Fetva Meclisi

Yirmi dört ayı geçmemiş bir bebeğe kadının sütü iyice doyacak kadar verilebilirse kadın sütanne olur. Kadının sütünün doğal süt olarak geldikten sonra ilaçla veya başka bir yöntemle gelmesi sonucu değiştirmez. Yeter ki memeden gelen süt olsun.

a. Tıbbi kaynaklardan öğrendiğimiz kadarı ile memeden gelen sütün tek kaynağı kadının doğumu değildir. Doğumla bağlantılı organları kadar beyinle alakalı noktalar da bulunmaktadır. Hormonlar süt ürettiği kadar kadının duygusallığı, psikolojik etkenler de süt nedeni olabilmektedir. Bu da şu demektir: Hamile kalmamış hatta evlenmemiş bir kadından da süt gelebilir. Önce bu durumu tespit etmiş olalım. b. Doğum yapmış bir kadından gelen süt veya hamile kalmamış bir kadından gelen süt aynıdır. İkisi de onu emen veya o süt midesine inen çocuk açısından annelik/evlatlık ilişkisini oluşturur. Mühim olan süttür, annenin konumu değildir. c. Kadından çocuğun midesine geçen sütün direkt memeden emilmesi veya memeden bir yolla alındıktan sonra çocuğa mesela biberonla verilmesi süt evlatlığı bağlantısı açısından aynıdır. d. Kadının çocuğa aktarılan sütünün miktarı bakımından Hanefi mezhebi fukahası az/çok ayrımı yapmamıştır. Adına “süt emme” denebilecek her miktar için kural oluşmuş kabul edilir. İhtiyaten bu kuralla hareket edilmelidir. e. Süt ilişkisi oluşması açısından anne için (emziren kadın için) bir yaş tahdidi yoktur ama emecek çocuğun YİRMİ DÖRT AYI geçmemiş olması gerekir. Bu zaman dilimini aşan çocuk süt emse de bu bağ oluşmaz.

Süt emzirmeyle ilgili ayette verilen iki yıllık süre bağlayıcı bir nitelik olmayıp ideal bir süreyi ifade eder. Dolayısıyla anne baba olarak çocuğunuzun faydasını gözeterek emzirmeyi daha erken de bırakabilirsiniz. Bu konuda çocuğunuzun sütten kesilmesi onun sağlık durumunu ve gelişmesini etkilememesi önemlidir. Yalnız bu kararın doktor tavsiyesiyle ve çocuğunuzun gelişimini gözeterek almalısınız. Bu niyetle hareket ederseniz hem ibadetinizi yerine getirmiş hem de çocuğunuzun süt hakkına girmemiş olursunuz.

Kadının memesinden çıkmış olacak şekilde bir süt elde ederseniz o süt “süt çocuğu” oluşturmak için yeterli olur.

Kadının göğsünden çıkan süt hangi yöntemle olursa olsun yeteri kadar ve yirmi dört ayı bitirmemiş bir çocuğa verildiğinde sütannelik oluşur.

Süt hukuku oluşmasının en temel şartı, süt emecek çocuğun yirmi dört ayı geçmemiş olmasıdır. Kadının sütünün bizzat memeden emilmesi şart değildir. Sütün taze olması da gerekli değildir. Taze süt, dondurulmuş süt veya farklı bir şekilde mideye indirilmiş süt aynıdır. Netice olarak dondurulmuş süt ile süt anneliği sağlanabilir.

Ben de günlük, yüzlerce ölümcül kazalar olduğunu görüyor duyuyorum ama kimse trafiğe çıkmama diye bir iddiada bulunmuyor. Herkes işine ve zevkine hizmet için trafiğe çıkıyor. Buna ne dersiniz? Çocuk, anne baba ve toplum için bir imtihan mı? Elbette imtihan. İmtihandan kaçmak gibi bir lüksümüz olabilir mi? Ve çocuk az olunca onları iyi mi yetiştirdi aileleri? Yıllardır iki çocuk rakamına takılıp kaldı toplum; çocuklar evliya mı oldu? Kapitalizmin tuzağı idi bu, o tuzağı başımıza geçirdiler ne yazık ki. Elimizden geleni yapabildiğimiz bir ortamda çocuk yetiştirmeyi cihadımız olarak görüp yolumuza devam etmemiz gerekiyor. İki çocuk veya bir çocuk bile olsa başaramayanın elinde patlamaya hazır bombadır zaten. Bunca teknik ve ekonomik imkân bolluğunda çocuk yetiştiremeyeceğiz de ne zaman yetiştireceğiz? Asıl sorunun çocukların yetiştirilmesi değil keyfimizden feragat edip edememe olduğunu zannediyorum. Hadi çocuklar yetiştirilemiyor diye uzak durduk, ibadetlerimizi neden savsaklıyoruz? Keyif toplumu olmanın sonuçları bunlar. Sağlığı yerinde olan, özel bir sorunu olmayan herkes ekonomisi daha iyi olsun diye çok çalışacak ve Allah’ın lütfettiği kadar da çocuk doğurup büyütmeye gayret edecek. Bunun için uykusuz gecelere, susuz günlere de hazır olacak. Allah yardımcımız olsun.

Anne ve çocuk üçüncü kişilerin sözü edilmemesi gereken iki yakın sözcüktür. Anne çocuğunu emzirmemeyi normal durumlarda talep etmez. İnsan olmanın zorlandığı bir ortam oluşmuştur muhakkak. Ancak şunu söyleyebiliriz: Doğan çocuğun gıdasını temin etmek babanın görevidir. Çocuğu emzirecek bir anne bulunmadığı durumlar hariç anne emzirmeye zorlanamaz. Anne sütünün bilimsel değeri dikkate alındığında baba ve annenin çocuğun emzirilmesi meselesini tartışmamaya özen göstermeleri gerekir.

Düşük yapan kadınların büyük sevaplar kazanacağı ve yavruları ile cennet ortamı görecekleri konusunda bilgimiz vardır. Dileriz Allah Teâlâ sizi yavrunuzla cennetlerde buluşturur. Yeter ki siz, sabreden, Allah'tan ecir bekleyen ve ibadetlerini ihmal etmeyen bir kadın olarak yaşayın. Mübarek olsun.

Eşler boşandıktan sonra çocukları almak annenin hakkıdır. Anne yeni bir evlilik yaparsa bu hakkı kaybolur, evlenmedikçe hak onundur. Annenin çocuğunu alması hakkı olduğu için istediği zaman hakkından vazgeçebilir, bunda bir sakınca olmaz.

Anne ve baban senin burada bulunmandan memnun iseler senin onlardan uzakta olman, hizmetlerini yapamaman bir vebal oluşturmaz. Allah göstermesin, bir gün sana çok acil ihtiyaçları olur da ilgilenmezsen o zaman vebal altında olursun. Allah Teâlâ sana sabır ve sebat, onlara da afiyet ve huzur ihsan etsin. Âmin.

Hayır böyle bir gereklilik yoktur. Sütten kesme zamanı dini bir kurala göre değil doktorun belirlemesine göre veya annenin/çocuğun şartlarına göre ayarlanır. Allah yardımcınız olsun.