Fetva Meclisi
Soru
Es selamünaleyküm Hocam. Rabbim size iyilikler ve güzellikler versin. Sizi yolunda sabit ve uğrunda fedakâr kılsın. Hocam size bir sorum var. Ben Almanya'da yaşıyorum, Rabbim tez zamanda benim ve ailemin rızkını buralardan daha hayırlı yerlere taşısın. Hocam ben medrese yıllarında okurken hocamdan bir hayvanın Müslüman biri tarafından makinenin düğmesine basılarak kesilmesinin caiz olduğunu duymuştum. Belki duymuşsunuzdur, burada Avrupa’da hayvanlar makinede özellikle tavuk ve cinsi hayvanlar makineye bacaklarından asılı olarak makinenin düğmesine basılarak kesiliyor. Fakat Şerî kesim Müslüman birinin Allah'ın adını anarak kesmesini mucib kılmaktadır. Şayet Müslüman bir fert makinenin başında olup besmele çekip düğmeye basarsa kesilen hayvanlar helal midir ya da bu yol Şerân caiz midir? Mesela Makineyle kesim yapılırsa saatte yaklaşık 45 bin tavuk kesilmektedir. Ama eğer 4 ya da 5 kişinin kendi elleriyle her tavuğu ayrı ayrı kesmeye çalışırsa 2 saatte belki 45 bin hayvan kesebiliyor. Fakat Bu usul kesime fabrika sahibi her zaman izin vermiyor. Yani Ancak haftada bir defa olabiliyor, bu da hem pahalı ve hem de kesilen hayvanlar için en fazla bir hafta taze zaman biçiliyor ki bu zaman sonunda hayvanın kokma tehlikesi de var. Bu konuda bize yardımcı olursanız çok seviniriz. Rabbim sizden razı olsun. Hakkınızı helal ediniz. Rabbim yar ve yardımcınız olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Eti yenen kara hayvanlarının etlerinin helal olması için usûlüne uygun olarak kesilmesi gerekir. Usûlüne uygun kesim, Hanefîlere göre besmele çekilerek, hayvanın nefes ve yemek boruları ile iki şah damarının veya bu damarlardan birisinin kesilmesi şeklinde yapılır. Besmelenin kasten terk edilmesi hâlinde kesilen hayvanın eti Hanefîlere göre haram olur. Ama unutarak terk edilirse helaldir. Şâfiîler besmelenin kasten terk edilmesi hâlinde de etin yenilebileceği görüşündedirler. (Nevevî, el-Mecmû‘, 8/410) Sığır, manda, koyun ve keçi cinsinden hayvanlar yatırılıp çenelerinin hemen altından boğazlanmak suretiyle (zebh), deve ise göğsünün hemen üzerinden kesilir (nahr) ve hayvanın kanının iyice akması için bir süre beklenilir. Kesimden önce bıçak ve benzeri kesici aletlerin hayvanın gözünden uzak bir yerde bilenmeleri sünnettir. Hayvanlardan biri, diğerinin gözü önünde kesilmemelidir. (Kâsânî, Bedâ’i, 5/41) Kesilecek hayvanları kıbleye döndürerek kesmek sünnettir. Hayvanın canı çıkmadan boynunu kırmak, derisini yüzmek, bir uzvunu koparmak veya tüyünü yolmak gibi hayvanın acısını arttıracak işlerden kaçınılmalıdır. (İbn Nüceym, el-Bahr, 8/194) Kanatlı hayvanların, kesim esnasında canlı olması ve kesim makinesini çalıştıran kişinin besmele çekmesi kaydıyla; düşük voltajlı elektrik şokuna tâbi tutularak serî bir şekilde kesilmesi caizdir.
