Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. İnternette çok araştırdım bulamadım. İslamiyet’te evlilik haricinde de mehir var mı? Mesela ticarette, alım satım veya patent devri gibi konularda, hava parası deniyor veya göz hakkı deniyor. Bir örnek vermek gerekirse, adamın biri bir icat yapmış sonra bunu ortaklık veya bir bedel karşılığı başka birine muayyen bir bedelle satmış. Ancak, yıllarca göz nuru dökerek yaptığı bu icat için bir de "göz hakkı" diyebileceğimiz bir mehir istemesi meşru mudur? İslamiyet’te bu tür uygulamalar var mıdır? Aydınlatırsanız çok sevinirim. Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Mehir ne konuşuldu ise onu ödemek zorundadır erkek. Mahkemenin takdir ettiği ceza ve benzeri müeyyideler ise fıkhımızda yoktur. Zorunlu olarak onu ödeyen birisi, mazlum olduğunu iddia ediyorsa ödediği resmi paradan, ödemesi gereken mehri düşebilir.
Selamünaleyküm. Nikâh kıyıldıktan sonra mehir de konuşulup bitmiş demektir, mehri değiştirmek söz konusu olmaz ama elinizdeki altını verip başka bir şey alıyor gibi eşinizle anlaşabilirsiniz.
Nikâh tehlikeye girmez, nikâh nikâhtır. Onu bir hac parası olarak anlayıp uygulayabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Sizin yaptığınız bir hibedir yani mehrinizi ona hibe ettiniz. Bu da sizin hakkınızdır. Artık mehir kalmamıştır. Size bir şey vermesi gerekmez. Allah'a emanet olunuz.
Mehir kadının hakkıdır. Babasından aldığı bir harçlık, çalışıp aldığı maaş ne ise bu da odur ve sadece kadının hakkıdır. Kadın ne zaman nasıl isterse öyle kullanır. Eşi dâhil kimsenin mihre dokunma hakkı yoktur. Dilediği zaman dilediği gibi kullanır.
Selamünaleyküm. Nikâh akdinde konuşulan kalmıştır, onu değiştiremezsiniz. Hak sahibi hakkından feragat edebilir sadece. Babanın çocuklarından birine zulmedecek bir uygulaması vebaldir. Hukuken bir şey yapılamıyor olsa da Allah katında mesuliyet konusudur bu.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Namazı daha şuurlu kılmaya yardımcı olması bakımından şart olmamakla beraber önerilmektedir.
Selamünaleyküm. Bir kadını ya eşi boşar ya da mahkeme aralarındaki nikâhı fesheder. Bunun dışında aradan elli yıl bile geçse nikâh, zaman aşımından ötürü düşmez.
Selamünaleyküm. Bir mala sahip olacak kişinin çocuk olması durumunda ya velisine verilir ya da hesabına yatırılır. Hakkı zayi olmaz.
Selamünaleyküm. Dört kişi, aldıkları kurbanı kesme seviyesinde kilitlemişlerse o kurbanlığa ilave yapmaları mümkün değildir. Sadece satın almışlar da rakamı açık bırakmışlarsa ilave yapabilirler.
Selamünaleyküm. Nafile oruçlarda niyeti, bir yememiş olmak şartıyla saat on birlere kadar ertelemek caizdir. Buna göre sizin orucunu da niyeti ertelenmiş bir oruç sayılır, yaptığınız caizdir.
Selamünaleyküm. Dairesine değil ama elinde birikmiş parası varsa ona zekât düşer.