Fetva Meclisi
Soru
Hocam anne eşinden boşandıktan sonra çocuğunu almaktan vazgeçebilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Çocukların annede kalması annenin hakkıdır. Anne şu veya bu nedenle bu haktan vazgeçerse baba veya başka birine intikal eder. Anne, belli nedenlerle çocukları almak istemeyebilir. Bunu özellikle haklı bir nedene dayandırması durumunda vebali olmaz.
Hayır, böyle bir hakkı yoktur. İkinizin de anlaşabileceği bir ortamda bu engelleme olabilir ya da ortada tıbben/dinen makul bir gerekçe olabilir. Bunun dışında evliliğinizi yıkma noktasına getirmeden bu sorunu çözmeye bakınız. Allah yardımcınız olsun.
Eşinizden boşandıktan sonra ondan kendi adınıza nafaka alamazsınız. Eski eşinizle ortak çocuğunuz için ise onun nafaka ödemesi görevidir. Çocuğunuz adına yatırılan nafakayı da anne olarak siz alacaksınız elbette. Çocuk için gerekli yerlere harcarsınız o parayı. Evde çocuğun yeme içmesi, giyinmesi, eğitimi gibi masraflara onu harcarsınız. Zengin olun veya olmayın bu kural değişmez. Kullanmak istemezseniz veya artarsa onu çocuk adına bir yatırıma dönüştürebilirsiniz. Allah Teâlâ size sabırlar versin.
Bir insan babasının evlendiği annesi olmayan bir kadının BAŞKASINDAN OLMA ÇOCUĞU ile evlenebilir. Aile ortamınız ve çevre kültürünüz bunu kaldırıyorsa evlenebilirsiniz, dinen bir sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Çocuğun sizde kalması uygun olur. Gerekiyorsa çocuğunuz için okulu da bırakın, nafaka vermemek ise eşinizin çocuğuna karşı sorumluluk hissetmemesi ile alakalı bir durum, yasal hakkınızı kullanırsınız.
Fukaha, boşanma durumunda çocukların anneye kalacağı konusunda ittifak etmişlerdir. Anne yeni bir evlilik yaparsa ve bu evliliği çocukların yakın akrabalarından biri ile değilse çocuklar üzerindeki velayet hakkı düşer. Hanefi fukahasının görüşü böyledir. Yakın akraba dışında biri ile yapacağı evlilikte çocuğun anne yanında garip kalabileceği ve bunun çocuğun maslahatı açısından sakıncalı olacağı düşünülmüştür. Anne ikinci evliliğinden de boşanacak olursa çocukların velayetini tekrar alabilir.
anne konusundaki diğer fetvalar
Anne ve çocuk üçüncü kişilerin sözü edilmemesi gereken iki yakın sözcüktür. Anne çocuğunu emzirmemeyi normal durumlarda talep etmez. İnsan olmanın zorlandığı bir ortam oluşmuştur muhakkak. Ancak şunu söyleyebiliriz: Doğan çocuğun gıdasını temin etmek babanın görevidir. Çocuğu emzirecek bir anne bulunmadığı durumlar hariç anne emzirmeye zorlanamaz. Anne sütünün bilimsel değeri dikkate alındığında baba ve annenin çocuğun emzirilmesi meselesini tartışmamaya özen göstermeleri gerekir.
Hayır böyle bir gereklilik yoktur. Sütten kesme zamanı dini bir kurala göre değil doktorun belirlemesine göre veya annenin/çocuğun şartlarına göre ayarlanır. Allah yardımcınız olsun.
