Fetva Meclisi
Soru
Hocam biz yurt dışında yaşıyoruz. Yaklaşık üç yıl önce bankadan ipotekle ev aldık. Satın almadan önce kiralık bir evde kalıyorduk ve o dönem faizli işlemlere kesinlikle karşıydık. Ancak zamanla nefsimize yenik düşerek bu kararı verdik. Araştırma yaptığımızda bazı fetvalarla karşılaştık ancak bugün dönüp baktığımızda faizle ev almanın bizim için doğru bir karar olmadığını fark ettik ve bu konuda derin bir pişmanlık yaşıyoruz. Şimdi tekrar kiraya çıkmayı planlıyoruz ancak şu anki evimizin aylık ödemesinden çok daha yüksek bir kira tutarı söz konusu. Ayrıca kısa vadede uygun bir kiralık eve geçme garantimiz de yok. Diğer yandan bu evin borcunu ödemeye devam etmemiz durumunda önümüzde hâlâ 27 yıl gibi uzun bir süre var. Samimiyetle tövbe ettik. Bazı fetvalarda, tövbe ile birlikte bu evin elde tutulabileceği söyleniyor. Ancak bir yandan da içimiz rahat etmiyor çünkü faizli ev almanın haram olduğunu en başından biliyorduk. Bu durumda nasıl bir yol izlemeliyiz? Allah’ın rızasını gözeterek doğru adımı atmak istiyoruz.
Cevap
Benzer fetvalar
Hiçbir imza atmadan bu soruyu sormuş olsaydınız size uzak durmanızı tavsiye edecektim. Almanya şartlarında sizin böyle bir eve sahip olmanızda inşaallah bir sakınca olmaz. Allah Teala rızasından uzak kalmayacağımız işler yapmayı hepimize nasip buyursun.
Selamünaleyküm. Faizli olmayan bir kurumdan ev alabilirsiniz.
Haram olan faiz işlemidir, alınan malın kendisi değil. Yani şu an oturduğunuz ev için "helal bir yöntemle alındı" diyemeyiz ama "faiz işlemi tamamlandıktan sonra babanın mülkiyetinde helal bir mal haline geldi" diyebiliriz. Ancak faizle işlenmiş bir geçmişi olduğu için babanın tevbe etmesi ve Allah'tan af dilemesi gerekir. Evet, bu evi satıp başka bir ev alabilirsiniz. Yeni alacağınız evin finansmanında haram bir kazanç kullanılmadığı sürece bunda bir sakınca olmaz. Babanı ve abini yeni bir kredi çekmemeleri için şu yolları deneyebilirsin: Faizle ilgili ayet ve hadisleri hatırlatarak Allah’ın bu konudaki sert uyarılarını dile getirebilirsin. Örneğin: "Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve eğer gerçekten müminlerseniz faizin geriye kalan kısmını bırakın. Şayet faizi bırakmazsanız/alıp vermeye devam ederseniz Allah’a ve Resûlüne karşı savaş açtığınızı ve Allah’ın da size savaş ilân ettiğini bilmiş olun." (Bakara sûresi, 278-279. âyetler) Faizin insanı nasıl bir borç girdabına sürüklediğini, ekonomik sıkıntıları ve psikolojik etkilerini anlatabilirsin. Peşin alım, taksitle faizsiz ödeme veya katılım bankaları gibi faizsiz finansman yöntemlerini araştırarak onları yönlendirebilirsin. (Allah muhafaza) Olur da baban/abin engel olmak için gösterdiğin çabaya rağmen faizli kredi kullanarak ev alırsa ve sen de sürece ortak olmadıysan sadece evde yaşaman seni faiz günahına dâhil etmez. Ancak bu durumu onaylamamak ve gücün yettiğince engellemeye çalışman önemli. Güç yetiremiyorsan mesuliyetin yoktur. Eğer elinden geleni yapmana rağmen onlar kredi çekmeye karar verirse senin bu evde yaşaman günah olmaz.
Yaşadığımız süreçte faiz en yaygın fitnelerin neredeyse başında gelmektedir. Daha önce faizle mücadeleye ömür verenlerin şimdi faize bir yol bulmaya çalıştıklarını görebilmekteyiz. Akıbetimizin kötü olmasından Allah'a sığınırız. Finans kurumlarının uygulamaları hakkında HELAL hükmü vermek neredeyse mümkün değildir. Haramlığı konusunda da elimizde, tartışılır belgeler bulunduğundan kesin bir söz söylemek zor olmaktadır. Bu nedenle finans kurumlarından yürütülen paralı ilişkiler hakkında nihai bir söz söylerken belgeli konuşma imkânı bulamıyorum; tartışılabilir hükümler etrafında hareket etmek durumundayız. Takvaya meyleden için girilmemesi gereken bir kapıdır, giren için ise faizli bir işlemdir sözü tartışılır. Allah yardımcımız olsun.
