Fetva Meclisi
Soru
Anadolu’da hastalıklara şifa niyetiyle gidilen pek çok ocak var, genellikle doktorların isim koyamadığı bedensel ve ruhsal rahatsızlıklar buraların vesilesiyle iyileşiyor. Buralara gitmek ve o kimselere bu iş için para vermek caiz mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Hastanızı Allah rızası için okuyacak bir hocaya gidebilirsiniz. İnşallah şifa bulur.
Hanefi uleması bunu caiz görmemişlerdir. Çünkü iyileşmek Allah’ın elindedir, doktorun bunu garanti etmesi olamaz demişlerdir. Diğer fukahaya göre ise böyle bir şart caiz olur.
Fakihler arasında böyle bir tedavinin caiz olacağı kanaatinde olanlar çoğunluktadır. Dolayısıyla iyileşirseniz para vermek üzere doktorla anlaşabilirsiniz.
Selamunaleykum. Böyle bir şey bilmiyorum. Moral takviyesi açısından olabilir sadece.
Bahsettiğiniz deneyler, Sağlık Bakanlığı'nın bilgisi dışında yapılıyorsa, mevzuata ve uluslararası etiğe aykırıysa, ciddi sağlık riski taşıyorsa, yan etkileri kalıcı zarar verebiliyorsa, deneye katılan kişi tam olarak bilgilendirilmeden yapılıyorsa caiz olmaz/haramdır.
Hasta insanlara ücret karşılığı tedaviye ulaştırma hizmeti yapmayı kastediyorsanız, böyle bir iş; •Şeffaf, • Ücretlendirme ve hizmet çeşidi sabit, • Hilesiz bir şekilde yapılıyorsa helal bir iş olmasını engelleyen durum yoktur.
doktor konusundaki diğer fetvalar
Bir kere bunun tedavisi yapılıyor. Tedavisi ile ilgilenin. Tedavisi ile ilgilenmezseniz veya doktor size siz artık binmeyeceksiniz derse vebale girersiniz. Ama böyle denme ihtimali zayıf, tedavi olun.
Sabahları ifadesi ortalama bir ifadedir. Sabah yedide diye doktor sınır getirirse mesela, öyle bir durumda özür sahibi olursunuz ve orucunuzun fidyesini verirsiniz yani oruç tutmanız gerekmez. Genelde ise durum böyle değildir. Sabahları ifadesi imsak vaktine yakın bir ifade olduğu için imsaktan hemen önce içilen ilaç da biiznillah onun yerini tutar. Geniş düşünmeye bakınız. Geçmiş olsun.
Muhakkak doktor tedavisine gideceksin. Onlar senin için tamam diyene kadar gideceksin.
Mesele şöyledir: Memurun ve memur durumundaki bir görevlinin hediye alması olduğu gibi risktir. Bir ilaç firması bir doktoru neden filan oteldeki bir toplantıya götürür, neden ona bir bilgisayar ya da cep telefonu hediye eder? Elbette böyle bir konumdaki görevliye verilen hediyede nedeni konusunda şüphe uyandırıcı etken vardır. Beklenti, doktorun gönlünün yapılıp söz konusu ilacı daha çok yazmasını sağlamaktır. Yani bu bir ticari teşviktir. Doktorun böyle bir etki beklentisinde sıfır etki denebilecek noktada durması durumunda o hediyede sıkıntı olmayabilir ama aksi durumda bir rüşvet denebilecek uygulama vardır ortada. Doğru olan o tür hediyelere el uzatmamaktır. Akıllıca olan da budur takvaca olan da budur. Burada doktorun takvasına ve etkilenmeme oranına bağlı bir cevap vardır. Bu cevap da en iyi ihtimalle ve ancak böyle olabilir nitelikli bir cevaptır. Asıl olan ise uzak durmak olmalıdır. Allah yardımcımız olsun.
Müslüman bir kadının kadın bir doktorla tedavi görmesi esas olandır. Uzmanlığı bakımından veya ekonomik imkânsızlık gibi bir nedenle bulunduğu yerde kadın doktor bulamayanın erkek doktorla tedavi görmesi caizdir. Aynı şeyi erkek için de söyleyebiliriz. O da alternatifsizlik anında kadın doktorla tedavi olabilir. Geçmiş olsun.