Fetva Meclisi

Bu durum, o koyunların kurbanlık olarak kullanılmalarına mani değildir.

Keçi koyun gibidir, her hükmü ona benzer. Koyundan ne ve nasıl yapılabiliyorsa keçi de öyledir.

Asla zilhiccenin onuncu günü yani bayramın birinci günü olmadan kurban ibadeti yapılamaz. Haberlerde duyduğunuz bölüm, kurban için olmayan mesela adak, akika gibi hayvanların kesilmesi şeklinde olabilir. Büyük ihtimalle de öyledir.

Doğuştan kuyruksuz olan veya besili olması için küçük yaşta kuyrukları boğulmak suretiyle düşürülen koyunların kurban edilmelerinde bir sakınca yoktur. Ancak bir kaza ile değerini azaltacak şekilde kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kopan hayvanın kurban edilmesi caiz değildir. (İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, 9/514-515)

Hanbeli mezhebi kaynaklarında böyle bir görüş vardır. Hanefi mezhebi fukahasının görüşüne göre ise böyle bir mecburiyet yoktur.

Allah Teâlâ ibadetinizi kabul buyursun. Size söyleyebileceğimiz şudur: Haccınızın kabulü açısından hiçbir sıkıntı yoktur, biiznillah haccınız tamamdır. Eğer Hanefi mezhebine göre haccetti iseniz kurban kesmeden önce saçınızı keserek tertibi/sıralamayı bozdunuz. Bunun için de bir kurban kesmeniz sizi vebal ihtimalinden de korur. Kesmeseniz de mesele yoktur. Oraya giden birine kurban parası vererek de orada kestirebilirsiniz şimdi. Ama haccınız biiznillah hactır.

Fukahanın bir bölümü gece kurban kesmeyi gece şartlarında sıkıntı olması bakımından kerih görmüşlerdir. Bugünkü kurban kesilecek ortamlarda böyle bir sıkıntı olmayacağı için gece kurban kesilmesinde veya üzerinde işlem yapılmasında sakınca olmaz.

Bu konuda ölçü şudur: Kurban kesiminde zaman olarak kurbanın kesildiği yer önemlidir. Kurban kestirenin bulunduğu yer önemli değildir. Kurbana vekâlet veren için henüz bayram gelmemiş olsa bile onun kurbanının kesildiği yerde kurban bayramı vakti girdi ise kurban kesilebilir.

Fakihler kurban ibadetinde niyet ettikten sonra kişinin başkasına vekâlet vererek kurban kestirmesinin geçerli olduğunda ittifakı vardır. Önemli olan kurban ibadetine niyet etmek ve ücretini vererek onu temin etmektir. Kesmek için vekil tayin edilebilir. Günümüzde şehirlerde kurban kesmenin zorlaşması, kurban kesmeyi becerememe gibi nedenlerle kurbanı başkalarına vekâletle kestirmek yaygın olmuştur. Bu uygulamada da kurban ibadeti bakımından sakınca yoktur. Şu kadar ki, kurban kesenin yani kasabın Müslüman olmasını ve besmele ile kesmesini şart olarak görmeliyiz.

Böyle fitne ortamlarında herkesin bulunduğu coğrafyada Şeriat’ımıza muhalif olmayan içtihatlardan birine uyması daha evladır. Fitnenin önlenmesi, orucun bir gün önce veya sonra olmasından oluşabilecek hatadan sakınmaktan öne geçebilir bir durumdur. Mevcut durumumuz bu fitneyi kaldırmaya müsait bir durum değildir.

Mesele şöyle anlaşılmalıdır: Kurbanın bir mü'mine vacip olması için bazı şartlar gerekir. Mesela zenginliği olması gibi. Mü'minin seferi yani yolcu olmaması bu şartlardan biridir. Bunun anlamı şudur: Mü'min kurban bayramı günlerinde seferi ise ona kurban vacip olmaz. Seferi olan mü'mine kurban vacip olmaz yani kesmesi zorunlu olmaz ama keserse kabul olur mu? Bunun cevabı kesin olarak şudur: Seferi olduğu için ona kurban kesmek vacip değilse de o keserse kurbanı kurban olur. Tıpkı seferi olan mü'mine cuma namazı farz olmadığı hâlde kılması durumunda cuma kılmış olacağı gibi bir durumdur bu. Karıştırılan durum ise şudur: Bu kişi kurban günleri bitmeden mesela ikinci gün kendi evine dönecek olursa yani seferi durumu biterse o günlerde tekrar kurban kesmesi gerekiyor mu? Seferde iken kestiği kurban, kurban görevini ifa etmesi için yeterli midir? Bunun cevabı da şudur: Seferi hâlde iken bile kesmiş olsa kişinin kurban görevi biter. Kurban günlerinde geri dönmüş olsa bile tekrar kurban kesmesi gerekmez.

Hisselerden biri düğünde et yemek için olursa o kurbanın tamamı zarar olur. Hisselerin hepsi Allah rızası için kesilirse, elde kalan etin düğünde veya başka bir ziyafette yenmesinde sakınca olmaz.