Fetva Meclisi
Soru
Ben Tayvan'da yaşıyorum. Burada helal et bulmak çok zor. Helal et satan bir yer var, oradan et alabiliyoruz. Tavuk eti daha ucuz olduğu için onu tercih etmeye çalışıyoruz. Fakat tavuk etinin caiziyetini tam bilmiyorum. Tavuk İslami usüllere göre kesiliyor, onda sıkıntı yok fakat kesildikten sonraki yolma ve içini temizleme konusunda farklı yöntemler uyguluyorlarmış. Ete kan bulaştığı için helal olmaz diye söyleniyor, fakat ben tavuğun göğüs kısmını alıyorum ve daha önce kan falan bulaştığına hiç şahit olmadım. Hiç kan görünmüyor. Fakat but aldığını söyleyen birisi, içinden biraz kan çıktığını söyledi. Böyle bir durumda et -kandan dolayı- haram olur mu ya da "but haram, göğüs helal olur" denilebilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Sadece bu sayılanlar o hayvanların etlerinin yenmesini sakıncalı yapmaz. Evet, inciten ve endişelendiren bir durum vardır ama haram olması başka bir şey olarak görülmelidir. Bu sorunun cevabında doktorların da payı bulunmalı.
Lailaheillellah Muhammedurresulullah diyen ve aksi bir itikat sahibi olmayan herkese mü'min olarak bakmalıyız. Namaz kılmaması veya benzeri bir ibadeti yapmaması elbette bir eksikliktir ama dinin dışında olması değildir. Namaz kılmamış olsa bile bir mü'minin kestiği hayvan yenir. Et ve tavuk meselesi sizin de belirttiğiniz gibi gerçekten büyük bir sorundur. Bu sorunu ancak devletin çözmesi mümkündür. Müslümanlar bu hususta siyasileri sıkıştırmasını bilmeli ve gerekli takibi yaptıklarını hissettirmelidir. Siyasilerin seçim meydanlarında hayvan kesimi konusunu dine göre halledeceklerine dair vaatler yapmaya başladıklarında bu mesele de çözüm yolunda bir mesele olacaktır biiznillah. Bu arada siz, kendi çapınızda yapabildiğiniz kadarı ile hassas davranmaya çalışarak üzerinize düşeni yapmış olun.
Selamünaleyküm. Mesele sadece tek tek kesme meselesi değildir. Tavukta pek çok sorun var. Sahibi Allah'tan korkan firmayı seçmek gerekiyor.
Selamünaleyküm. Bu kural bir kere yumurta için değildir, et içindir. Hayvan pisliklerini dolaşan hayvan için de aynı kural geçerlidir. Şunu da bilmelisiniz; bu meseledeki hüküm besmelesiz kesilenin haram olması gibi bir haram değildir. Ortada kerahet vardır. Bundan sonra daha dikkatli olmalısınız. Allah'a emanet olun.
Takdir edersiniz ki bir marka ismi zikretmemiz yakışık almaz. Bunu sizin daha değişik yollardan öğrenmeniz gerekir. Tavuk etinde iki sorun yaşıyoruz. Birincisi tavuğun besmele ile kesilmesi meselesidir. Bunu yerine getiren firmaların bulunduğunu biliyoruz. Helal patenti almış firmaları bulabilirsiniz. Bu besmele ile kesilme ile yakından alakalı bir konu da tavuğun yolunması meselesidir. Tavuğun “kuru yolma” adı verilen bir yöntemle temizlenmesi de gerekmektedir. Helal gıda başlığında bu da bulunuyor. İkinci mesele ise tavukların beslenmesi meselesidir. Bu da ciddi bir sağlık sorunu olarak karşımızda durmaktadır. Bunu da devletin bununla ilgilenen biriminden tekit etmek gerekmektedir. Allah Teâlâ yardımcımız olsun.
Bu hassasiyetiniz imanınızın eseridir şüphesiz, Allah sizden razı olsun. Yalnız kasapları soruşturmak yerine resmi makamları sıkıştırmamız gerekmektedir. Siz ve komşularınız en az ayda bir belediyenin ilgili birimini arayarak, etler konusunda müftülük desteği alıp almadıklarını sormalıyız. Bunu yapmazsak vebalde kalabiliriz. Böylesi bir yöntem daha etkin olur. Netice olarak biz de kasaplardaki ete itimat etmeye yanaşamıyoruz. İtimat ettiğimiz ya da itimat ederek kendimizi rahatlattığımız arkadaşlarımızdan et ihtiyacını gideriyoruz. Size yer ismi zikretmemiz doğru olmaz. İlke olarak şunu söyleyebiliriz: Şu andaki mevcut durum itibariyle İstanbul ve benzeri belediye yönetiminde namaz kılanların bulunduğu şehirlerin mezbahalarında kesilen etlerin yenmesinin haram olacağını söyleyemeyiz. Takva ise başka bir boyutun adıdır. Allah yardımcımız olsun.
balık konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Kesin bilmediğimiz bir şeyle hüküm vermemeliyiz. Katiyetle bilirsek o zaman o alandaki yiyecekleri kara listeye alabiliriz.
Selamünaleyküm. Deniz hayvanlarının, kara hayvanları gibi besmele ile avlanılmaları şart değildir. Tavuk alırken firma seçmeye dikkat edeceğiz. Bıçağa besmele yazılması besmele şartını karşılamaz.
Selamünaleyküm. Balığı avlayan babanız balıkhane sahibi ile gidip helalleşmesi en iyisi olur. Babanız bilmeden gidip avlandı ise sakıncası yoktur. Bilerek yani balıkların kaçtığını bilerek gidip avlandı ise bunda sakınca vardır elbette. Helalleşmek en iyisi olur.
Selamünaleyküm. Böyle bir kural bilmiyoruz. Balık olan her hayvan pullu olsun veya olmasın helaldir.
Kendinize gereksiz yere dert aramış olmayın. Hiçbir insan beceremeyeceği şeyle mükellef tutulmaz.
Balığın kara hayvanları gibi besmele ile kesilmesi şartı yoktur. Bu sebeple balık temizlenmemiş olsa bile yenebilir. Ancak bu durumun ne kadar sağlığa uygun olacağı ayriyeten ele alınmalıdır.