Fetva Meclisi

Evlenilecek kişinin farz-haram hassasiyeti, aile ilişkileri, sizin ve onun eğitim seviyesi denklik konusunda muhakkak önemsenmesi gereken konulardandır. Bu kriterler arasında eğitim durumunu, görüştüğünüz kişi; bir arkadaş olarak, eş olarak gülüp eğlenebileceğiniz, beraber yola çıkabileceğiniz, anlayış sahibi, kültürel birikim bakımından aynı dili yakalayabildiğiniz bir insan olduktan sonra esnetebilirsiniz. Karşı tarafı küçük görmek için değil belli bir uyum yakalayabilme niyeti ile belli kriterler aramanız yanlış değildir. Bu bakımdan içiniz rahat olabilir. Bir kişinin, evlenmeden önce farz namazları aksatma, zararlı madde bağımlılığı, ahlaki afiyet gibi sorunlarını evlendikten sonra bir anda düzeltebilmesi binde bir denebilecek kadar zayıf bir ihtimaldir. Bu yüzden bu konuları önemsenmeyecek basit özellikler olarak değerlendirmek doğru değildir. Hatta bu konular, evliliğin sağlıklı devam etmesi bakımından ciddi birer risktir. Bu bakımdan namaz konusunda çevrenizin namaz vb. konularda size çizdiği senaryo gerçekçi gözükmemektedir. Mü'min basiretle hareket eden, yanlışa düşmemek için tedbir alan kimsedir. İleride evliliğin huzur, mutluluk ve güven ortamını bozacak durum ve beklentileri aşırıya kaçmamak kaydıyla kıstas olarak belirlemek de bu tedbirlerden biridir. Bu yüzden çevrenizin söyledikleri sizi vesveseye sevk etmesin. Bahsettiğiniz kriterlere dikkat edin. Bunu elinizden geleni yapmak olarak görüp Allah'a dayanıp güvenin. Bol dua edin. İtimat ettiğiniz biri ile istişare ederek yol alın. En son olarak istihare yapmayı ihmal etmeyin. Çevrenizdeki sözlere takılmayın. Siz elinizden geleni yaptıktan sonra Allah'ın kaderine teslim olarak ilerlemek size huzur versin. Rabbimiz dünya ve ahiret huzuru yakalayabileceğiniz bir evlilik yapmayı nasip etsin. Bu süreci size kolay kılsın diye dua ederiz.

Öncelikle evlilik kararı hem duygusal hem de mantıksal bir süreçtir. Sizi zorlayan unsurları ve ilişkinizin temelini iyi analiz etmek en doğrusudur. Farklı kültürlerden olmak, evlilik için bir engel değildir. Ancak uyum sağlamak için iki tarafın da fedakârlık yapması gerekir. Özellikle sizin kültürel farkları yönetebileceğinize inanmanız daha önemlidir. Bunun için de öncelikle kendinizi tanıyın. Sevgi evlilik için gereklidir ama tek başına yeterli değildir. Gelecekte bir aile kurarken değerlerinizin ve yaşam tarzlarınızın uyumlu olması da önemlidir. Şimdiki anlaşmazlıklar ileride büyüyebilir mi? Bu noktada açık ve net konuşmalar yapmanız gerekir. Kararınızda etkili olması açısından istihare namazı kılabilir ve Rabbimize danışabilirsiniz. Aile büyükleri ve güvendiğiniz hocalarla istişare edebilirsiniz. Allah en doğru kararı almayı nasip etsin.

Kendini çıkmazda görme yerine şöyle yap: Günlük yoğunluğunu ikiye katla. Daha çok kitap oku. Yazı yaz. Ders dinle. Araştırma yap. Sılayırahim yap. Nafile namaz kıl. Zikir yap… Bunlar seni belirttiğin hatalardan uzak durmaya sevk edecektir. Böylece de bile bile hatanın etrafında dönmemiş olacaksın.