Selamünaleyküm. Makine ile yapılan kesimin caiz olmayacağını düşünüyorum. Gazlı içecekler, fıkıhtan önce tıbbın engeline takılmaktadır. Tıbben kullanılması sakıncalı bir nesne fıkhen de sakıncalıdır. Ancak bu sakınca, tıbbın kurallarına bağlı olarak haramlıkla mekruhluk arasında iner çıkar. Henüz tıp, kati bir kural koyamadığı için haram demiyoruz ama ciddi bir tereddüt de taşıyoruz. Uzak durulması evladır.
Selamünaleyküm. Deniz hayvanlarının, kara hayvanları gibi besmele ile avlanılmaları şart değildir. Tavuk alırken firma seçmeye dikkat edeceğiz. Bıçağa besmele yazılması besmele şartını karşılamaz.
Selamünaleyküm. Diyanet'in böyle bir izni olduğunu bilmiyorum. Kesen Müslüman olursa yiyebiliriz ama satıcının Müslüman olması işi değiştirmiyor. Dini yaşamak böyle bir şeydir. Allah Teâlâ imtihan eder kulunu; kim ne kadar dayanacak, görmek ister. Midelerine giren rızkın ne olduğunu merak etmeyen bir nesil nasıl iyi bir mümin nesil olabilir? Direnin ve ayakta kalın. Bin yıl yaşayın ama midenize Allah'ın helallerinden başkasını koymayın. Bir gün ebedî yurdumuza cennetlere geçince kim ne yiyecek göreceğiz, kim aşırı kim normal belli olacak! Allah'a emanet olun.
Lailaheillellah Muhammedurresulullah diyen ve aksi bir itikat sahibi olmayan herkese mü'min olarak bakmalıyız. Namaz kılmaması veya benzeri bir ibadeti yapmaması elbette bir eksikliktir ama dinin dışında olması değildir. Namaz kılmamış olsa bile bir mü'minin kestiği hayvan yenir. Et ve tavuk meselesi sizin de belirttiğiniz gibi gerçekten büyük bir sorundur. Bu sorunu ancak devletin çözmesi mümkündür. Müslümanlar bu hususta siyasileri sıkıştırmasını bilmeli ve gerekli takibi yaptıklarını hissettirmelidir. Siyasilerin seçim meydanlarında hayvan kesimi konusunu dine göre halledeceklerine dair vaatler yapmaya başladıklarında bu mesele de çözüm yolunda bir mesele olacaktır biiznillah. Bu arada siz, kendi çapınızda yapabildiğiniz kadarı ile hassas davranmaya çalışarak üzerinize düşeni yapmış olun.
Her tavuk için besmele tekrar edilmelidir. Zaten besmele ne kadar süre alacak ki? Tavuğu kesmek için tutarken bile söylenebilir.
almanya konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm.Teyzenizin sizi evlat edinmesi, teyzenizin kocasına karşı sizin için bir mahremiyet oluşturmaz. Eniştenize karşı bir yabancısınız siz. Sigortadan önce bu sorunu çözmelisiniz. Sigorta ise zorunlu olduğundan dolayı yapılabilir. Haramlarla iç içe olduktan sonra bereket beklemek mümkün değildir. Vicdanınızın sesini dinleyin.
Selamünaleyküm. Yaptığınız iş, meri yasalara göre doğru ise öyle geçinmenizde bir sakınca yoktur. Geçmiş olsun. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Direk bir haram olmasa da kalbi rahatsız eden bir iş yapıyorsunuz. Daha bereketli bir iş bulmaya çalışın.
Selamünaleyküm. Arapça dilinin harflerini başka bir dilin harfleri ile yazıda yansıtmak tam olarak mümkün değildir. Hangi harfin nasıl telaffuz edileceğini iyi Kur'an bilen birinin ağzından dinlemelisiniz.
Selamünaleyküm. Uzmanlık ve maharette eşit iseler kesinlikle kadını tercih edin. Uzmanlıkta kadın beceriksiz, erkek becerikli ve mahir ise erkeği tercih edebilirsiniz.
Selamünaleyküm. 'Zorunluluk' ruhsat getirebilir ama bu 'zorunluluk' nasıl oluşuyor ona dikkat ederiz.