Fetva Meclisi

Ümmetimiz “oku” emriyle ilk muhatap olan ilim ümmetidir. Hangi yaşta olursak olalım ilimsiz bir hayatımız olmamalı. Hem kendimiz hem de çocuklarımız için bu ilim yolunda ilerlerken tercihler yapmak zorunda kalıyoruz çoğu zaman. Çocuklarımızı da hiçbir yere göndermeyelim, evde tek başına yetiştirelim diyecek bir zeminde de değiliz. Hem onları okuma hayatından hem de sosyal bir hayattan alıkoymadan hareket etmemiz gerekmekte. Okuma adı ile gönderdiğimiz ortamlarda ahlaki yönden bir erozyona uğrama söz konusu olabilir, bunu da istemeyiz ama bu sonuç olmaması için çevreden gördüğü kötü örneklere inat başta ailesi olmak üzere güzel örnek alacağı bir çevre oluşturmalıyız. Eğer kendi kabiliyetine göre bir meslek elde etmek istiyorsa sizin kriterlerinize göre alternatif bir kurum tercih edebilirsiniz; açık lise veya kabiliyete göre farklı eğitimler de söz konusu olmakta. Mü’min olarak her eğitimi alamayız, her kitabı okuyamayız ama mutlaka ama mutlaka okuduklarımız, eğitimlerimiz olmalı her an. Evlatlarınızın eğitim süreçlerini onlarla olan ilişkilerinizi de yıpratmadan ilerletebilmek için onların da doğal isteklerini göz ardı etmeden konunun uzmanı olan kişilerle istişare ederek hareket etmemizde de fayda olacaktır biiznillah. Bununla beraber bulunmalarını istemediğimiz ortamların bir alternatifini bulmak, kabiliyetlerini geliştirebilecekleri meşguliyetleri oluşturmak da aynı şekliyle ailenin sorumluluğunda olduğunu da unutmamalıyız. Çocuklarımızı çevreden koruyup ahlaklı, dinini yaşayan birey olarak yetiştirme sevdanız çok mübarek; Rabbim yardımcınız olsun. Her şeyin maddeleşmeye doğru gittiği bir dönemde siz maneviyatını düşünüyorsunuz, mübarek olsun. Bunu yaparken de şeytanın sizin de hedefinizde olduğunu unutmayın sakın. Bu sebeple koruyayım derken fıtratını arka plana atarak bir tavır takınmamaya özen göstermelisiniz. Sohbete götürmeniz güzel ama onun da hoşlanacağı uygun ortamlara da gitmeli; yürüyüş yapmak istemesi de uygun yerlere gittiği takdirde engel olunmamalı. “Kadının yeri evidir” hakikatini, asla dışarı çıkmaması gerekendir olarak değerlendirmememiz gerekir. Onun için yapılması mübah olan hangi iş varsa o işi görmek için evden çıkmasında sakınca vardır diyen bir âlim olmamıştır. Sakınca; ölçünün kaçmasında ve âdeta kaş yaparken göz çıkarılmasındadır. Biz fıkıh öğreniriz, fıkha göre yaşarız, insan da toplumsal bir varlıktır ve bu sebeple her an insan ile iç içe olabilmekte. Fıkıh bilen bir insan sınırlarını bilerek hareket etmeli. Tabi ki kadının rahat ettiği, fitneden uzak olan yerinin de evi olduğu da unutulmamalıdır. Kızlarımızın ahlakının ve iffetinin her şeyden üstün olduğunu da bilerek adımlarımızı atarız. Son olarak şu gerçeği de bir kardeşiniz olarak hatırlatmak isterim, insanız, beden sağlığımız kadar ruh sağlığımız da önemlidir. Şeytan her insanla olduğu gibi bizimle de uğraşmakta. Adımlarımızı atarken psikolojisi bozulmuş olmamamız gerekir. Huzur bizim için vazgeçilmez bir duygudur. Mü’minliğimizden huzur duyarız ama insanın boşluğa düştü hissine girmesi ruh sağlığımızı olumsuz etkiler. Aman çocuklarımızı bu ruhsal sürece girip bocalamasına izin vermeyin. Fıtratı, istekleri ile paralel adımlar atmaya çalışın. Rabbim yardımcımız olsun.

