Fetva Meclisi

Taksitle satış yapmak caizdir. Müşteriye peşin ve taksitli olmak üzere iki fiyat verilir. Müşteri taksitli olanı tercih eder ve satış rakamı taksit şartlarına göre belirlenir. Mesela peşin bin, taksitli iki bin denebilir. Bu iki binde ittifak edilirse bu satışta sıkıntı yoktur. Sonra da kaç taksitte ve hangi tarihlerde ödeneceği konuşulur veya önceden taksit ayrıntıları konuşulur. Bu alışverişten sonra şu veya bu sebeple taksitlerden birine fark getirilirse bu faizdir. Aynı şekilde ödemelerden birindeki gecikme nedeniyle fark alınırsa bu da faizdir.

Taksitle alışverişin bir sakıncası yoktur. Sakıncalı olan durum şudur: Sizin ödeme gününüz gelen taksidinizi ödeyemeyeceğiniz için alacaklının gecikme karşılığı borcunuza ilave yapması sakıncalıdır. En baştan taksitli alışveriş yapanın peşine göre belli bir farkı kabul etmesinde sakınca yoktur.

Peşin alındığında bir fiyata satılan ama taksitle alındığında başka bir fiyata satılan malın ticaretinde sakınca yoktur. Sakıncalı olan, ödeme yapılacağı gün ödeme yapılmadığı için kararlaştırılmış fiyata yani ücrete gecikme bedeli konmasıdır. Bu ise haramdır.

Borca ödemedeki gecikme durumunda ceza yazmak faizdir, haramdır. Böyle bir anlaşmanın da hükmü yoktur. Paranın zamanla tartılarak satılması demek olan faiz haramdır. Bu haram, gecikmeye karşı alacaklının mağdur olması gibi bir gerekçe ile helalleşmez.

İki şık üzerinden düşünelim bunu: a-Buğdayı bugün veriyoruz. Ödemeyi seneye yapacağı için beş bin lira fark koyuyoruz üzerine. Bunda bir sakınca yoktur. Bu bir taksitli satış işlemidir. Peşin şu taksitle şu demek gibidir. b-Buğdayı veriyoruz. Parayı seneye alacağız ama kaç para alacağımızı seneye oluşacak buğday borsasına göre belirleyeceğiz. Bu caiz değildir. Malın fiyatı belirlenmeden yani ücret meçhul bırakılarak satılmıştır. Böyle bir ticaret caiz olmaz.

Taksitlendirmeden kaynaklanan fark faiz değildir.

Kadının yüzünü de örtmesi bir Arap Kültürü değildir. Kadının yüzünü örtmesi dinimizin çizdiği çizgilerin içinde kalan bir uygulamadır. Bunu böyle bilmeliyiz. Bu konuda genel olarak şu noktaları tespit edebiliriz: Resmi bir işlem anında, alışveriş anında ona yabancılar açısından kadının yüzünün görülmesinde sakınca görülmemiştir. Yüz ve eller dışında kadının bedeninin tamamı avret hükmündedir. Kadının yüzünü örtmesinin müstehap yani daha iyi olacağı konusunda bütün âlimler söz birliği etmişlerdir. Kadının bulunduğu ortam açısından bir fitne yani kadının iffetine göz dikme gibi bir risk varsa kadının yüzünü açmasının haram olduğu, böyle bir riskin olmadığı ortamlarda ise kadının yüzünü açmasının caiz olduğunu tespit edebiliriz. Yaşlı nine durumundaki kadınlar için bu kuralın biraz daha esnek tutulabileceği de söylenmiştir. Zamanımızda kadının genelde tesettürüne ve özelde de yüzünü örtmesine karşı dikkat çekme, takip edilme, itham edilme gibi sakıncalar oluşabilir. Bu da her bayanın kendi özel durumuna bakarak karar verebileceği bir ruhsat durumunu oluşturmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu hakkı tanıyan firmanın sözleşmesinde bir engel yoksa yapabilirsiniz. Siz de eşiniz de ecir kazanırsınız biiznillah.

Kâfir kâfirdir. Şu kâfir bu kâfir diye biz ayırıyoruz, Allah ayırmıyor. Onların hiçbirini Allah sevmiyor, biz de ona göre davranırız. Genel anlayışımız budur. İhtiyaçlarımızı gidermeye gelince, seçebildiğimiz kadar seçeriz. Bizdeki kâfirler veya uzaktakiler gibi ayrımlar yapmayız. Keyfilikten uzak dururuz. Göz göre göre aldanmayız. Yapabileceğimiz bu kadardır. Allah yardımcımız olsun.

Bu durum babanızla aranızdaki bağlantı ve anlayış durumuna bağlıdır. Babanız için böyle bir şey hesabı sorulmayacak bir durumsa sakıncası olmaz. Kuruşuna kadar hesap soran bir babadan izin almak gerekir. Yine de siz, size olan itimadı sarsmayacak olanı tercih edin.

Ne yazık ki böyle bir inceleme yapmamız durumunda ticaretten elimizi çekmemiz gerekebilir. İnşaallah bunda bir sıkıntı yoktur diye düşünürüz.

Mesela yüz liralık alışverişlerini siz ödeyip onlardan yüz lira artı bir rakam alıyorsanız bu bir faizdir, yapılması da caiz olmaz. Şöyle yaparsanız caiz olur: Siz onların alacakları şeyi orada kendiniz için satın alın. Sonra da onlara dilediğiniz fiyattan satın. Ama bunu gizli yapmayın.