Fetva Meclisi
Soru
Evlilik görüşmeleri öncesinde sorguladığım dört şey oluyor: namaz, sigara vb. kötü alışkanlıklardan uzaklık, helal kazançla statüsünün benden üstün olması ve aile içi ilişkileri. Ama tüm bunlar için eleştiri alıyorum; 'bu kriterlerden biri olmazsa görüşmem deme, bununla imtihan olursun' deniyor. Mesela 'sigara içmeyenle evlenirsin sonra alkole başlayabilir' veya 'mesleğe takılma, bu karşı tarafı küçümsemek olur, kibirden kaynaklanıyor, dolayısıyla bununla da imtihan olursun' vb. eleştiriler alıyorum. Hocam bu işin doğrusu nedir? İnsanları dinlemeli miyim? 'Ya imtihan olursam' vesvesesi oluştu, ne yapmam gerek?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm.1- Namaz, Allah'ın emirlerinden biridir. Onu yapan imanının gereğini yapmış olur. Sigara ise menhiyattandır. Bütün insanlığın zararında ittifak ettiği bir afettir. Onu tüketen birinin namaz kılmasında bir engel yoktur. Keşke secde edenler onu imha etmeyi kökten becerebilseler! Ne yazık ki, namaz ve sigarayı bir arada tutmaya karşı elimiz kolumuz bağlıdır. Sigara içen biri ile alakalı hüküm ne olursa olsun, imandan çıkaran bir netice yoktur. Böyle olunca da onunla evlenilmez asla diyemeyiz. Din olarak hüküm budur ama aklı olan biri sigara içenle evlenmez. Eşini hastanelerde taşımak için evlenen biri durumuna düşme riskini unutmamalıdır eş adayı. 2- İyiyi aramak zorundayız. Sabredip iyiye talip olalım. Eğer iyiyi ararken harama düşme riskimiz belirirse taviz verebiliriz. İyiden normale, normalden az zararlıya şeklinde inmemiz mümkündür. Zira haram düşmek en büyük tehlikedir. Ona düşmektense beklentimizden taviz veririz.3- Kadın elbisesinin erkeğe götürülmesinde erkek, kadına dair ayrıntılara vakıf olmayacaksa ve kadının üzerinde bir ölçüm yapmayacaksa sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Böyle bir evliliğin dinen hiçbir sakıncası yoktur; evlenebilirsiniz. Ne var ki, bugüne kadar böyle bir evlilikte başarı oranı istatistiği büyük rakamlarla etkilemeyecek kadar düşük kalmıştır. Bu nedenle de sizi çevreniz ikaz etme ihtiyacı hissetmiştir. Size tavsiyemiz şudur: Evlilik sizin için olmazsa helak olacağınız düzeyde bir ihtiyaç değilse evlenmeyin, bekleyin.
Bacım, Allah yardımcın olsun. Namaz konusunda sabırla ve nezaketle mücadele etmeni tavsiye ederim sana. İnkâr etmediği sürece bunu boşanma nedeni yapmaman daha iyi olur. Sigara ise insan sağlığı ile alakalı bir meseledir. İçmeyenin de içen gibi zehirlendiği bir nesne olduğu için bunu ayrılma nedenine kadar götürmen senin hakkındır kanaatindeyiz. Yalnız bunu yapmadan önce bütün ahlaki ve sosyal yöntemleri bitirmiş olman senin lehine olur. Onunla daha geniş ve rahat bir ortamda görüş. Ailesini devreye sok. Meseleyi doktor istişaresine gerekli olursa aile danışmanına götür. Çarenin bittiği yerde sen haklısın.
