Fetva Meclisi
Soru
Pazarlarda bazen tezgâhlara küçük çocukları bırakıyorlar. Küçük çocuktan alışveriş yapmak caiz olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Pazarlık yapılırken taksitle ve daha yüksek fiyata geri alma şartı konması durumunda o alışveriş caiz olmaz. Bunun bir benzeri olan taksitle satıp peşin fiyatı ile aynı kişiye satmak da caiz değildir. Her iki durumda da faize kılıf uydurmak vardır.
Selamünaleyküm. Caizdir.
Namaz taklit ederek öğrenilir zaten. Keşke çocuklar namazdaki ebeveynlerini zevkle izleseler, yanlış eksik de olsa üç yaşından itibaren namazla oynasalar! Bu bir eğitimdir. O yaşta çocuğun namaz kılması bir eğitim olarak pek güzeldir.
Mümeyyizlik noktasından sonra kız çocuk fotoğrafı mübah değildir. Mümeyyizlik ise yedi yaşı ile on yaşı arası için değişebilir bir yaş sınırdır.
Mesela yüz liralık alışverişlerini siz ödeyip onlardan yüz lira artı bir rakam alıyorsanız bu bir faizdir, yapılması da caiz olmaz. Şöyle yaparsanız caiz olur: Siz onların alacakları şeyi orada kendiniz için satın alın. Sonra da onlara dilediğiniz fiyattan satın. Ama bunu gizli yapmayın.
Çocukların bilhassa ezber yaparken abdestsiz mushafa tutmaları caiz görülmüştür. Allah'a emanet olunuz.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Ne yazık ki böyle bir inceleme yapmamız durumunda ticaretten elimizi çekmemiz gerekebilir. İnşaallah bunda bir sıkıntı yoktur diye düşünürüz.
Bu durum babanızla aranızdaki bağlantı ve anlayış durumuna bağlıdır. Babanız için böyle bir şey hesabı sorulmayacak bir durumsa sakıncası olmaz. Kuruşuna kadar hesap soran bir babadan izin almak gerekir. Yine de siz, size olan itimadı sarsmayacak olanı tercih edin.
Kâfir kâfirdir. Şu kâfir bu kâfir diye biz ayırıyoruz, Allah ayırmıyor. Onların hiçbirini Allah sevmiyor, biz de ona göre davranırız. Genel anlayışımız budur. İhtiyaçlarımızı gidermeye gelince, seçebildiğimiz kadar seçeriz. Bizdeki kâfirler veya uzaktakiler gibi ayrımlar yapmayız. Keyfilikten uzak dururuz. Göz göre göre aldanmayız. Yapabileceğimiz bu kadardır. Allah yardımcımız olsun.
Bu hakkı tanıyan firmanın sözleşmesinde bir engel yoksa yapabilirsiniz. Siz de eşiniz de ecir kazanırsınız biiznillah.
Kadının yüzünü de örtmesi bir Arap Kültürü değildir. Kadının yüzünü örtmesi dinimizin çizdiği çizgilerin içinde kalan bir uygulamadır. Bunu böyle bilmeliyiz. Bu konuda genel olarak şu noktaları tespit edebiliriz: Resmi bir işlem anında, alışveriş anında ona yabancılar açısından kadının yüzünün görülmesinde sakınca görülmemiştir. Yüz ve eller dışında kadının bedeninin tamamı avret hükmündedir. Kadının yüzünü örtmesinin müstehap yani daha iyi olacağı konusunda bütün âlimler söz birliği etmişlerdir. Kadının bulunduğu ortam açısından bir fitne yani kadının iffetine göz dikme gibi bir risk varsa kadının yüzünü açmasının haram olduğu, böyle bir riskin olmadığı ortamlarda ise kadının yüzünü açmasının caiz olduğunu tespit edebiliriz. Yaşlı nine durumundaki kadınlar için bu kuralın biraz daha esnek tutulabileceği de söylenmiştir. Zamanımızda kadının genelde tesettürüne ve özelde de yüzünü örtmesine karşı dikkat çekme, takip edilme, itham edilme gibi sakıncalar oluşabilir. Bu da her bayanın kendi özel durumuna bakarak karar verebileceği bir ruhsat durumunu oluşturmasını zorunlu kılmaktadır.
Günü gelmiş borcun ödemesinin geciktirilmesine karşı konan fark faizdir, haramdır. Bir meta satılırken peşin ödemeye mesela “on” fiyat verilirken iki ay sonra ödeme yapılmasına karşı “on bir” fiyat verilmesi ise taksitle satıştır, bu caizdir. İki durum arasındaki fark şudur: Birinde geciken borç durumundaki paraya fark getirilmektedir. Diğerinde ise satışı yapılacak metaın kendisine gecikecek tahsilattan ötürü fiyat farkı konmaktadır.