Fetva Meclisi

Bu meselede şöyle bir özet yapabiliriz: a- Borçlunun borcunu geciktirmesi haramdır ve büyük bir kul hakkıdır. Çalmakla bunun kul hakkı olması bakımından farkı yoktur. Ancak büyük bir zaruret, ölümcül bir neden gecikmenin makul sebebi olabilir. Neyin zaruret neyin de keyfilik olduğunu ise Allah bilir. b- Borç gecikince hiçbir isim altında borca fazlalık ilave edilemez. Borcun aslı ne ise sadece o tahsil edilebilir. Borca ilave edilen herhangi bir fazlalık faizdir, haramdır. c- Bu fazlalığı mahkemeye yaptırmak da faizi helalleştirmez. d- Mahkemeye intikal eden borçlanma davasının bütün masraflarının borçludan tahsil edilmesinde ise sakınca yoktur.

İki mü'minin aralarındaki borç ilişkisini resmiyete dökülmeyecek şekilde halletmeleri doğru olandır. Ancak bu konuda gevşek davranan ya da işi yokuşa süren tarafın mahkemeye verilmesinde bir sakınca yoktur. Masraflar da meri kurallara göre nasıl ödetiliyorsa öyle ödetilir. Ancak, borca getirilen gecikme farkını almamalısınız. Onu o kişiden alsanız da bir vakfa veya benzeri bir yere terk edin.

Bu iki yıl içinde mesela avukata bir ilave masraf ödeme gibi özel bir masrafınız oldu ise onu o paradan kesebilirsiniz. Adı faiz olan bir şeyi cebinize koyarak ikinci bir iş kazası yaşamayın. Devlet o farkı kendisi vermeyecek iş sahibinden alacak. Parayı size verdiğinde mahkeme alın ve onu ikinci bir kuruma devredin. Ne onlarda bırakın ne de siz alın. Geçmiş olsun.

Faiz olan bölümünü, mahkeme masrafı yaptı iseniz ona verin, o gecikme size özellikle bir harcama yaptırdı ise ona da harcayın. Gerisini de bir vakfa veya fakire verin.

Bu işlemde bir banka faizi gibi faiz uygulaması olmadığı söylenebilir. Yine de siz, maaşınız olan bölümünü alın, mahkemenin “faiz” olarak verdiği farkı ise alın ama bir fakir akrabanıza/akrabalarınıza verin. Onu kullanmayarak kalbinizin hür olmasını sağlayın.

Selamünaleyküm. Günü gelmiş borcun üzerine ilave yapmak caiz değildir. Evet, böyle bir gecikmeden bir hak doğmaktadır ama bu hakkı paraya çevirmek caiz değildir.

Mazlumun günahkâr biri olması ondan zulmün kaldırılması için destek olmayı engellemez. İşlediği günaha yönelik ona destek olmak caiz değildir. Bir de şunu bilmelisiniz: Mazlumluk iddiasının yanlış olduğunu anladığınızda yani onunla ilgili iddialar gerçek olduğuna ikna olduğunuz anda desteğinizi geri çekmelisiniz. Allah yardımcınız olsun.

Evet, hukuk alanı “içeriği itibariyle” risklidir. Yaşadığımız ülkedeki durum itibariyle bir kere daha risklidir. Üçüncü bir risk de bayanın o dikenlikte çekeceği mesleğe mahsus sıkıntılar olacaktır. Buna rağmen imanını ve Müslümanca duruşunu koruyabilen ve iyi bir çevrede kendini muhafaza edebilen bir hanım için "o işi yapamaz" diyemeyiz ama kim neye güvenerek o riski alabilir onu herkes kendi takdir etmelidir.

Hukukla bağlantınız devam ettiği sürece bu ve benzeri sıkıntılar sürecektir. Faize her neresinden yardım edilirse vebale ortak olmak vardır. Siz müvekkilinizi yeteri kadar ikaz ettiğinize göre bundan sonra yapmanız gereken bir şey yoktur. İştirak ettiğiniz hata için de istiğfar edin. Tekrarını yapmamaya ahdedin. İnşaallah sıkıntı olmaz. Allah yardımcınız olsun.

Allah'ın haram ettiği bir işe kim ne kadar yardımcı oluyorsa o kadar vebale giriyor demektir. Bilerek ve isteyerek bir harama yardımcı olmanın yorumu yoktur. Tevil edilebilir bir durum için ya da mevcut şartlarda zorunluluk oluşturan bir durum için ise bir tevil oluşturulabilir.

Kesinlikle adımlarımızın “kadın” olarak bulunacakları konumları sözünü ettiğiniz yerdeki konumlarından daha aşağı değildir. Belki de karşılaştırılması bile yapılamayacak kadar üstündür bile. Mü'min kadın olarak bulunun da nerede bulunursanız bulunun derim size ama sözünü ettiğiniz makamda bir zaman sonra sizi tanımak bile mümkün olmayabilir. Erkekleri nerede bu insanların da kadınlarını o koridorlarda feda edecekler? Mü'min hanım efendi olarak bulunacağınız yeri kalbinize danışın.

Kadınlar için hukuku anlamlı bulmuyoruz. Erkekler o boşluğu doldurmalıdır. Psikoloji kadınlar için daha makuldür kanaatindeyiz.