Fetva Meclisi
Soru
Bir iki aydır mümin hayatı yaşama gayreti içerisindeyim. Ancak nasıl bir program uygulamam gerektiğini bilmiyorum. Okumam gerekenler hususunda (bilgi düzeyimi de göz önüne alarak, zayıf bir düzeydeyim çünkü) bir yol çizerseniz sevinirim. Somutlaştırmak gerekirse, Kur'an-ı Kerim'i Arapça olarak okuduktan sonra meal okumalıyım, hangi meali okumalıyım? Tefsir çalışması şu an için erken geliyor bana ama okumam gerekirse hangi tefsiri tavsiye edersiniz? Ayrıca hadisi şerifler konusunda hangi muhaddisin kitabını tavsiye edersiniz günlük okumam için? Ayrıca, alanım olması hasebiyle hukuka ilişkin (günümüz hukuku ile mukayese için) tavsiyeniz ne olabilir?
Cevap
Benzer fetvalar
Kıymetli kardeşim, böyle bir derdin varsa sen zaten büyük bir yoldasın demektir. Şimdi sana yorgunluk yapmayan, ama gelişmene destek olan bir yol haritası çizeceğim. İnşallah istifade edersin. Kıvam arayışı, dağınıklıkla değil istidamla olur. Senin sorunun bilgi eksikliğinden değil bilgi iştahının yönünü belirleyememenden kaynaklanıyor. Bu da çok doğal bir merhale. Şu anda Kur’an, hadis, siyer, tefsir, fıkıh her şeyi istiyorsun. Ama dikkat et, bu bir tabak yemeği pişirmeden diğerine geçmeye benzer. O yüzden ilk tavsiyem “Her şeyi biraz biraz değil, bir şeyi özümseyerek öğren.” Günde 1 sayfa tefsirli kur’an – ruh gıdan olsun. Her gün, tertemiz bir vakitte (sabah veya yatsı sonrası) 1 sayfa meal ve kısa tefsir oku. Kur’an-ı Kerim ve Meali (Diyanet veya Ömer Çelik Meali) Tefsir olarak: “Tefsîr-i Safvetü’t-Tefâsîr” (kısa ve öz) Okuyup geçme; 1-2 ayet de olsa üzerinde düşün. Bu zikir gibidir, kalbi işler. Siyer ve hadis için bir program oluştur. Haftanın 3 günü, Siyer: Fıkhu’s-Sîre (Ramazan el-Bûtî); Riyâzü’s-Sâlihîn (İmam Nevevî) – kısa kısa, şerhli okuyabilirsin. Günde 15-20 dakikayı yeterli gör. Ama istikrarlı ol. Fıkıh ve günlük hayat için bir kaynak seç. Haftada 2 gün “İslam İlmihali” (Diyanet) ve Nureddin Yıldız Hoca’nın “Gençlik Fakültesi” ve “Fıkıh Okumaları” derslerini dinleyebilirsin. Not tut, tekrar et, tatbik et. Her gün 3 satır not al: Bugün ne öğrendim? Beni en çok etkileyen cümle neydi? Bununla hayatımda neyi düzeltebilirim? Zira bilgi not alınmazsa uçar; Bir bilgi, hayatımıza uygulanmazsa (yani amele dönüşmezse), kalpte bir tesir bırakmaz, yerleşmez. Son olarak, zikirsiz kalma. Günde 100 kere “Estağfirullah” ve salavat seni içten kuvvetlendirir. Kitap yorgunluğu hissettiğinde sohbet dinle. Diri kalırsın. Ayda bir kez mutlaka bir mü’min kardeşinle öğrendiklerini paylaş. Bu seni pekiştirir. Gelişim yarışın olsun, gösterişin değil. Başkasıyla değil, dünkü halinle yarış. Allah seni Kur’an’a ve sünnete dost, fıkha sadık, siyerle yaşayan bir mü’min eylesin. Unutma kardeşim: “Bir sayfa okuyarak istikrarlı ilerleyen, her gün kitap karıştırıp yorulandan daha çok yol alır.” Dua eder, dua beklerim.