Kendi ifadesine göre, bu şüphelerden kurtulmak istiyor ancak kolay olmadığını düşünüyor. Bu, inkâr etmekten çok bir arayış içinde olduğuna işaret edebilir. Eğer gerçekten samimi bir şekilde tekrar imanını güçlendirmek istiyorsa doğru kaynaklardan destek alarak bu süreci yönetebilir. Ancak bu süreç yıllar sürebilir ve kesin bir sonuç garantisi yoktur. Bir insan imanında şüpheye düşmüşse ve bu şüphelerden kurtulup kurtulamayacağı belli değilse büyük bir imtihan olacağında şüphen olmasın. Onun imanla ilgili bu durumunu düzeltebileceğini düşünüyor olabilirsin. Fakat insan ancak kendi çabasıyla değişir. Sen onun için ne kadar dua etsen, yanında olsan da eğer o kendi içinde kesin bir karar almazsa düzelmeyebilir. Dahası, zamanla onun şüpheleri seni de etkileyebilir, inancını ve manevi huzurunu sarsabilir. Şu soruları kendine sor: "Ya bu düşüncelerinden vazgeçmezse?", "Ya ileride çocuklarımız olduğunda onları nasıl yetiştireceğim?", "Onunla geçirdiğim yıllar boyunca ben de yıpranır mıyım?" İslam'da evlilik için eşlerin iman ve ibadet yönünden uyumlu olması önemli bir şarttır. Eğer bir kişi İslam'ı bütünüyle reddediyorsa bu imanla ilgili ciddi bir sorun oluşturur. Ancak şu anki durumunda şüphe içinde olduğu ve kurtulmak istediği için tamamen inkâr ettiğini söylemek zor. Fakat bu şüpheler ilerler ve dinden çıkarsa nikâh geçerli olmaz. Evlilik sadece ahlak, merhamet ve iyi insan olmakla değil, aynı zamanda ortak bir iman ve hayat görüşüyle yürüyen bir yoldur. Eğer bu kişinin imanını gerçekten güçlendirme iradesi varsa ve bunu göstermeye başlarsa belki bir fırsatı olabilir. Ama eğer şüpheleri devam ederse ileride çok daha büyük zorluklarla karşılaşabilirsin. Allah en hayırlısını nasip etsin.

Çocuklarınızın dini durumlarına etki edemiyorsanız bari insani bağlarınızı koruyun. Hem din hem insanlık aynı anda elinizden gitmesin. Böylesini yapmaya çalışın. Madem siz üzerinize düşeni yaptınız, onların hesabını Allah’a salın.

Selamünaleyküm. Bir erkeğin dört kadınla nikâhlanması, Allah'ın erkeğe verdiği bir ruhsattır. Erkeğin, bu ruhsatı kullanmada belli bir özrü olması gerekmez. Gereken, erkeğin böyle bir ruhsatı kullanmada adaleti yerine getirebilecek kapasitede olmasıdır. Sizin sorunuzdaki erkeğin durumu, onunla Rabbi arasında bir durumdur. O erkeğin evlenme nedenini başkalarına izah etmesi gerekmez. Bir erkek, ikinci bir eşle evlendiğinde birinci eşe sağladığı her imkânı ikinci eşe de sağlamak zorundadır. Bu hususta eşit davranmaması durumunda ikinci eşle nikâhlanma hakkını zedeler. İki eşin bir araya getirilmesi ise caiz değildir. İki kadının da rızası olmadıkça bir araya getirmezi zulümdür. Bu zulme eşlerinden biri itiraz edebilir. İtirazı muteberdir. Birinci eşin ileri sürdüğü, 'çocukları görme' düzeyinde bir beraberlik ise muteber değildir.

Selamünaleyküm. Böyle bir evliliğin dinen hiçbir sakıncası yoktur; evlenebilirsiniz. Ne var ki, bugüne kadar böyle bir evlilikte başarı oranı istatistiği büyük rakamlarla etkilemeyecek kadar düşük kalmıştır. Bu nedenle de sizi çevreniz ikaz etme ihtiyacı hissetmiştir. Size tavsiyemiz şudur: Evlilik sizin için olmazsa helak olacağınız düzeyde bir ihtiyaç değilse evlenmeyin, bekleyin.

Anlattığınız şey, kâğıt üzerinde iyi bir tiyatrodan başka bir şey değildir. Tiyatro! Nikâh dediğiniz şey olabilir ama siz kendinizi helake sürüklüyorsunuz; evinize dönün. Tevbe istiğfar edin!

Öncelikle genç bir kız olarak namaz kılıyor olmanız ne güzel, ne mutlu size ki kulluğunuzu namaz kılan olarak yaşıyorsunuz. Elhamdülillah, Rabbim daim kılsın. Evlilik meselesine gelince: İnsanın hayatında alabilecek önemli kararlardan biridir. Karşımıza istemediğimiz, bizim kriterlerimize uygun olmayan birçok kişi çıkabilir ama biz seçici olmak zorundayız. Bu süreçte namaz kılıp Rabbimize dua ederiz, O’ndan hayırlı kişileri karşımıza çıkarmasını ve hayırlı bir karar vermemizi nasip etmesini isteriz; istemeliyiz de. Çünkü biz, en iyisini isteyip en iyisi olmaya çalışmalıyız. Eğer evlilik, hayatımızda öncelik vermemiz gereken bir düzeye geldiyse kriterlerimizden biraz vazgeçmeyi bilmeliyiz ama bu vazgeçme, Rabbimizin razı olmayacağı hatta taviz anlamında bir duruma bizi asla götürmemeli. Biz iyi olmaya çalışalım, vakti ne zaman gelecekse o zaman nasip olacaktır diye de düşünmemiz gerekir. Ailenizin görüşü ve rızasını da bu süreçte sakın ihmal etmeyin. Rabbim yardımcımız olsun.

