Fetva Meclisi
Soru
Hocam, ben hastanede çalışıyorum. Banka değişikliği sebebiyle tarafıma banka promosyonu yatırılacak. Bu parayı mevcut borçlarımı ödemek için kullanmamda dinen bir sakınca var mı? Eğer bu promosyon parasını borç için kullanmak uygun değilse, bu parayı nasıl değerlendirmem gerektiği konusunda bilgi verir misiniz?
Cevap
Benzer fetvalar
Borç ödemesi yapmanız sizin bütçenizle alakalı bir durumdur. Helal olmayan bir para ile ödediğiniz borç vebaldir. Banka promosyonu faiz gibi ise onu hiçbir giderinizde kullanamazsınız. Bunu ilke olarak belirlemiş olalım. Promosyon direkt faizdir diyemiyoruz. Sizinki gibi zaruretlerde kullanılabilir diye umuyoruz.
Promosyon parası üzerinden, sonradan ödenmek üzere (geçici/belirli bir süre de olsa) menfaatlenmek doğru değildir. Alacaklılarınıza ödeme veya evinizin temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda zorlanıyorsanız bahsettiğiniz şekilde yapabilirsiniz. Ama ödemede zorlanmayıp sadece sürenin uzaması ve alacaklıların sıkıştırmaması söz konusuysa kullanmamanız gerekir. Faiz şüphesi olan bir parayı kendinizin gibi değil, yok ve verilmemiş gibi görürseniz ortada bir sorun kalmaz. Bu imtihanı daha kolay verirsiniz.
Selamünaleyküm. O parayı kullanmakta sakınca yoktur, başkasına verirseniz de sizin için iyi bir hayır olur.
Selamünaleyküm. Promosyon için direkt faiz diyemiyoruz. Tertemiz de diyemiyoruz. İkisi arasında herkes imanı ve takvasına göre onu değerlendirir. Ama bankaya bırakmasın.
Promosyon doğrudan faizdir diyemiyoruz. Fakat durumu itibariyle faizin dibinde yetişmiş bir ağaç gibi uzak durulması gereken bir şey olarak görüyoruz. Buna binaen de bunu kendimiz için kullanmayı nasıl sakıncalı buluyorsak bakmakla yükümlü olduğumuz kişiler için de sakıncalı görüyoruz. Bununla beraber aşağıya linklerini bıraktığım cevapları incelemenizi tavsiye ediyoruz. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun. https://fetvameclisi.com/fetva/banka-promosyonunu-borc-odemede-kullanabilir-miyiz https://fetvameclisi.com/fetva/bankadan-kurtulmak-icin-promosyonla-faiz-odeme
Aleykümselam. O para direkt faiz değildir. Faizci bir kurumun artığı durumundadır. Takva üzere olan bir mü'min onu kullanmamalıdır. Üniversite harcı olarak yatırmanızda inşaallah sakınca yoktur.
banka konusundaki diğer fetvalar
Bahsettiğiniz işlem, mal alım-satımı şeklinde, fıkhın standartlarına uygun şekilde yapılırsa katılım bankasıyla işlem yapmak caizdir. Ama işin iç yüzü, belgelerle farklıysa ve sadece kılıfla bu işlem gerçekleşiyorsa bu caiz olmaz. Dolayısıyla bu gibi işlemlerde güvenilir bir Müslüman uzmana veya fıkıh ehline danışmak, kâğıt üstündeki sözleşmeden ziyade uygulamanın mahiyetine bakmak gerekir.
Borca sözleşme anında veya daha sonra getirilen her ilave faizdir ve caiz değildir. Borç işlemi bir masrafı gerektiriyorsa o masrafın makul olması şartı ile tahsil edilmesi ise faiz olmaz. Bankaların dosya masrafı dedikleri de buna dahil olabilir. Talep edebilecekleri faizi helal göstermek için ‘dosya masrafı’nın içine katmaları ise işlemi faizli ve haram duruma getirir. Makul düzeydeki dosya masrafı caizlik sınırları içinde kalır. Buradaki makul olmayı takdir etmek de aynı işlemin faizli bir borca dönüşmesi durumundaki muhtemel rakamlarla karşılaştırılarak veya uzmanların görüşü alınarak belirlenebilir. Bütün bunlar faizle işlem yapmayan bankalar içindir. Banka zaten faizli bir banka ise onun kapısından girmek başka bir problem olarak görülmelidir.
Ne olursa olsun, bir daha asla faize yaklaşmayın. "Bir hata yapıldı ama ikinci kez tekrarlamayın; Allah affedicidir." Bunu evlatlarınıza da miras olarak bırakın. Onlara deyin ki: "Biz düştük, siz düşmeyin!" Tevbenizi sadece dille değil, hayatla da pekiştirin. Maddi imkân bulduğunuz anda borcunuzu erkenden kapatmaya çalışın. Ödeyeceğiniz aylık taksitleri arttırarak faiz yükünü azaltabilirsiniz. Helal kazançla, faize alternatif yolları insanlara anlatın. Tecrübenizle başka kardeşlerinize ışık olun. Kardeşim, Rabbimiz Tevvâb’tır, Gafûr’dur, Halîm’dir. Bir hataya düşüp, içten pişman olan kullarını affedeceğini bizzat kendisi söylüyor: “Ey kendilerine zulmetmiş olan kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Allah bütün günahları affeder. Şüphesiz ki O, çok bağışlayandır, çok merhametlidir.” (Zümer Sûresi, 53. âyet)
Allah oğlunuza şifa versin, size de sabır ve kolaylık ihsan etsin. Vadeli mevduat hesapları, faiz getirisi sağlayan bir sistemdir. Faiz, İslam'da haram kılınmıştır ve bu nedenle vadeli mevduat hesabından elde edilen gelir caiz değildir. Eğer bağış kampanyası için toplanan parayı vadeli hesapta tutarak faiz geliri elde ediyorsanız bu durum haramdır. Bağış kampanyası, oğlunuzun tedavisi için gerekli olan tutarı toplamak amacıyla düzenlenmiştir. Bu bağlamda, toplanan paranın faiz gibi haram bir yolla değerlendirilmesi, kampanyanın amacına gölge düşürebilir. Bağış kampanyası için toplanan paranın değer kaybını önlemek istiyorsanız faizsiz finansal araçlar veya döviz hesapları gibi alternatif yöntemleri değerlendirebilirsiniz.
Krediyi çekmeye rıza göstermediğiniz, onaylamadığınız, hatta eşinize engel olmaya çalıştığınız için bu işin günahından sorumlu değilsiniz. Çünkü günah niyet, rıza ve fiil ile oluşur. Niyetiniz faizli kredi almamak olduğu için bunda bir mesuliyetiniz yoktur. Ancak şu noktada dikkatli olmak gerekiyor: Eğer krediye rıza göstermezken sonrasında bu parayı bilinçli/rahat bir şekilde kullanırsanız o zaman dolaylı olarak faizi içinize sindirmiş olabilirsiniz. Yani bu parayı kullanmamaya çalışarak duruşunuzu/hassasiyetinizi koruyun. Eşiniz için ve kendiniz için "Allah'ım, bize helal yoldan kazanç kapıları aç ve faizden uzak tut." diye dua edebilirsiniz.
Allah'tan korkun ve uzak durun. Bankaların bu tür oyunlarına gelmeyin. "Bedava peynir fare kapanında bulunur".