Fetva Meclisi
Soru
Rusya’da çalışmakta olan kardeşim zamanın uzun olması ve iş performansının düşmesi nedeniyle oruç tutamadığından ne yapması gerektiğini soruyor.
Cevap
Benzer fetvalar
Bir bayanın bilmesi gereken en önemli din konularından birisi olarak bunu bilmiyor olması ağır bir hata olmuştur. Bu geçmiş hata için tevbe ve istiğfar etmelidir. Ezanların duyulduğu bir yerde bu kadar önemli bir konuyu bilmemesi, sormaması hatadır. Ne kadar yılda ne kadar oruç bu şekilde kazaya kalmış ise onları O GÜNLERİN SAYISI KADAR kaza edecek. İlave bir oruç gerekmez.
Böyle bir gerekçe ile oruca niyet etmemek olamaz. İş yoğunluğu oruca mani değildir. Evet, niyet etmezseniz kefaret değil kaza etmeniz gerekir ama büyük bir günaha girersiniz, hayatınızın bereketini giderirsiniz maazallah.
Aleykümselam.Bir kere, şimdi öğrendiği hakikate sarılsın. Her orucunu da böyle tuttu ise bu bilgi hatasından kaynaklandığı için keffaret gerekmemektedir. Normalde kaza etmesi yani o oruçları yeniden tutması tercih edilir. Ara ara tutarak da olsa o oruçları tutmaya çalışsın. İstiğfar da etsin, Allah rahîmdir.
Ramazan orucu, ergenlik çağına ulaşmış ve akıl sağlığı yerinde her Müslüman’a farzdır. Mazeretsiz olarak oruç tutmayanlar büyük günah işlemiş olurlar. Zira Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Bir kimse, Allah’ın tanıdığı bir ruhsat olmadan, Ramazan’da bir gün orucunu tutmazsa, bütün yılın orucu bile o günün yerini tutmaz.” (Ebû Dâvûd, Savm, 38 [2396]; bk. Buhârî, Savm, 29) Ailesinin rızkını temin etmek için ağır işlerde çalışmak zorunda olup da oruç tutmaları sağlığına zarar verenlerin o günlerde oruç tutmayıp daha sonra kaza edebilecekleri, kaza etme imkânlarının olmaması durumunda ise her gün için bir fidye vermeleri şeklinde görüşler vardır. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/420) Ancak çok ağır olmayan günlük işlerde çalışmak orucu terk için özür sayılmaz. Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyrulur: “Öyle erkekler vardır ki, onları ne bir ticaret ne bir alışveriş, Allah’ı anmaktan, namazı dosdoğru kılmaktan ve zekât vermekten alıkoyamaz. Onlar, dehşetinden kalplerin ve gözlerin ters döneceği günden korkarlar.” (en-Nûr, 24/37)
Adak tavsiye edilen bir şey değildir. Adak yerine dua etmek daha iyidir. Adak yapılıp da adanan şey yerine gelince de o sözde durulmalıdır. Adaktan zor diye dönmek yoktur. Evet, bir yıl oruç zordur ama adamış bulundunuz. Yapacağınız şudur: Bu adağı yerine getireceksiniz. Daha uygun bir zamanı bekleyebilirsiniz. Sağlık açısından böyle bir oruç tutamayacağınız anlaşılırsa her gün yerine bir FİDYE verirsiniz.
Önce istiğfar edecek, tevbe edecek. Bu tevbe onun can simididir. Sonra da tutamadığı gün sayısı kadar kaza edecek.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Eşiniz hasta olduğu için oruç tutamadığını kastediyorsanız elbette onun fidyesini vermekle hem ona sevap kazandırırsınız hem de siz sevap kazanırsınız. Eşinize geçmiş olsun. Allah Teâlâ size afiyet versin.
Sabah namazının akabinde nafile namaz mekruhtur. Güneş doğduktan sonra da kırk beş dakika mekruhtur. O zamandan sonra kılabilirsiniz. En uygun zaman ise kalbinizin en huzurlu olacağı zamandır.
Kiralama işiniz para üzerinden ise mesela yıllığına şu kadara ise o para sizin zekât bütçenizle ilgili rakamlara dâhil olur. Yıllık zekât verirken o kazancın da zekâtını verirsiniz. Mahsul üzerinden bir kiralama yaptı iseniz mesela mahsulün yarısına kiraladı iseniz bu takdirde de eğer bir sulama gibi bir tarımsal emek vermeden mahsul alıyorsanız 1/10 oranında, tarımsal emek veriliyorsa 1/20 oranında zekât verirsiniz. Mahsulden de verebilirsiniz piyasa fiyatından hesap ederek de verebilirsiniz. Nisap miktarını dolduruyorsa yıllık kiralama bedeliniz zekâtı verilmeli idi. Gecikmiş yılları daha sonra toptan da verebilirsiniz. Bir kenara veremediğiniz zekâtları not edin, elinize geçince hepsini verirsiniz. Faizli bir işe destek olmak ona ortak olmaktır. Muhakkak istiğfar etmelisiniz. Destek olmanız caiz olmayan bir işti.
İbadete bir anlam vermek gerekmez. İbadet teslimiyettir. Biz kuluz, kul emredileni yapar. Yaptığında mantık ve gerekçe aramaz. Sizin durumunuzu abartmaya gerek yoktur. İnsanın tansiyonu gibidir ibadet hâlimiz de; düşüşlerin olması normaldir. Bunu takıntı konusu yapmayın, bir zaman sonra düzeldiğinizi göreceksiniz. Şeytan sizi bunun üzerine derinleşmeye sevk ederse eritir sizi, aman dikkat edin. Allah yardımcımız osun.
İstediğiniz şekilde yapabilirsiniz. Yeter ki Kur'an okuyun. Hatmetmeseniz de onu okuyun. Yeter ki okuyun!
Mahkemenin size takdir ettiği ilk miktarı alırsanız kalbinizin rahat edeceği iş yapmış olursunuz. Gerisini de bir fakire verin.