Selamünaleyküm.Hanım kardeşim. Yirmi beş yaşı evlilik için son sınırdır diye bir kural mı var? Gereksiz yere sıkıntı etmeyin. Kim bilir sizi ne güzel bir yuva bekliyor; siz de gereksiz yere acele ediyorsunuz.İnsan evleneceği zaman erkek olsun kadın olsun, uzun bir şartlar listesi hazırlar kafasında. Bu şartların çoğu zamanla erir gider. Siz de aynısını yapacaksınız. İbadet şartından asla vaz geçmeyin ama tahsil çok da önemli değil. Ahlâklı bir okumamış, ahlâk yoksunu bir diplomalıdan daha değerlidir. Endişe etmeyin, her şey kaderle yürüyor. Siz araştırmanızı yapın,gelen tekliflerle ilgilenin. Üzerinize düşeni yaptıktan sonra gerisini Allah Teâlâ halledecektir.
Namazı eksen almakla pek güzel ve mübarek bir iş yapmışsınız. Hiç bozmayın ve asla tereddüt etmeyin. Namaz bizim için dindir, insanlık kalitesidir. Namaz, yaratanımıza bağımızı ve vefamızı gösteriyor. Namazsızlık insanlık açısından da sorun göstergesidir. Şaşmayın, güzel düşünmüşsünüz. Evlenince sen kıldırırsın söylentisi ise kuru bir umuttur, ya tutar ya tutmaz. İlkenizi aşmamaya çalışın. Evet, yaşınız evlilik bakımından ilerlemiş ama evlenmek her şey değildir. Yaşadığımız toplumda neredeyse boşanmalar evlenmeyi geçecek durumdadır. Mahkemeler işi biraz gevşetse boşanmışlar bu ülkenin çoğunluğunu oluşturur diye korkuyorum. Şansını tüketmiş dul bir kadın olmaktan ise huzur içinde nasibini bekleyen bir hanım olmayı yeğleyin. Allah Teâlâ yardımcınız olsun.
Kimse kimsenin günahı ile itham edilemez. Görümceniz olacak bir kadının durumu ile eşiniz olacak birini değerlendiremezsiniz. Böyle bir değerlendirme haksızlık olur. Siz şunu ölçmeye çalışın: Eşiniz olacak kişide belirttiğiniz iyi vasıflar yeni bir vasıf mı yoksa eskiden beri öyle mi geliyor? Eğer eskiden beri öyle geliyorsa kardeşi sorunlu demektir. O da kardeşinin durumundan razı değilse kardeşinin durumu sizi etkilemeyecek demektir. Hayır, aile aslında o kardeşin pozisyonu gibidir de eş adayınız yeni bir dönüş yaptı gibi duruyorsa siz riskli bir alana gireceksiniz demektir. Buna göre değerlendirmeye bakınız. Gerekiyorsa da size evlenme teklif eden kişi ile bu konuyu açık bir dille konuşun. Allah yardımcınız olsun.
eş adayı konusundaki diğer fetvalar
Öncelikle genç bir kız olarak namaz kılıyor olmanız ne güzel, ne mutlu size ki kulluğunuzu namaz kılan olarak yaşıyorsunuz. Elhamdülillah, Rabbim daim kılsın. Evlilik meselesine gelince: İnsanın hayatında alabilecek önemli kararlardan biridir. Karşımıza istemediğimiz, bizim kriterlerimize uygun olmayan birçok kişi çıkabilir ama biz seçici olmak zorundayız. Bu süreçte namaz kılıp Rabbimize dua ederiz, O’ndan hayırlı kişileri karşımıza çıkarmasını ve hayırlı bir karar vermemizi nasip etmesini isteriz; istemeliyiz de. Çünkü biz, en iyisini isteyip en iyisi olmaya çalışmalıyız. Eğer evlilik, hayatımızda öncelik vermemiz gereken bir düzeye geldiyse kriterlerimizden biraz vazgeçmeyi bilmeliyiz ama bu vazgeçme, Rabbimizin razı olmayacağı hatta taviz anlamında bir duruma bizi asla götürmemeli. Biz iyi olmaya çalışalım, vakti ne zaman gelecekse o zaman nasip olacaktır diye de düşünmemiz gerekir. Ailenizin görüşü ve rızasını da bu süreçte sakın ihmal etmeyin. Rabbim yardımcımız olsun.
