Fetva Meclisi
Soru
Selamün aleyküm hocam. Size bir sorum var: Biz Avrupa’da yaşıyoruz. Faizin haram olduğunu biliyoruz ama buradaki bazı hocalar diyor ki Müslüman gayri müslimlerle faiz işi yapabilir. Bunu doğru buluyor musunuz?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Faiz her yerde ve har zaman kıyamete kadar haramdır.Sabit gelirli ortaklık da ortaklık değildir, para işletmektir.
Fıkhımızda böyle bir içtihat vardır ama bu içtihat yaygın, kabul edilmiş bir içtihat değildir. Ayrıca 'Darulharb' kavramının da içini nasıl doldurduğumuz önemlidir. Vize alıp yaşanan ya da Avrupa'daki Müslümanlar gibi yarı vatandaş olarak yaşanan bir yer eğer Darulharb ise sizin orada ne işiniz var? Faize bulunabilecek bir kılıf yoktur.
Güzel kardeşim, Maalesef bu konuda Avrupa'daki kardeşlerimiz hassasiyetlerini kaybetmek üzeredirler. İmamlarımızdan sadece birinin bir fetvasını ele alıp Avrupa'da faizin caiz olacağını söylüyorlar. Burada sinsi bir hile var. O hileyi size izah edeyim. Ebu Hanife rahmetullahi aleyh, faizin bir sömürü aracı olduğunu, faizle beraber insanın ezileceğini esas alarak şöyle bir sonuca ulaşmıştır: Faiz, zavallıyı ezdiği için haramdır. Bir Müslüman'ın yaşadığı Darulharbte yani SAVAŞ DURUMUNDA OLDUĞU bir ülkede, kâfiri ezmek için faiz alması caiz olabilir. Mesele budur. Siz orada savaş durumunda mısınız? Madem savaş durumundasınız neden evlerinizde keyif sürüyorsunuz? Akşamları teşkilatta toplanıp haberleri izlemek savaş yapmak mıdır? Ortada bir savaş durumu olmadığı gibi oradaki Müslümanlar, sosyal sistemi ile o ülkeleri benimseyeceklerine dair taahhütlerde de bulunmuşlardır. Sadece para bulmak için dinin bu bölümünü suiistimal etmek çok tehlikelidir. Bir de bunu cami yapmak için kullanmak bilmem ne ile anlatılmalıdır? Dinin Türkiyesi Avrupası m ı olur, din dindir. Siz uzak durun, tartışmayın. Siz de onlar da kalbinize danışın. Gerekeni de yapın. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Madem orası faizi alınacak bir yerdir, neden orada duruyorsunuz. Geri gelsenize! Bu sözün uygulama alanı ve zamanı orası değildir. Savaş durumundaki kâfirlerden böyle bir faiz alınabilir. Bu da onları çökertmek içindir. Hâlbuki siz bankaya girdikçe onlar kazanıyor, siz çöküyorsunuz.
Aleykümselam. Direkt veya dolaylı olarak harama hizmet eden vebaldedir. Faize her türlü destek ağır veballerden biridir. Sizin faize destek niteliğindeki derslerinizden mesul olacağınız kanaatindeyim. Kendinize daha farklı bir alan bulmalısınız. Allah yardımcınız olsun.
Faizin her çeşidinin büyük günahlardan biri olduğu tartışılamaz bir konudur. Kıyamete kadar faiz için kesin haram olma ilkesi değiştirilemeyecektir. Bunu birinci ilkemiz olarak belirleyebiliriz. Neyin faiz nedeniyle haram olduğu neyin de olmadığı ise başka bir ayrıntıdır. Bu ayrıntı fakihlerin üzerinde asırlardan beri çalıştığı bir mesele olarak önümüzde bulunmaktadır. Ekonomik menfaatlerin dinden ve insandan daha değerli tutulduğu bir zamanda Türkiye gibi ülkelerde yaşayan Müslümanlar açısından bazı zaruri ihtiyaçların temini için ‘o kadarı caiz olabilir’ denecek faiz ruhsatları bulunabilir mi sorusu git gide yaygınlaşmaktadır. Bir tarafta haram helal ayırmadan yaşayan kitleler bulunurken diğer taraftan kuruştan bile faiz ihtimali nedeniyle uzak durmaya çalışan dar bir kesimin zaruri ihtiyaçlarını dahi gidermekte zorlandığı da bir gerçektir. Bu çerçevede şu tespiti yapabiliriz: a- Bizim kanaatimiz normal şartlarda faizin hiçbir çeşidinin helal olmayacağıdır. Bazı ilim adamları ise Türkiye gibi ev edinmenin çok zor olduğu ortamlarda İLK EVİNİ satın alacak birinin başka bir çaresi kalmamış ise kredi ile ev alabileceğini söylemektedirler. Genel bir fetva değilse de gerçek bir zorunluluk yaşayan için değerlendirilebilir bir fetva olarak görülebilir zannederiz. b- Hangi şartların zorunluluk/çaresizlik olacağı herkesin kendi iman ağırlığına göre verebileceği bir karardır. Yöneticilerin yıllar süren gafleti, suiistimali veya vurdum duymazlığı nedeniyle ortaya çıkan fakirliği dinden taviz kopararak kapatmaya çalışmak elbette kabul edilemez. Ortadaki durum bir iman ve takva mücadelesidir. Takvadan yana olmaya dikkat edilmelidir. Ağır bir zaruret hâlinde ise zaruretler için verilen fetvalardan istifade edilebilir ama ZARURETİN ne olduğunu tespit herkes için farklı olabilir. Allah Teâlâ yardımcımız olsun.
faiz konusundaki diğer fetvalar
Rızanız olmasın faize. Sözünüzün dinlenmeyeceğini iyice anlarsanız hissenizi alın ve farklı bir iş yapın. Allah’ın mülkü geniştir.
İkisini de yapabilirsiniz ama ondan önce güzel bir tevbe yapın, istiğfara devam edin.
Bu, sizin isteğiniz ve izninizle olan bir şey olmadıkça biiznillah vebal olmaz. Allah Teâlâ yardımcımız olsun.
Bu kurumun işini görmekte sakınca olmaz. Takva açısından tercih onlara iş yapmama olabilir ama bu iş caiz olmaz demeyiz.
Bu bir faiz işlemidir. Verdiğiniz paranın kâr ederse kârını alacaksınız, zarar ederse zararına razı olacaksınız. Böyle yaparsanız ticaret olur. Kârınızı sabitleyince de faiz olur. Faiz haramdır.
Önce bu hatadan ötürü tevbe edin, istiğfar edin. Tekrar benzeri bir bataklığa batmamaya azimli olun. Önceliğiniz bu olsun. İkinci olarak da anaparanızı alın gerisini de belirttiğiniz şekilde sizden uzaklaştırın. Tamamından arınmayı yani tamamını vermeyi tercih ederseniz daha da iyisini yaparsınız.