Fetva Meclisi
Soru
Hocam farz ile vacib bir mi ya da ayrı iki deyim mi? Şafii ve hanefi mezheplerine göre farz ile vacib'in hükmü nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Farz ve vacip, Hanefi mezhebinde farklı iki kavramdır. Diğer ulemaya yani Cumhura göre ise farz ve vacip aynı kavramların adıdır. Bir iki istisna dışında genel bakış bu şekildedir.
Namazda KIRAAT farzdır. Bu kıraatin Fatiha suresi olması ise vaciptir. Vacip de bir çeşit farz olduğuna göre namazın fatiha ile kılınması gerekmektedir. İmamla kılınan namazda ise imam Fatiha okur ona uyanlar Fatiha okumazlar. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bütün mezheplerde namazda kıraat farzdır. Fatiha suresinin bizzat okunması ise Hanefi mezhebinde vaciptir.
Kimin emrettiği konusunda bir tereddüt yoktur. Zira Allah Teâlâ ve Peygamber aleyhisselamdan başkası bir şey emretmez, edemez. Farz, vacip, Sünnet ve diğerleri; hepsinin kaynağı aynıdır. Bu üç emir türünde kaynak açısından sıkıntı yoktur. Bu emirlerin bize ulaşmasında bir puanlama farkı olabilir. Mesela sahih hadis/zayıf hadis örneğinde olduğu gibi. Bir başka neden de bilhassa vacip ifadesinde emrin açık bir şekilde ne kadar ve nereleri kapsadığı hususunda anlama zorluğu olursa, o emir için farzdan bir alt puan olan vacip kavramı kullanılır. Çünkü farzdaki katiyeti oluşturacak net beyan anlaşılmamış olur. Bu ayrıntı Hanefî mezhebi müçtehitlerine aittir. Diğer ulema ya direkt farz gibi görmüşlerdir ya da direkt Sünnet gibi görmüşlerdir. Fıkıh ölçülerinde Hanefî müçtehitlerinin daha fakîh bakışlı olmalarının bir tezahürü olarak anlaşılabilir mesele. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bayanlar arasında PEÇE olarak adlandırılan kıyafet Hanefi mezhebinde farz görülmemiştir ama bayan kendini fitneye karşı koruma mecburiyetinde hissettiğinde Hanefi mezhebinde de farz olur.
Selamünaleyküm. Peçe farz değil takvadır. Peçe, fitneye karşı bir tedbirdir ama peçesizlik kadar fitne çıkarıyorsa kullanmayabiliriz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Duyduğunuz sözleri ben de medyadan duydum, ne söyledim ne de öyle bir konuyu gündem yaptım. Daha büyük ve daha acil işlerimiz var.
Selamünaleyküm. Namaz kılmamaktan tevbe etmek, kılamadıklarını kaza etmekle tevbe olur. Sözle namaz tevbesi olmaz. Kılamadıklarını bir takvime bağlayarak kılmaya başlayacaktır. Namaz kılmamaktan tevbe ancak böyle olur.
Selamünaleyküm. Namaz bozulacak şekilde yerinden kalkmadı ise sehiv secdesini yapar. Yapmamış olsa da namazı tamamdır.
En azından Diyanet'in de yetkilisinin bulunduğu ve o yetkilinin notunun dikkate alındığını görmeliyiz ki, laik bir devletin 'helal' dediğini helal görebilelim. Bunun dışında bizim açımızdan güven verici bir uygulama yoktur.
Selamünaleyküm. Bu saydığınız şartlar gusül yerine teyemmüm için yeterlidir, yapılabilir.
Selamünaleyküm. Sıfır hata ile kıbleye yönelmek gayemizdir. Yüzde otuza kadar yanılma ise namaza mani değildir.