Fetva Meclisi
Soru
Gıybetini ettiğimiz adamın haberi yoksa sadece tevbe mi gerekir? Helallik almaz isek olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Asıl olan hak sahibi ile helalleşmektir. Diğer günahlar gibi, tövbe etmek kul hakkını silmez. Sahibi hakkını helal etmelidir. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, o hak sahibine bir yol ulaştırılabilirse ya da onun adına sadaka olarak verilirse inşallah haktan kurtulmak mümkün olur.
O kişi sizin söyleminizden zarar gördü ise muhakkak helallik almalısınız. Zarar görme söz konusu değilse, helallik istediğinizde sorun çıkarmayacağını zannediyorsanız yine helallik istemelisiniz. Helallik istemek yeni sorunlar üretecekse tevbe ve istiğfarla yetinebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Giysi açısından haram olmasa da öyle bir mal ile yaşamak açısından sıkıntı olur ki, ondan da tevbe ederek kurtulmak mümkündür. Eğer kul hakkı ise o haram sahibi ile helalleşerek tevbe edilmesi gerekir.
Gıybet, bir Müslüman’ı arkasından hoşlanmayacağı şekilde anmaktır. Bu bir dil hatasıdır. Müslüman dilini hatalara karşı korumakla yükümlüdür. Gıybet büyük günahlardan ve kul haklarından biridir. Bu da demektir ki gıybet eden hem kul hakkına girmekte hem de Allah’a karşı günah işlemektedir. Bunun da tabii sonucu gıybet edenin bir yandan tevbe ve istiğfar etmesi bir yandan da gıybeti yapılandan helallik istemesidir. Mümkün ise ve helallik alınabiliyorsa biiznillah günah ortadan kalkar. Helallik almanın mümkün olmadığı durumlarda ise dua ederek, o kimse için istiğfarlar ederek kurtulmaya çalışılır.
Gıybet bir insan hastalığıdır. Gıybeti yapılan ile helalleşmek yegâne kurtuluşudur. Özellikle gıybeti yapan helallik talep edecektir. Kesin kurtuluş ancak böyle olur. Şüphesiz tevbe ve istiğfar ayrı bir şarttır. Helallik mümkün olmayan durumlarda ya da helallik talebinin ikinci bir fitne oluşturacağı pozisyonlarda istiğfara ve duaya sarılacağız. Gıybet, vakit boşluğu, konu kısırlığı ve arkadaş çevresinin sorunudur. Bu üç şeyi toparlayınca gıybet sıkıntısını en azından asgari düzeye indirebiliriz. Allah yardımcımız olsun.
Mümkün ise, konu belirterek helalleşmek daha doğru olur. Ama umumen de olsa helallik muhakkak alınmalıdır. Çok zor bir yere gidiyoruz. Oraya hak götürmek tehlikelidir. Allah'a emanet olun.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Bu durum, hem oruç tutamayan hem de verecek parası olmayanlar içindir. Geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. Düşük yapanın tıp açasından sağlık durumu oruca müsait değilse orucunu kazaya bırakabilir. Bunun için bir tabibe danışılması doğru olur.
Selamünaleyküm. Sizi Somali'deki fakire ulaştıracak kurumlar, zekât hususunda hassas iseler gönderebilirsiniz
Selamünaleyküm. Bir mesuliyetiniz yoktur.
Selamünaleyküm. Sizin yaptığınız bir hiledir; Müslüman hile ile iş yapmaz. Üç günlük âlemde üç kuruş için Müslüman şahsiyetinizi zedelemeyin.
Selamünaleyküm. Varsayım üzerinden din yaşanmaz. Mezhep taklit etmek şu demektir: Siz, bir ramazan gününde oruçlu iken bir iş yaptınız. Öğrendiniz ki o işin yapılması sizin mezhebinize göre orucunuzu bozuyor. Aradan geçen yıllardan sonra oruç yemiş biri olmak sizi kahrediyordu. Sonra dendi ki size, 'şu mezhebe göre de orucunuz bozulmuş sayılmaz.' Siz de bu duruma göre kendinizi rahat hissedersiniz. Ancak böyle bir geçiş, geçiş olabilir. Ne mezhepler din demektir ne de mezheplerle oyun oynayabiliriz.