Fetva Meclisi
Soru
Son zamanlarda kedi ve köpek beslemek yaygınlaştı. Bizim bulunduğumuz yerde mama satan yok. Bu hayvanlar için mama ticareti yapsam günah olur mu? Özellikle de köpek beslemek caiz olmadığından içim rahat değil.
Cevap
Benzer fetvalar
Bu konuda bir sakınca yoktur. Köpek bulundurmanın sakıncalı olması Allah’ın yarattığı mahluka yemek verilmesine mani bir durum değildir. Söz konusu yiyecekler domuz mamulü gibi direk haram olan nesneden üretilmiyorsa ticaretinde de sıkıntı yoktur.
Selamünaleyküm. Kedinin ticaretinde sıkıntı yoktur. Bekçi, çoban ve av için olmayan köpeğin ise ticareti sakıncalıdır. O bölümünü yapmayın.
Selamünaleyküm. Köpek ve domuz gibi tamamen necis sayılan hayvanların ticaretinde de sakınca vardır elbette. Diğer hayvanlarda ise sakınca yoktur.
Av ve koruma maksatlı köpek beslemek, bulundurmak caizdir. Bulundurması caiz olan bir şeyin eğitimi, ticareti de caiz olması gerekir. Yine de siz bunu kendinize iş olarak seçmeyin, çizgiyi korumakta zorlanabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Evcil hayvanlar ve onlara ait eşyanın ticaretinde sakınca yoktur. Sadece köpekten elde edilen kazançta sıkıntı vardır bunu bulun. Özellikle çoban ve bekçi köpeği değilse kazancı helal değildir.
Mü'min merhametli olmaya mecburdur, merhamet mü'min ahlâkıdır. Bu merhamet onun gibi insanlara ve aynı zamanda hayvanlara karşı da olmalıdır. Beslemediği bir hayvana bile gıda ve su veren sevap kazanır. Genel kural böyledir. Nerede kaldı ki beslemek için tuttuğu veya kullandığı hayvanın bakımını en iyi şekilde yapmak mü'min için sevap ve sorumluluk sınırlarında olmasın. Hayvanı aç kalacak şekilde hapsetmek kesinlikle günahtır ve tevbeyi gerektirir bir zulümdür. Sürekli bulunamadığınız için hayvanlar aç kalıyorlarsa siz onları bahçenizde hapsetmeyin, siz orada iken gelirlerse yedirirsiniz. Böylece vebale de girmemiş olursunuz.
caiz konusundaki diğer fetvalar
Örümcek yabani bir haşeredir. Sizin örümcek besleme arzunuz tabii bir hobi türü değildir. Hayvanı ortamının dışında bir yerde tutmanız caiz olmaz.
Böyle bir ortaklık olmaz. Bu bir faiz işlemidir. Ortaklık, herkesin hissesi kadar kâr ve zarara ortak olduğu bir ortaklık olursa dinen caiz olur.
Bir sözleşmeyi hem satış hem kiralama şeklinde yapmanın caiz olmayacağını belirtmek için söylenmiş bir sözdür bu ama konu sizin anlattığınız kadar değildir. Şöyle izah edebiliriz: “Evimi sana şu kadar aylıkla kiralıyorum ve arabamı da sana şu fiyata sattım” şeklinde bir sözleşme caizdir. Bu sözleşmede iki ayrı iş (satış ve kiralama) aynı anda yapılmaktadır ama birbirine bağlantılı bir durum değildir. Cumhur fukaha bunu caiz görmüştür. Söz konusu bu iki ayrı alandan biri diğerini etkileyecek bir durum söz konusu olursa (mesela biri diğerinin ücreti yerine sayılacak gibi) o takdirde bir sözleşmede hem kira hem satış olmaz deriz.
Hanefi mezhebi fukahası başta olmak üzere fakihler caiz görmüşlerdir. Bazı Hanbeli fukahası ise gübreyi necis bir nesne olarak kullanmayı ve ticaretini yapmayı caiz görmemiştir.
Piksel, dijital göstergelerle görüntü elde etmeye verilen bir isimdir. Türkçesi zannederim “gözek” olarak tercüme ediliyor. Bu teknolojinin veya sanatın kullanılmasında sistem olarak bir sıkıntı yoktur. Sıkıntı bu yöntemle oluşturulan nesnenin veya resmin esasen helal olmayacak bir şey olmasındadır. Din açısından sakıncalı veya canlı resmi ya da müstehcenlik ihtiva eden bir şey üretilmesinde sakınca olur.
Mal sahibinin rızası olmadan onun malından bir şey almak helal olmaz. Şefiniz mal sahibinin yetkilendirmesi ile bunu yapıyorsa sakıncası olmaz ama kendi inisiyatifi ile yapıyorsa veya yetki sınırlarını aşarak yapıyorsa helal olmaz.