Hadis, Tefsir ve Fıkıh ilimlerinin hepsinin bir hazırlık dönemi vardır. Mesela Hadis ilminden önce Hadis Usulü, Fıkıh ilminden önce Fıkıh Usulü ilmi okunur. Onun için bir alt yapı olmadan Fıkıh veya Tefsir okumak zordur. Bu nedenle size ortada olan kitaplar tavsiye edilebilir. İlmihal ve benzeri konulardaki kitapları hazmetmeye çalışmalısınız. Vakit ayırmanız mümkünse eğer belli ders halkalarını izleyerek kendinizi geliştirebilirsiniz; o durumda da istediğiniz ilimlere ait kaynaklar kendiliğinden sizin zihninizde oluşacaktır. Özellikle ilmihal ve Erkam yayınları arasından çıkan Riyazussalihin Şerhi'ni öncelikli olarak tavsiye edebilirim. Allah niyetinizi kabul buyursun, ilminizi ziyade etsin.
Diyanet ilmihali olarak bilinen bir ciltlik kitabı okuyup hazmetmeden hiçbir kitabı okumamalısın. O kitaptaki bilgiler farz bilgilerdir. Birinci ve öncelikli okuma kitabın bu olacak. Okuduktan sonra da o kitabı saklayacaksın. Altını çizdiğin yerleri zaman zaman inceleyeceksin. Bu kitaptan sonra Kur'an-ı Kerim okuyacaksın. Günde beş sayfa oku muhakkak. Bir mü'min olarak Kur'an'ımızdan en az otuz sayfa kadar ezber bilmen gerekir. O kadarı ezberle. Bunu muhakkak bir hoca denetiminde yap. Bundan sonra serbestsin. İstediğini oku. Tefsir, hadis, tarih, ne istersen.
Selamünaleyküm, Allah Teâlâ rızasına muvafık salih ameller yapmaya sizi de bizi de muvaffak kılsın. İyi bir ilmihali en az üç kere not tutarak, kenarını çizerek okuyun. Bilhassa ibadet bölümlerini dikkatle okuyun. Tefsirden de merak ettiğiniz ayet veya sureleri özellikle seçerek okuyun. Hadis olarak da Riyazussalihin ve şerhini muhakkak notlar tutarak okuyun. (Erkam Yayınları arasındaki sekiz ciltlik baskıyı seçebilirsiniz.) Genel kültür olarak da dikkatinizi çeken, yazarı hakkında şaibe olmayan kitapları okumaya çalışın. Bunlardan daha önemlisi ise muhakkak bir ilim halkasına katılmalısınız. Haftada bir ilim halkası görmeniz şarttır. İstişare etmeye devam edebiliriz. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm; Allah Teâlâ rızasına muvafık salih ameller yapmaya sizi de bizi de muvaffak kılsın.İyi bir ilmihali en az üç kere not tutarak, kenarını çizerek okuyun. Bilhassa ibadet bölümlerini dikkatle okuyun.Tefsirden de merak ettiğiniz ayet veya sureleri özellikle seçerek okuyun.Hadis olarak da Riyazussalihin ve şerhini muhakkak notlar tutarak okuyun. (Erkam Yayınları arasındaki sekiz ciltlik baskıyı seçebilirsiniz.)Genel kültür olarak da dikkatinizi çeken, yazarı hakkında şaibe olmayan kitapları okumaya çalışın.Bunlardan daha önemlisi ise muhakkak bir ilim halkasına katılmalısınız. Haftada bir ilim halkası görmeniz şarttır.İstişare etmeye devam edebiliriz.Allah'a emanet olunuz.
