıkla bunun kıyas edilmesi de sağlıklı değildir. Orta bir yolu bulmanızı tavsiye ederim. Allah'a emanet olun.

Bir iki aydır bilhassa bakkallar, nalburlar, fırınlar ve daha birçok alışveriş y

alışveriş konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Hanımların Cuma namazı kılması farz olmadığı için cuma vakti alışveriş yapmaları yasak değildir. Yalnız bu vakitte erkek satıcıdan alışveriş yapmamaları, harama destek olmamak için daha iyi olandır denilebilir. Bahsettiğiniz durum, karşı tarafın bilgisi dâhilinde olmadığı için bir sıkıntı oluşmayacağını ümit ederiz.

Hocam bir hanım, Cuma saatinde, vaktin cuma vakti olduğunun farkında olmadan int
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Böyle bir anlaşmaya razı olmak bir zayıflıktır. “Ben zaten geciktirmeyeceğim” diyerek yapılırsa inşaallah sakıncası olmaz.

Hocam bir ürün alırken, satıcı banka aracı olmadan taksitle satış yapmayı teklif
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Aldığınız ürün reklamlarla size fayda sağlayacağı vaadiyle satıldıysa ve kullanma kılavuzuna göre de kullanmanıza rağmen iyi gelmediyse satıcı size gerçekçi bir hizmet sunmamış demektir. Bu durumda ürünün size fayda sağlamadığı için paranızı geri talep etmeniz hakkınızdır. Başka bir ifadeyle satıcı, ürünün size fayda sağlamadığı ve beklentilerinizi karşılamadığı durumlarda, ürünün iade edilebilir olması gerektiğini belirtmiş. Bu, bir anlamda garanti ve sözleşme kapsamındadır. Dolayısıyla, ürün fayda sağlamadığı için paranızı geri almanız hakkınızdır. Beddua eden kişinin bedduasından endişelenmeyin. Allah kimin haklı kimin de haksız olduğunu biliyor. Allah bu sebeple bir bela verirse kime vereceğini de iyi bilir. Siz yine de hoşgörüyü elden bırakmayın.

Hocam internetten, çok ağrıyan bacaklarım için bir krem sipariş ettim. Ürünü öve
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Mini bir dilim de olsa Müslüman’ın malı ondan izinsiz olarak alınamaz, alınırsa haram olur. Müşteri mesela peynir satın alacağı zaman tadına bakmayı isterse durum şöyledir: Satıcının izni varsa, o yörede tadına bakılıp alınıyor şeklinde bir örf varsa veya mal sahibi buyur bak tadına derse tadına bakmak caiz olur. Böyle bir tadına bakmaktan dolayı kul hakkı oluşmaz. Satıcı izin vermiyorsa veya aslında müşteri almaya niyetli değil ama iş olsun der gibi bir maksatla tadına bakıyorsa bu bir kul hakkıdır, caiz değildir.

Müşteri satın alacağı gıdanın tadına baksa bu caiz olur mu yani müşteri günaha y
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Komşunuzun rızası olmadan kalan parayı kendinize almak günahtır. Allah, emaneti koruyanları sever ve bereketlerini arttırır. Komşunuza karşı dürüst olun, böylelikle hem onun güvenini kazanırsınız hem de Allah katında sorumluluktan kurtulmuş olursunuz.

Hocam komşum internet sitesinden bir ürün almak istedi, ürünün fiyatı iki bin TL
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Taksitleri gününde ödeyene son taksitte indirim veya tamamen hediye etme gibi bir şart konabilir. Bu caizdir. Böyle bir sözleşme yapıldığında da herkes sözüne uymak zorunda olur.

Bir alışverişin ödemeleri taksitlere bölünürken 'ara taksitleri gününde öderseni

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.