Evlilik, İslam’a göre yalnızca iki bedenin değil, iki ruhun ve iki hayat anlayışının birleşimidir. Bu birliğin en temel şartı din birliğidir. Dolayısıyla sizinle evlenmek isteyen kimse Müslüman olduktan sonra vebale girmezsiniz. Evlilik, sadece iki bireyin değil iki dünya görüşünün de evliliğidir. Ancak zamanımızda özellikle bizim toplumumuzda, siyasi kutuplaşmalar, insanların sadece kamusal değil özel hayatlarını da etkiler hâle gelmiştir. Bu yüzden eşlerin sadece aynı dine değil, benzer dünya görüşüne ve değer sistemine sahip olması da artık göz ardı edilemeyecek bir gereklilik hâline gelmiştir. Çünkü çocuk yetiştirme, çevre seçimi, çocuk terbiyesinde, kimin "kahraman" kimin "hain" sayılacağına karar verirken, vatan, millet, ümmet gibi kavramlara hangi gözle bakılacağı hususunda, eşler arasında temel bir uyum yoksa bu farklılık zamanla kırgınlığa, kopukluğa hatta ayrılığa dönüşebilir. Bu yüzden evlilikte sadece dinin değil, dinin hayata bakışıyla şekillenen bir ideolojik yakınlığın da olması hem eşler arasındaki muhabbeti hem de çocuklar üzerinde kurulacak değerler dünyasını korur. Dolayısıyla kararınızı verirken bu bilgileri de dikkate almanızı tavsiye ederim. Allah en doğru kararı verebilmeyi nasip etsin.
Öncelikle geçmiş hatalarınız için tövbe edip helal dairede yaşama hedefiniz ve gayretiniz takdire şayandır. Haramdan uzak durma hassasiyetinizi hayatınız boyunca sürdürmeniz nasip olsun inşallah. Evlenme konusunda yaşanılan sıkıntı mevcut zamanımızın imtihanlarından biridir. Fakat son nefese kadar elimizden geleni yaparak gayret etmeye mecburuz. Evlilik elbette kişinin hem dünyası için hem de ahireti için önemli bir adımdır. Bu yolda en büyük azıklardan biri sabırlı olmaktır. Sabırla yol alıp Rabbimize kalbinizdekileri dökebilir, uygun bir eş için bolca dua edebilirsiniz. Henüz vakti gelmediği için uygun bir eş adayı ile karşılaşmamışsınızdır. Kadere teslim olun ve asla umutsuz olmayın. Her şeyin bir vakti vardır. Unutmayasınız ki Allah her dilediğini dilediği gibi ve dilediği zamanda yapar. Bu süreçte ailenize karşı her şeye rağmen nazik davranmayı ihmal etmeyesiniz. Onların da bol dualarını almaya çalışmanız sizin için kazançlı olandır. Her önünüze çıkan kişiye evet demeniz elbette akılsızlık ve kendinizi bile bile tehlikeye atmak olur. Siz kriterlerinizi belirleyin ve bu kriterlerden taviz vermeyecekleriniz olsun. Bununla birlikte esnetebileceklerinizi de belirleyin. Evliliğin ertelenmesi kişiyi zinaya sürükleme tehlikesi ile karşı karşıya bırakacaksa böyle bir durumda olan bir mü’min evlenmek için aradığı kriterleri esnetmeli ve evliliği geciktirmemelidir. Rabbimizin razı olacağı adımlar atmanız nasip olsun. Allah yardımcınız olsun.
Evlilikte dürüstlük ve güven esastır. Şu anda aktif bir hayat sürdürüyor ve sıkıntılar tamamen geride kalmışsa, bu bilgi hayatınızı ve evliliğinizi etkilemeyecekse, paylaşmak zorunlu değildir. Ancak bu bilgi, gelecekte evlilikle ilgili bir sorun oluşturabilir ya da karşı tarafın hakkını etkileyebilecek bir durum doğurabilirse, dürüstlük gereği bu konunun uygun bir dille ifade edilmesi daha doğru olacaktır. Detaylara girmeden, yalnızca geçmişte bir tedavi süreci yaşandığını ve bu durumun tamamen çözüldüğünü ifade edebilirsiniz. Gereksiz ayrıntılara girerek karşı tarafı endişelendirmekten kaçının. Eğer nasıl anlatacağınız konusunda çekinceleriniz varsa, bir aile danışmanından veya güvenilir bir hocadan destek alabilirsiniz.