Öncelikle geçmiş hatalarınız için tövbe edip helal dairede yaşama hedefiniz ve gayretiniz takdire şayandır. Haramdan uzak durma hassasiyetinizi hayatınız boyunca sürdürmeniz nasip olsun inşallah. Evlenme konusunda yaşanılan sıkıntı mevcut zamanımızın imtihanlarından biridir. Fakat son nefese kadar elimizden geleni yaparak gayret etmeye mecburuz. Evlilik elbette kişinin hem dünyası için hem de ahireti için önemli bir adımdır. Bu yolda en büyük azıklardan biri sabırlı olmaktır. Sabırla yol alıp Rabbimize kalbinizdekileri dökebilir, uygun bir eş için bolca dua edebilirsiniz. Henüz vakti gelmediği için uygun bir eş adayı ile karşılaşmamışsınızdır. Kadere teslim olun ve asla umutsuz olmayın. Her şeyin bir vakti vardır. Unutmayasınız ki Allah her dilediğini dilediği gibi ve dilediği zamanda yapar. Bu süreçte ailenize karşı her şeye rağmen nazik davranmayı ihmal etmeyesiniz. Onların da bol dualarını almaya çalışmanız sizin için kazançlı olandır. Her önünüze çıkan kişiye evet demeniz elbette akılsızlık ve kendinizi bile bile tehlikeye atmak olur. Siz kriterlerinizi belirleyin ve bu kriterlerden taviz vermeyecekleriniz olsun. Bununla birlikte esnetebileceklerinizi de belirleyin. Evliliğin ertelenmesi kişiyi zinaya sürükleme tehlikesi ile karşı karşıya bırakacaksa böyle bir durumda olan bir mü’min evlenmek için aradığı kriterleri esnetmeli ve evliliği geciktirmemelidir. Rabbimizin razı olacağı adımlar atmanız nasip olsun. Allah yardımcınız olsun.

Evlenilecek kişinin farz-haram hassasiyeti, aile ilişkileri, sizin ve onun eğitim seviyesi denklik konusunda muhakkak önemsenmesi gereken konulardandır. Bu kriterler arasında eğitim durumunu, görüştüğünüz kişi; bir arkadaş olarak, eş olarak gülüp eğlenebileceğiniz, beraber yola çıkabileceğiniz, anlayış sahibi, kültürel birikim bakımından aynı dili yakalayabildiğiniz bir insan olduktan sonra esnetebilirsiniz. Karşı tarafı küçük görmek için değil belli bir uyum yakalayabilme niyeti ile belli kriterler aramanız yanlış değildir. Bu bakımdan içiniz rahat olabilir. Bir kişinin, evlenmeden önce farz namazları aksatma, zararlı madde bağımlılığı, ahlaki afiyet gibi sorunlarını evlendikten sonra bir anda düzeltebilmesi binde bir denebilecek kadar zayıf bir ihtimaldir. Bu yüzden bu konuları önemsenmeyecek basit özellikler olarak değerlendirmek doğru değildir. Hatta bu konular, evliliğin sağlıklı devam etmesi bakımından ciddi birer risktir. Bu bakımdan namaz konusunda çevrenizin namaz vb. konularda size çizdiği senaryo gerçekçi gözükmemektedir. Mü'min basiretle hareket eden, yanlışa düşmemek için tedbir alan kimsedir. İleride evliliğin huzur, mutluluk ve güven ortamını bozacak durum ve beklentileri aşırıya kaçmamak kaydıyla kıstas olarak belirlemek de bu tedbirlerden biridir. Bu yüzden çevrenizin söyledikleri sizi vesveseye sevk etmesin. Bahsettiğiniz kriterlere dikkat edin. Bunu elinizden geleni yapmak olarak görüp Allah'a dayanıp güvenin. Bol dua edin. İtimat ettiğiniz biri ile istişare ederek yol alın. En son olarak istihare yapmayı ihmal etmeyin. Çevrenizdeki sözlere takılmayın. Siz elinizden geleni yaptıktan sonra Allah'ın kaderine teslim olarak ilerlemek size huzur versin. Rabbimiz dünya ve ahiret huzuru yakalayabileceğiniz bir evlilik yapmayı nasip etsin. Bu süreci size kolay kılsın diye dua ederiz.