Bu şekilde düşündüğünüz için kendinizi kınayın. Faizin ekmek peynir gibi yendiği bir dönemde Allah sizi koruduğu için özellikle hamd etmeniz gerekir. Kazanma ve kaybetmeyi de maddi değerler üzerinden ölçmeyin. Kendinizi kazanan bir kimse olarak görün; kaybeden değil. Aç kalsanız da ölmedikten sonra faize yanaşmayın. Allah hayat sahanıza mutlaka bereket verecektir. Faizin olmadığı yerde bereket vardır. Bunu bazen fark eder bazen de fark edemezsiniz. Yanında faiz kelimesinin olduğu hiçbir işe tenezzül etmeyin. Allah'ın sizi faize karşı direnişinizi görmek istediğini unutmayın. Kur'an'da geçen Cumartesi halkını tekrar okumanızı tavsiye ederim. Allah yardımcınız olsun. https://www.youtube.com/watch?v=9ZrqlxsaCHA&t=0s
Selamünaleyküm. Evinizde oturmasına oturun. Fakat iki şeyi yapmaya çalışın. Birincisi çok samimi tevbeler edin, istiğfar yapın. İkincisi de evi almanıza yarayan kredideki faiz oranını tespit edip onu bir gün, bütçenizden çıkarıp atmaya karar verin. Bu kararınızda da samimi olun. Tekrar bulaşmamaya azimli ve sebatlı olursanız inşallah mağfirete erersiniz. Allah'a emanet olun.
banka konusundaki diğer fetvalar
Allah oğlunuza şifa versin, size de sabır ve kolaylık ihsan etsin. Vadeli mevduat hesapları, faiz getirisi sağlayan bir sistemdir. Faiz, İslam'da haram kılınmıştır ve bu nedenle vadeli mevduat hesabından elde edilen gelir caiz değildir. Eğer bağış kampanyası için toplanan parayı vadeli hesapta tutarak faiz geliri elde ediyorsanız bu durum haramdır. Bağış kampanyası, oğlunuzun tedavisi için gerekli olan tutarı toplamak amacıyla düzenlenmiştir. Bu bağlamda, toplanan paranın faiz gibi haram bir yolla değerlendirilmesi, kampanyanın amacına gölge düşürebilir. Bağış kampanyası için toplanan paranın değer kaybını önlemek istiyorsanız faizsiz finansal araçlar veya döviz hesapları gibi alternatif yöntemleri değerlendirebilirsiniz.
Bahsettiğiniz işlem, mal alım-satımı şeklinde, fıkhın standartlarına uygun şekilde yapılırsa katılım bankasıyla işlem yapmak caizdir. Ama işin iç yüzü, belgelerle farklıysa ve sadece kılıfla bu işlem gerçekleşiyorsa bu caiz olmaz. Dolayısıyla bu gibi işlemlerde güvenilir bir Müslüman uzmana veya fıkıh ehline danışmak, kâğıt üstündeki sözleşmeden ziyade uygulamanın mahiyetine bakmak gerekir.
Krediyi çekmeye rıza göstermediğiniz, onaylamadığınız, hatta eşinize engel olmaya çalıştığınız için bu işin günahından sorumlu değilsiniz. Çünkü günah niyet, rıza ve fiil ile oluşur. Niyetiniz faizli kredi almamak olduğu için bunda bir mesuliyetiniz yoktur. Ancak şu noktada dikkatli olmak gerekiyor: Eğer krediye rıza göstermezken sonrasında bu parayı bilinçli/rahat bir şekilde kullanırsanız o zaman dolaylı olarak faizi içinize sindirmiş olabilirsiniz. Yani bu parayı kullanmamaya çalışarak duruşunuzu/hassasiyetinizi koruyun. Eşiniz için ve kendiniz için "Allah'ım, bize helal yoldan kazanç kapıları aç ve faizden uzak tut." diye dua edebilirsiniz.
Allah'tan korkun ve uzak durun. Bankaların bu tür oyunlarına gelmeyin. "Bedava peynir fare kapanında bulunur".
Öncelikle promosyona bir mü’min olarak bakışımızın nasıl olması gerektiğini hatırlatmış olalım. Promosyon için direkt faiz diyemeyiz çünkü faiz kurallarının geçerli olduğunu söyleyemeyiz. Faiz diyememek ile birlikte bu para tertemiz bir paradır diyemeyiz. Banka ile ilgili işlerimizde temkinli davranıp böylesi net olmayan bir paradan uzak durmak gerekir. Kullanmayıp bir kuruma vermek veya ihtiyaç sahibine verilmesi tercih edilebilir. Borcun ödenmesi gibi bir zaruret durumunda ise kullanılabilir diye umuyoruz. Benzer fetvayı da link üzerinden inceleyebilirsiniz: https://fetvameclisi.com/fetva/banka-promosyonunu-borc-odemede-kullanabilir-miyiz
Miras kalan faizli para konusunda genel yaklaşım, faizli kısmın temizlenmesi ve helal olmayan kazancın kullanımdan çıkarılmasıdır. Şöyle hareket edebilirsiniz: Kayınpederinizin miras kalan vadeli hesabındaki toplam miktarın ne kadarının faiz olduğunu belirlemek için banka dekontları veya hesap dökümleri incelenebilir. Eğer kesin bir ayrım yapılamıyorsa, makul bir tahminde bulunarak faizli kısmı ayırabilirsiniz. Faizli kazanç şahsi kullanım için uygun değildir. Ancak bu para, yol, su, tuvalet, fakirlerin temel ihtiyaçları gibi kamu yararına olan yerlere verilerek temizlenebilir. Örneğin, borçlu ve zor durumdaki kimselere verilebilir ama bununla sevap beklememelisiniz.