Aleykümselam. Hocam,Allah Teâlâ niyetinizi ve amelinizi rızasına muvafık kılsın. Umduğunuzdan güzeline kavuştursun sizi. Hayırlı amellerde muvaffak olmanız için dualar ederim.Mesele herhangi bir ilmihal veya tefsir meselesi değildir. Mesele bakış meselesidir. Nesillerimizi yetiştirenler, büyük bir hata ederek insanlara dinimizi camiye sıkıştırılmış bir din olarak öğrettiler. Netice de böyle oldu. Yeni bir bakışla dinimizi, ilk nesil gibi anlayıp uygulamaya yönelmemiz gerekiyor. Bu hususta da size yani Peygamber aleyhisselama vekil olan imamlara ve Kur'an muallimlerine çok iş düşüyor. Farklı bir ilmihal veya tefsir okumuyorum. Sizin de kitaplığınızda bulunan Buharî'yi, Riyazussalihin'i, Fikri Yavuz İlmihali'ni okuyorum. Ama okurken dikkatli ve gayeli okuyorum. Ümmetime acilen gerekli şeyleri bulmaya çalışıyorum. Vakit doldurmak gibi bir derdim olmuyor. Aksine işim hep vaktimden çok oluyor.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Bir insan reşit olduktan sonra babasının ona belli bir işi yapıp yapmama konusunda hak baskısı yapması belli bir makul zemine oturmaz. Babanızın baskısı nedeniyle bir karar değiştirmenize bir şey diyemem. Ne var ki, yıllar sonra müminlerin hayatındaki tıkanmalarda sizin destek eksikliğinizin kalbinizi sıkıştırabileceğini de vereceğiniz kararlarda etken sebep olarak düşünün, deriz size. Oy vermek kadar vermemek de basit bir tercihtir. Oy vermeyen müminlerin yaptığını batıl göremiyorum ama onun yerine ne yaptıklarını çok merak ediyorum. Tabi ki o yaptıkları işin ağırlığı da önemli olacak..
İnsanlıkta bütün insanlarla aynıyız. İnsan olmanın getirdiği haklar ve meziyetler herkes için aynıdır. Hiçbir insanı Müslüman olmadığı için insanlık dışı göremeyiz. Böyle bir uygulama dinden gibi gösterilemez. Bu birinci hakikattir. İkinci hakikat ise şudur: İslam üstündür. İslam'ın üstünde bir değer düşünülemez. Müslüman da İslam şerefi taşıdığı sürece din olarak bütün diğer din veya din gibi sanılan düşüncelerin sahiplerinin üstündedir. Bu üstünlük farklı insan olmakta değil, insanlığın hakkını en iyi veren bir dine tabi olmaktadır. Bu iki hakikatin ortalamasını şu şekilde bulabiliriz: Müslümanlık farkı insanlığın üstüne konmuş manevi ağırlıklı bir farktır. Müslüman olmayanlar, İslam'a karşı bir kabalık ve had bilmezlikte bulunmadıkları sürece sadece Müslüman olmadıkları için Müslümanların hedef tahtasında değildirler. Böyle bir anlayış yoktur. İnsanlıkta aynıyız, dünyamız aynıdır. Ahirette ise herkesin yeri bellidir; müminler cennete kâfirler cehenneme!
Alıcı ile satıcı emlakçının yanında buluşurlar veya buluşmazlar, bu emlakçılığın helal olması için şart değildir. Emlakçı vekil mantığı ile iş yapar. Yalan ve hile karıştırmadığı sürece vekâletle iş görebilir.
Namaz veya diğer ibadetler bir alışma ve hazmetme süreci isteyebilir. Bundan ötürü endişelenmeyin. Öyle de olsa kılmaya devam edin. Bir zaman sonra rahat ettiğinizi göreceksiniz. Allah mübarek etsin, amellerinizi makbul olsun.
O tür nafile namazlar ikişer rekât olarak kılınır. Daha fazla rekâtlı olarak da kılınabilir. Dört, altı veya daha fazla da olabilir.
Kabiliyetlerimizi keşfetmenin en iyi yolu zamanı iyi izlemektir. Geldiğiniz bu yaşa kadar becerebildikleriniz ve beceremedikleriniz bunun belgesi durumundadır. Elbette siz bunu fark edemeyeceksiniz. Bunun için de insanın bir mürşidi olur, o mürşid onu tartar ve yönlendirir. Böylesi garantiye daha yakındır.