Fetva Meclisi
Soru
Ben ev hanımıyım, çocuklara yönelik eğitici videolar çekmek istiyorum. Yüzümü göstermeden sesimi çocuk sesine benzeterek videolar çeksem caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Fıkhi olarak elle canlı resmi ve heykeli yapmak caiz değildir. Müzik de caizlik sınırları çok hassas bir meseledir. Sadece çocuk eğitimi maksadı ile eğitim sınırları içinde bir ruhsat bulunabilir. Yaptığınızın ne kadar eğitim maksatlı olduğu üzerinden yapabilirsiniz yaptığınızı.
Özellikle öne çıkarmak gibi bir ayrıntı olmadığı sürece kadının sesi haram değildir. Sesli olan uygulamaları yapabilirsiniz.
Özellikle cinsellik çağrıştıracak bir ses değişikliği dışında sakınca olmayacağını zannederiz.
Başka bir noktayı öncelikle size hatırlatmam gerekiyor. Bayan veya erkek bu tür faaliyetleri yapanların ayak kayması, yanlış yapması diğer insanlara göre daha yüksek bir ihtimaldir. Aman dikkat edin, şeytan sizi maddi/manevi yardıma muhtaç duruma getirmesin. Çocukların ve kadınların bu tür faaliyetlerde resimlerinin alınması faaliyetin hızlanması bakımından güzel sonuçlar veriyor ama bilhassa çocukların geleceği bir daha düzelmeyecek şekilde damgalanıyor olabilmektedir. Benim kanaatim bu tür reklamlarda çok yaşlı olanların yani geleceğinde iz bırakma ihtimali olmayanların resimleri alınsın, diğerleri alınmasın. Onur kaybı açlıktan da ağır olabilir.
Kadının sesi normal bir durumda avret değildir. Bu açıdan rahat edebilirsiniz ama yapacağınız dublaj konusunun din ve ahlâk açısından oluşturacağı riski iyi düşünmelisiniz. Tekrar tekrar düşünmenizi, kendinizi ne kadar koruyabileceğinizi, şimdiki hassasiyetinizi nasıl sürdürebileceğinizi düşünmenizi tavsiye ederiz size.
Mümkün olduğunca cansızların resimlerini çizmelisiniz.
caiz konusundaki diğer fetvalar
Müslüman olarak bizim, insana hizmet eden bir teknolojiye karşı olmamız mümkün değildir. Bunun yanında insanın eliyle gelişen teknolojinin de dinimizin temellerine dikkat edilerek oluşturulmasını beklememiz de hakkımız hatta görevimizdir. Bugün robot denen teknoloji insanın işini kolaylaştıran büyük bir nimettir, elhamdülillah. Şu var ki, neredeyse canlı insan zannedilecek kadar insana benzetilmiş olması beraberinde dinimizin heykel yasağına takılmaktadır. Üretilen robotun uzaktan bakıldığında gözü, kulağı, burnu gibi onu insana benzeten temel nesneleri konmamış olsa onun için insan heykeline benziyor dememiz gerekmez. Bu sebeple robotlardan heykele benzeyen bölümü için ciddi bir zaruret olmadıkça “sakıncalı” deriz. Buna göre de robotlarda: Dinimizin yasakladığı resim/heykel benzerliği, Önünde eğilip ibadet yapılması için kullanılması, Cinsel sapıklık ve türevleri ile alakalı bir iş için kullanılmaması durumunda sakınca yoktur.
Size bilet satan şirketin bilet sözleşmesinde belli bir süreyi aşan gecikmelerden ötürü tazminat ödeme maddesi varsa, yolcu olarak tazminat almanızda sakınca yoktur. Böyle bir sözleşme yoksa ve uçuş geciktiği için sizin uğradığınız MADDİ ZARAR nedeniyle tazminat alabilirsiniz. Manevi tazminat için ise fetva yoktur.
Kuru temenni ile olmuyor bu işler. Keşke öyle olduğu zamanlar gibi şimdi de öyle olsa…
Hanefi mezhebi fukahası başta olmak üzere fakihler caiz görmüşlerdir. Bazı Hanbeli fukahası ise gübreyi necis bir nesne olarak kullanmayı ve ticaretini yapmayı caiz görmemiştir.
Çin tuzu denen nesnenin kullanımı hakkında “caizdir/değildir” noktası iki hususa bağlıdır: a- Bu nesnenin üretiminde dinen necis denebilecek bir katkı maddesi bulunuyor mu? Alkol veya domuz gibi haram olan bir katkı maddesi bulunuyorsa kullanılması caiz olmaz. b- Bu maddenin kullanımı, uzun vadede bile olsa insan sağlığı açısından sakıncalı bulunuyorsa yine kullanılması caiz olmaz. Bildiğimiz kadarı ile de bu nesneyi pek çok ülke insan sağılığı açısından sakıncalı diye yasaklamıştır. Buna göre de kullanılmaması en azından şüpheden korunmak açsından doğru olandır.
Böyle bir ortaklık olmaz. Bu bir faiz işlemidir. Ortaklık, herkesin hissesi kadar kâr ve zarara ortak olduğu bir ortaklık olursa dinen caiz olur.