Fetva Meclisi
Soru
Kesilen kurbanların fotoğraf ve videolarının internette paylaşılması doğru mudur?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Kur'an ile alakalı ibadetlerin insandan insana olması gerekir. İbadeti teknik bir cihaza yaptırmak yoktur.
Haklısınız, doğru söylüyorsunuz. Dua edelim de basiretli işler yapmaya Allah Teâlâ bizi muvaffak kılsın.
Müslüman insanın ölüsüne saygı gerekir. Her ne kadar kefenin açılıp fotoğraf çekilmesi bir haram değilse de bunun yasal bir zorunluluk gereği yapılmadığı sürece ölüye gösterilmesi gereken saygıyı ezme niteliği taşıyacağını düşünürüz.
Yaşayan birinin vekâleti olmadan onun adına bir ibadet yapılıp o ibadet görevi ondan düşürülemez. O şekilde yapılırsa onun adına bir sevap işlenmiş olma ihtimali olur sadece.
Böyle bir konu ortaya atıldığında muasır âlimler bunu birkaç anlamsız görüşün dışında reddetmişlerdir. Bunu tam anlamıyla bir bidat olarak görmek gerekir. İbadetlerin böyle eğlence konusu yapılmasını kabul edemeyiz.
Bir fotoğraf konusunda o kişi sağ iken kural ne ise öldükten sonra da kural odur. Mesela kadının fotoğrafını sağ iken sosyal medyada paylaşmak caiz değildir. Öldükten sonra da asla caiz olmaz.
kurban konusundaki diğer fetvalar
Kurban bağışında bulunmak ve mesela makbuz almak bir vekalettir.
Vekaletin üç kere tekrarına gerek yoktur. Seni vekil ettim demek yeterlidir.
Bununla onun adına satın alıp kesebilir miyim ya da hayvanın boğazlanma işini ben yapabilir miyim diye soruyorsanız cevabımız her ikisi için de şöyledir: Kurban bir ibadettir. Yapanın ondan sevap kazanması için niyet etmesi gerekir. Birinden habersiz onun adına ibadet yapılamaz. Eşiniz size vekalet verir ve siz kurban alır ya da keserseniz o kurban kesmiş olur. Böylece o niyet etmiş ve size vekalet etmiş biri olarak kurban ibadetini eda etmiş olur.
İnsanın Allah’ın nimetleri karşısında şükretmesi kulluk gereğidir. Bu şükür dille yapılır, ibadet olan bir işle yapılır ve özellikle de o nimet Allah’ın razı olacağı işlerde kullanılarak yapılır. Kurban kesmek ibadetlerden bir ibadettir. Bu nedenle de nimetler karşısında Müslüman kurban kesebilir ve etini fukaraya verir. Bundan sevap hasıl olur, şükür de yerini bulur ama bu yapılabilecek tek şükür çeşidi değildir. Zamana ve ihtiyaca, kişinin haline dikkat ederek şükür için bir ibadet yapmak daha evla olandır.
İmam'dan böyle bir görüş nakledilmiştir ama bu görüş fetva olarak kullanılmamaktadır. Her mükellef ona vacip oluyorsa kendi kurbanını kesmekle yükümlü olur. Genel görüş böyledir.
Geçmişte kesilmemiş vacip kurbanın o günkü fiyatı ne ise o kadarı sadaka olarak bir yere verilebilir.