Ben de günlük, yüzlerce ölümcül kazalar olduğunu görüyor duyuyorum ama kimse trafiğe çıkmama diye bir iddiada bulunmuyor. Herkes işine ve zevkine hizmet için trafiğe çıkıyor. Buna ne dersiniz? Çocuk, anne baba ve toplum için bir imtihan mı? Elbette imtihan. İmtihandan kaçmak gibi bir lüksümüz olabilir mi? Ve çocuk az olunca onları iyi mi yetiştirdi aileleri? Yıllardır iki çocuk rakamına takılıp kaldı toplum; çocuklar evliya mı oldu? Kapitalizmin tuzağı idi bu, o tuzağı başımıza geçirdiler ne yazık ki. Elimizden geleni yapabildiğimiz bir ortamda çocuk yetiştirmeyi cihadımız olarak görüp yolumuza devam etmemiz gerekiyor. İki çocuk veya bir çocuk bile olsa başaramayanın elinde patlamaya hazır bombadır zaten. Bunca teknik ve ekonomik imkân bolluğunda çocuk yetiştiremeyeceğiz de ne zaman yetiştireceğiz? Asıl sorunun çocukların yetiştirilmesi değil keyfimizden feragat edip edememe olduğunu zannediyorum. Hadi çocuklar yetiştirilemiyor diye uzak durduk, ibadetlerimizi neden savsaklıyoruz? Keyif toplumu olmanın sonuçları bunlar. Sağlığı yerinde olan, özel bir sorunu olmayan herkes ekonomisi daha iyi olsun diye çok çalışacak ve Allah’ın lütfettiği kadar da çocuk doğurup büyütmeye gayret edecek. Bunun için uykusuz gecelere, susuz günlere de hazır olacak. Allah yardımcımız olsun.
Süt emmenin yirmi dört ayı geçmemiş olması gerekir. Ve belli bir oranda mesela emdi bıraktı denecek oranda emzirilmesi gerekir. Buna göre hareket edilmelidir. Fukahanın önemli bir bölümü kadının sütünün hamilelikten kaynaklanmasının şart olmadığını söylemiştir. Süt hormonu sağlayan bir uygulama ile kadının göğsünden süt geliyorsa direkt memeden veya bir kaba konarak kaptan çocuk onu içince sütanneliği gerçekleşir. Kadın sütanne olunca da mahremiyetle ilgili kurallar gerçekleşir. Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus gelen nesnenin KADINDAN GELEN SÜT olmasıdır. Süt gibi bir şey olması yeterli olmaz.
Evlilik kararı verirken basiretli davranamamışsın, bunun bir yorumu olabilir ama anne olduktan sonra vereceğin kararlarında yine basiretsiz davranırsan bunun anlamlı bir yorumu olamaz. Zannederim, kendini bile bile yıpratacak bir takıntı içindesin. Şunları tavsiye edebilirim sana: Dini hayatını Allah’ın emir ve yasakları, Allah’ın rızası için yapılacak nafileler olmak üzere iki görev üzerinde yürütmeye çalış. Farzlar ve haramlar konusunda kimseye taviz verme. Hayatın gibi gör farzları ve haramları. Nafileler de ise tercih yapmayı becer. Sen bunu beceremezsen şeytan seni ailen üzerinden sömürmeyi becerir. Bu kurala ilmihal öğrenmen de dâhildir. Ne kadar eşinin hataları ve ne kadar senin özel beklentin üzerinden değerlendirme yaptığına dikkat et yani kendine karşı da adil ol, dengeli ol. Aile huzurun, eşinle saadetin nafile ibadetlerin önüne geçebilir. Bu gerçeği benimsemeye çalış. Huzurun olmadan nafile ibadet bile yapamazsın. Basiretli ve anlamlı işler yapman durumunda eşinin iyi bir öğretmeni olabilirsin ve bunun yararı onun kadar sana da döner. Erkeklere eşlerinden nasihat dinlemenin ağır gelebileceğini unutma. En anlamlı ve gerekli nasihati bile yapsan, sana inat o yanlışında direnebilir. Sen doğru diye anlatmaya ısrar ettikçe yokuşta daha fazla hızlı koşmaya çalışan birine benzersin. Boşuna yorulursun ve boşuna nabzını artırırsın. Sonuca da ulaşamazsın. Bütün bunları uzun bir zamana mesela bir beş yıla yaymaya çalış. Kimsenin huyu suyu iki haftada değişmez. Sabret ve kazan. Allah yardımcın olsun. Âmîn.
Düşük yapan kadınların büyük sevaplar kazanacağı ve yavruları ile cennet ortamı görecekleri konusunda bilgimiz vardır. Dileriz Allah Teâlâ sizi yavrunuzla cennetlerde buluşturur. Yeter ki siz, sabreden, Allah'tan ecir bekleyen ve ibadetlerini ihmal etmeyen bir kadın olarak yaşayın. Mübarek olsun.