Fetva Meclisi
Soru
Hocam eski işimde çalışırken işverenim vefat etti ve bir süre sonra maaşımı alamadım. Ben de mahkemeye verdim ve davayı kazandım. Mahkeme kararı ile anaparaya faizini de ilave edip iyi bir miktar para verdiler. Mahkemenin vermiş olduğu bu karar neticesinde faiz haram mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu işlemde bir banka faizi gibi faiz uygulaması olmadığı söylenebilir. Yine de siz, maaşınız olan bölümünü alın, mahkemenin “faiz” olarak verdiği farkı ise alın ama bir fakir akrabanıza/akrabalarınıza verin. Onu kullanmayarak kalbinizin hür olmasını sağlayın.
Bu iki yıl içinde mesela avukata bir ilave masraf ödeme gibi özel bir masrafınız oldu ise onu o paradan kesebilirsiniz. Adı faiz olan bir şeyi cebinize koyarak ikinci bir iş kazası yaşamayın. Devlet o farkı kendisi vermeyecek iş sahibinden alacak. Parayı size verdiğinde mahkeme alın ve onu ikinci bir kuruma devredin. Ne onlarda bırakın ne de siz alın. Geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. Yeğeninize verebilirsiniz.
Alacağınız olan miktara ilave yapmanız caiz olmaz. Alacağınızı tahsil etmek için yaptığınız, avukat masrafı, mahkeme harcı gibi ilave masrafları borçludan tahsil edebilirsiniz. Mahkemenin size takdir ettiği ilave rakamdan bunları alabilirsiniz.
Bu meselede şöyle bir özet yapabiliriz: a- Borçlunun borcunu geciktirmesi haramdır ve büyük bir kul hakkıdır. Çalmakla bunun kul hakkı olması bakımından farkı yoktur. Ancak büyük bir zaruret, ölümcül bir neden gecikmenin makul sebebi olabilir. Neyin zaruret neyin de keyfilik olduğunu ise Allah bilir. b- Borç gecikince hiçbir isim altında borca fazlalık ilave edilemez. Borcun aslı ne ise sadece o tahsil edilebilir. Borca ilave edilen herhangi bir fazlalık faizdir, haramdır. c- Bu fazlalığı mahkemeye yaptırmak da faizi helalleştirmez. d- Mahkemeye intikal eden borçlanma davasının bütün masraflarının borçludan tahsil edilmesinde ise sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Ana paranızın üzerine konan parayı almanız gerekiyor ama onu ikinci şahıslara verseniz daha hayırlı bir iş yapmış olursunuz. Bir veya iki üç fakir yakınınıza verin.
anapara konusundaki diğer fetvalar
Hisse senedi satın almak esasen haram değildir. Haram iş yapan veya faizli işlem gören senetleri almak, onların şirketlerine ortak olmak haramdır. Haram olduğunu öğrendikten sonra bir Müslüman hemen o haram işten el çekmeli ve tevbe etmelidir. Bunun için: a- Anaparasını alır. b- Anaparanın üstüne bir kâr gelmiş ise eğer o kâr aslı haram olan bir işle geldiği için haramdır, o kârı alır ama hayır olabilecek alanlarda kullanır, kendine almaz. Önemli olan o parayı orada bırakmamaktır. c- Sonra da tevbe eder, tevbesini korur. d- Bir nedenle oradaki payını alıp kurtulması mümkün olmuyorsa veya işlemin iptali başka sorunlar üretiyorsa bu durumda da önünde ya işlem yapmayıp üzerine kayıtlı olan şeyleri olduğu gibi bırakması ya da hissesini piyasaya arz ederek satma yöntemi ile kurtulacaktır. Bu durumda satıp kurtulmasını tercih ederiz. Böylece haram işe destek olmak ve onların ortağı görünmek vebalinden sıyrılmış olur.
Selamünaleyküm. Anaparayı alın, faizini de yaklaşık olarak bile tespit edebilirseniz o bölümü bir kuruma verin.
Paranın aslını korumayı taahhüt eden bir kazancın nasıl helal olacağını bilemiyorum. Allah'a emanet olun.