Evlilikte dürüstlük ve güven esastır. Şu anda aktif bir hayat sürdürüyor ve sıkıntılar tamamen geride kalmışsa, bu bilgi hayatınızı ve evliliğinizi etkilemeyecekse, paylaşmak zorunlu değildir. Ancak bu bilgi, gelecekte evlilikle ilgili bir sorun oluşturabilir ya da karşı tarafın hakkını etkileyebilecek bir durum doğurabilirse, dürüstlük gereği bu konunun uygun bir dille ifade edilmesi daha doğru olacaktır. Detaylara girmeden, yalnızca geçmişte bir tedavi süreci yaşandığını ve bu durumun tamamen çözüldüğünü ifade edebilirsiniz. Gereksiz ayrıntılara girerek karşı tarafı endişelendirmekten kaçının. Eğer nasıl anlatacağınız konusunda çekinceleriniz varsa, bir aile danışmanından veya güvenilir bir hocadan destek alabilirsiniz.

İnsanlar, bir kişiyle tanıştıklarında ya da onunla zaman geçirdiklerinde içlerinde bir huzur, güven veya yakınlık hissedebilirler. Bu, Allah’ın kalbe verdiği bir işaret olabilir. Ancak bu hissiyat tek başına yeterli değildir. Çünkü duygular yanıltıcı olabilir. Bu nedenle dinimiz istihare ve istişare yolunu tavsiye eder. Evleneceğimiz kişi kaderde yazılıdır. Ancak biz bu kaderi seçme ve karar verme sürecinde hür irademizle şekillendiririz. Bu nedenle hislerinizi önemseyebilirsiniz ancak bu hissiyatı bilgi, istişare ve dua ile desteklemek gerekir. Karşı tarafın doğru bir kimse olduğunu tespite yardımcı olmak adına bazı ipuçlarına yer verebilirim: Dini hassasiyetlerini, ahlakını ve karakterini değerlendirerek anlaşılabilir. Karşı tarafın sizde güven duygusu uyandırması önemlidir. Sizi anladığını, sizinle ortak bir hayat kurmak için samimi olduğunu hissetmeniz gerekir. Eğer içinizde sürekli bir huzursuzluk, şüphe veya güvensizlik varsa, bu durum göz ardı edilmemelidir. Evlilik gibi büyük kararlar için istihare namazı kılmak çok faydalıdır. Bu, Allah’tan doğru yönde rehberlik istemek için bir ibadettir. İstihare sonucunda bir rüya beklemek yerine, Allah’ın kalbinize huzur ve kolaylık vermesini dilemek esas olandır. Aileniz, dostlarınız veya güvendiğiniz bir hocayla istişare etmek, sizin göremediğiniz bazı yönleri fark etmenize yardımcı olabilir. İlişkiyi aceleye getirmemek, karşınızdaki kişiyi tanımak için zaman tanımak önemlidir. Bu süre zarfında davranışlarına, niyetlerine ve size olan yaklaşımına dikkat edin. Unutmayın ki doğru kişi, mükemmel insan değildir ama sizinle Allah yolunda yürümeye hazır, hatalarıyla ve güzel yönleriyle hayatı paylaşmaya açık bir kişidir. Kalbinizdeki kararsızlık ve endişeleri dua ile Allah’a açın, O sizi en hayırlı yola yönlendirecektir. Allah size gönlünüzdeki hayırlı eşi nasip etsin ve kararlarınızda kolaylık versin.

Rabbim hepimize rızası doğrultusunda yaşayabilmemizi nasip eylesin. Bahsettiğiniz husus birkaç açıdan ele alınmalıdır; - Düğün ve nikâh işlerinizde ailenizin rızası, memnuniyeti ve duası ilk vazifeniz olmalıdır. - Görüştüğünüz kişiyle aranızdaki mesafe ilişkinizi olumlu yönde de olumsuz yönde de etkileyebilir. Bu süreci daha sağlıklı ilerletebilmek adına görüşme sürelerinizi sınırlandırıp buluşma sürelerinizi üçüncü kişilerin katılımıyla tertip edebilirsiniz. - Dua edin. Harama bulaşmadan geçirmek istediğiniz günler için Allah Teâlâ’ya yalvarın. O size yollarınızı açar. - Bir aile büyüğünüzden yardım isteyerek evlilik sürecinizi daha erken neticelendirebilmek için destek isteyebilirsiniz. Bir büyüğünüz söz sahibi olursa bu süreç daha sağlıklı ilerler. - Meşguliyetlerinizi artırın, süreci çok fazla kafaya takıp andan kopmayın. İşiniz, okuduğunuz kitaplar, dinlediğiniz dersler özellikle bu süreçte artsın. Allaha emanet olun.