Fetva Meclisi
Soru
Başkasının fotoğrafını izinsiz çekmek için ne diyebilirsiniz, günah mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Nerede kullanırsanız kullanın, bir insanın fotoğrafı ondan izinsiz çekilemez. İzinsiz çekilmesi bir vebal, çekildikten sonra onun razı olmayacağı bir yerde kullanılması ise başka bir günah olur. Bu bir hak ihlalidir. Zamanımızda uygun veya değil bakılmadan insanların fotoğraflarının çekilmesi yaygınlaşmış ve o fotoğrafların kullanılması da mevcut ahlâk seviyesini aşağılara çeken bir sebep olmuştur. İslam ahlâkına sahip olanların buna dikkat etmesi gerekir.
Müslüman insanın ölüsüne saygı gerekir. Her ne kadar kefenin açılıp fotoğraf çekilmesi bir haram değilse de bunun yasal bir zorunluluk gereği yapılmadığı sürece ölüye gösterilmesi gereken saygıyı ezme niteliği taşıyacağını düşünürüz.
Aleykümselam. Esasen fotoğraf, yaygın ve sıradan bir iş gibi görülmemelidir. Mümkün olduğunca çekilmemesi takva açısından daha doğru olur. Bilhassa bayan fotoğrafına karşı bu uyarıyı dikkate almalıyız. Çekilen fotoğraf o kişi açısından bir mahremini teşhir etme, gönlünün kırılacağı bir durum oluşturma ortaya çıkarıyorsa çekilemez.
Bugünkü hayat anlayışında bu tür hesaplar sıradan bir mal gibi kullanılmaktadır. Sıradan bir mal nasıl sahibinin tecavüz edilemez hakkı ise bunlar da öyledir. Kulansın kullanmasın o sahip olduğu sürece izni olmadan alınamaz. Alınırsa kul hakkı olur.
Fotoğrafın asıl hâli yani canlı durumu açısından sakınca olmayınca fotoğrafta da bakma açısından sakınca olmaz ama bugünkü teknolojide böyle bir fotoğraf gönderme işleminin muhtemel rezaleti ve düşüreceği muhtemel günahına bakıldığında test edilmesi bile büyük bir tehlikedir deriz.
Şirk dışında her günah affedilebilir günahtır ama haramla başlayan ve süren bir evlilik ne getirir mü'min bir insana? Bir de bu açıdan bakmalısınız.
fotoğraf konusundaki diğer fetvalar
Ölüye bir zararı olmaz ama size de yararı olmaz. Gereksiz bir şey yapmış oldunuz. Allah kardeşinize rahmet etsin, size de sabırlar versin.
Bu bir yemin değilse tekrar kullanabilirsiniz ama kullanımınız her zaman helal sınırları içinde olmalıdır.
Elle çizme resimleri kullanmamak gerekir. Ancak ciddi bir eğitim malzemesi olarak kullanıldığında caiz olabilir.
Evet, bayanın sadece elinin görünmesinde sakınca yoktur diyebiliriz ama bunun bir elle kalmayacak mecraya kayabileceğini hiçbir zaman unutmayınız. Sosyal medyayı bayanın kullanmasını riski ağır bir iş olarak görmelisiniz.
Bunlar için “gerekir” demek veya “sakıncalıdır” demek doğru değildir. Her biri için ayrı bir hüküm konması gerekir. Mesela duvarda asılı bir resim için olmaz deriz. Ona ait bir gömleği hatıra olarak saklamakta zararı yok deriz. Ölen için yapılacak en iyi şey, onun çetin yolculuğunda ona yarayacak işler yapmaktır. Bizim hoşumuza gidecek şeyler değil Allah'ın razı olacağı işler yapmak gerekir.
Yasal olarak getirilen sınırlar ve esasen kimlik oluşturmadaki zorunluluklar bunun caiz olmasını gerektirmektedir.