İnsanlar, bir kişiyle tanıştıklarında ya da onunla zaman geçirdiklerinde içlerinde bir huzur, güven veya yakınlık hissedebilirler. Bu, Allah’ın kalbe verdiği bir işaret olabilir. Ancak bu hissiyat tek başına yeterli değildir. Çünkü duygular yanıltıcı olabilir. Bu nedenle dinimiz istihare ve istişare yolunu tavsiye eder. Evleneceğimiz kişi kaderde yazılıdır. Ancak biz bu kaderi seçme ve karar verme sürecinde hür irademizle şekillendiririz. Bu nedenle hislerinizi önemseyebilirsiniz ancak bu hissiyatı bilgi, istişare ve dua ile desteklemek gerekir. Karşı tarafın doğru bir kimse olduğunu tespite yardımcı olmak adına bazı ipuçlarına yer verebilirim: Dini hassasiyetlerini, ahlakını ve karakterini değerlendirerek anlaşılabilir. Karşı tarafın sizde güven duygusu uyandırması önemlidir. Sizi anladığını, sizinle ortak bir hayat kurmak için samimi olduğunu hissetmeniz gerekir. Eğer içinizde sürekli bir huzursuzluk, şüphe veya güvensizlik varsa, bu durum göz ardı edilmemelidir. Evlilik gibi büyük kararlar için istihare namazı kılmak çok faydalıdır. Bu, Allah’tan doğru yönde rehberlik istemek için bir ibadettir. İstihare sonucunda bir rüya beklemek yerine, Allah’ın kalbinize huzur ve kolaylık vermesini dilemek esas olandır. Aileniz, dostlarınız veya güvendiğiniz bir hocayla istişare etmek, sizin göremediğiniz bazı yönleri fark etmenize yardımcı olabilir. İlişkiyi aceleye getirmemek, karşınızdaki kişiyi tanımak için zaman tanımak önemlidir. Bu süre zarfında davranışlarına, niyetlerine ve size olan yaklaşımına dikkat edin. Unutmayın ki doğru kişi, mükemmel insan değildir ama sizinle Allah yolunda yürümeye hazır, hatalarıyla ve güzel yönleriyle hayatı paylaşmaya açık bir kişidir. Kalbinizdeki kararsızlık ve endişeleri dua ile Allah’a açın, O sizi en hayırlı yola yönlendirecektir. Allah size gönlünüzdeki hayırlı eşi nasip etsin ve kararlarınızda kolaylık versin.
Rabbim hepimize rızası doğrultusunda yaşayabilmemizi nasip eylesin. Bahsettiğiniz husus birkaç açıdan ele alınmalıdır; - Düğün ve nikâh işlerinizde ailenizin rızası, memnuniyeti ve duası ilk vazifeniz olmalıdır. - Görüştüğünüz kişiyle aranızdaki mesafe ilişkinizi olumlu yönde de olumsuz yönde de etkileyebilir. Bu süreci daha sağlıklı ilerletebilmek adına görüşme sürelerinizi sınırlandırıp buluşma sürelerinizi üçüncü kişilerin katılımıyla tertip edebilirsiniz. - Dua edin. Harama bulaşmadan geçirmek istediğiniz günler için Allah Teâlâ’ya yalvarın. O size yollarınızı açar. - Bir aile büyüğünüzden yardım isteyerek evlilik sürecinizi daha erken neticelendirebilmek için destek isteyebilirsiniz. Bir büyüğünüz söz sahibi olursa bu süreç daha sağlıklı ilerler. - Meşguliyetlerinizi artırın, süreci çok fazla kafaya takıp andan kopmayın. İşiniz, okuduğunuz kitaplar, dinlediğiniz dersler özellikle bu süreçte artsın. Allaha emanet olun.