O kişinin ne yaptığını ve ayrıntısını bilemediğim için onun yaptığı hakkında bir yorum yapamam ama sizin yanlış olduğunu bildiğiniz bir şeyi yapana tavır koymanız ve bu tavrı ileriki hayatınız için bir dönüm noktası yapmanız doğru olandır. Aranızda bir idrak farkı varsa bu fark en azından sizin ona karşı karar verme aşamasını erteleme gibi bir sonucu getirmelidir. Yarın başınıza gelebilecek bir sıkıntıdan önce bugünden tedbir almanız bunu gerektirir.

Siz ahlakınızdan taviz vermeyin. İnsanlarla iyi geçinin. Ama insanları zorlamayın. Farz denecek konularda ve haramlar konusunda bu titizliğinizi koruyun ama diğer ayrıntı konularda abartıya kaçmayın ve insanların sizin gibi olmasını beklemeyin. Yoksa onları kendinizden soğutursunuz. Allah hepinize afiyet versin.

Bu anlamda bir denklik dinen şart değildir, herkes ana ilkelerde buluşulduktan sonra evlenilebilir durumdadır. Şunu da unutmamamız gerekir: Evlilik risk üzerine risktir, sizin verdiğiniz örnek bu riske ilave bir risk daha getirmiş oluyorsunuz. Kimseyi işinden dolayı ayıplayamayız ama bir tekstil işçisi ilim adamı birini takdir edemiyor olabilir. Evlenmek sizin için farz durumuna gelmedi ise tavsiye etmeyiz.

Bu bir kati hüküm değil tavsiyedir. Yoksa mümin mümine denktir. İmandan sonraki bütün denklikler yüzeysel konulardır. Herkes yöresinden kültürüne kadar pek çok konuda dengini ya da denkliğe yakın olanı aramalıdır. Ve asla bu denklik yüzde yüz oluşturabilir de değildir. Bir arayış ve umut olarak görülmelidir.

Bu hususta uzaktan tavsiye doğru ve yeterli değildir. Sizin öncelikle bedensel göz tatmininiz oluşmalıdır. Ardından aile yapıları benzerliği veya uyum ihtimali dikkate alınmalıdır. O veya bu, insanlık her şeyden önce gelir, unutmayın.

Beklentilerinde haksız değilsin, öyle olmalıdır. Aksi seni bir ömür eziyete sokabilir. Evlilik seni farz duruma getirecek kadar sıkıştırırsa şartlarında esnetme yaparsın. Öyle olmazsa sabırla uygun olanı beklersin. Allah yardımcın olsun.

Eğitim önemlidir ama asla insanlıktan ve imandan daha önemli değildir. İnsan ve Müslüman olmanın ardından eğitim gelebilir. Normal durum böyledir. Şu andaki idrakte ise diplomalar sahiplerinden daha değerli tutuluyor. Diyebileceğimiz bir sözümüz yoktur ne yazık ki!

Ulemamızın büyük bir bölümü evlilikte denklik gerekeceği konusunu söylemişlerdir. Bu nedenle evlilikte denklik gerekir diyebiliriz. Yalnız bu sözü edilen denklik nikahın caiz olması için şart değildir. Bir tür önemli bir tavsiye niteliğindedir. Denklik genel olarak Müslümanlık, hürriyet, soy, dindarlık, ekonomik yapı ve meslekte aranır. Bazı alimler bedensel sağlığı da denklik konusu yapmışlardır. Denklik konusunda Müslüman bir kadın eş adayı seçerken Müslüman dengini bulmalıdır. Buradaki denklik şartı tartışmasız gerekli bir şarttır. Kâfir bir erkek Müslüman bir kadının kocası olamaz. Bir sosyal denklik ölçüsü olarak meslek ve ekonomik denklik de aranabilir ama bu dediğimiz gibi nikahın olmazsa olmazlarından değildir. Aynı şeyi biraz daha önemli tutarak soy denkliği için de söyleyebiliriz. Bedensel engeller ise eşler arasında kabul gördüğü sürece denkliği bozmaz. Zira denklik esasen eşlerin aile saadeti için yapılmış bir tavsiye niteliğindedir. İman ve takvanın bulunduğu yerde diğer arananlar olmazsa olmaz nitelikte değildir. Bu denklik kadın ve velisinin araması gereken bir haktır. Onların aramıyor olması sorunu kaldırır.