Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Âlimlerin bir bölümüne göre namazda erkekle kadının bir farkı yoktur. Ama yaygın olan uygulama kadınların erkeklerden bazı hususlarda farklılığıdır. Bu farklılıkların hiç biri namazın bütünü ile ilgili değildir. Daha çok kadının fiziki yapısı, tesettür hassasiyeti dikkate alınarak konmuş kurallardır. Rukûden oturuşa kadar farklılıkların hikmetinde bu sırrın bulunduğunu bilmeliyiz. Allah'a emanet olunuz.

Esasen kadınla erkeğin namazı aynıdır. Sadece kadının fıtratı gereği ortaya çıkabilecek bazı farklılıklardan söz edilebilir. Rukûde kadının erkeğe göre daha az eğilmesi, tahiyyata otururken daha rahat oturmasını örnek olarak verebiliriz.

Erkeklerle kadınların namaz kılış biçimlerinde birtakım farklılıklar vardır. Bu farklılıklar bazı rivâyetlere ve sahabe uygulamasına dayanmaktadır. Namazlarda kadınların erkeklerden ayrıldığı hususlar şunlardır: a) Kendi başlarına namaz kılacak erkekler, ezân okurlar, kâmet getirirler. Kadınlar ise ezân okumaz ve kâmet getirmezler. b) İftitâh (başlangıç) tekbirini alırken elleri kaldırmak sünnettir. Erkekler ellerini, baş parmaklar kulak yumuşaklarına değecek şekilde kaldırırlar. Kadınlar ise el parmaklarının uçları omuzları hizasına gelecek kadar kaldırırlar. c) Namazda erkekler, ellerini göbeklerinin altında bağlarlar, sağ ellerini sol elleri üzerine koyup sağ elleri ile sol bileklerini kavrarlar. Kadınlar ise ellerini göğüsleri üzerinde bağlarlar, sağ ellerini sol elleri üzerine halka yapmaksızın koyarlar. d) Erkekler, rükû durumunda dizlerini dik ve sırtlarını düz tutarlar. Kadınlar ise sırtlarını erkekler gibi düz tutmazlar, biraz meyilli bulundururlar. e) Erkekler, secdede kollarını ve uyluklarını karınlarından uzak tutarlar ve kollarını yere değdirmezler. Kadınlar ise secdede karınlarını uyluklarına yapıştırıp kollarını yanlarına temas ettirirler. f) Tahiyyâta oturuşta ve secde aralarında erkekler sol ayaklarını sağa doğru yatırarak üzerlerine otururlar ve sağ ayaklarının parmak uçlarını kıbleye doğru dikerler. Kadınlar ise ayaklarını sağ taraflarına yatık bulundurarak yere otururlar (Serahsî, el-Mebsût, 1/25; Merğinânî, el-Hidâye, 1/337; İbn Nüceym, el-Bahr, 1/320; İbn Kudâme, el-Muğnî, 2/225-226).

Esasen erkek veya kadın için namaz aynı namazdır. Sadece kadınlar için onların fıtratına daha münasip olacağı amacı ile bazı şekil hafifletmeleri denebilecek farklılıklar vardır. Bunlar da namazın bütününe göre ‘farklı namaz’ denecek bir değişiklik oluşturmaz. Uygulanmadığında namazın sıhhatini esastan etkileyecek düzeyde de değildir durum.

Size yardım edebileceğim bir durum yoktur. Ben de kadınların erkeklere göre biraz farklı kılmaları gerektiğini biliyorum. Sizin dalabildiğiniz ayrıntılara da dalamadım henüz.

Namazlarda el bağlama şekli konusunda Hanefi fıkhına göre yaşayan mü'minler için sözünü ettiğiniz erkek/kadın farkı vardır. Diğer ulema böyle bir farka özellikle temas etmemiştirler. Namazın geneli içinde bu ayrıntı namazın sıhhatini etkileyecek bir ayrıntı değildir. Allah Teâlâ ibadetlerimizi kabul buyursun.

Hanefi uleması, Allah Teala'nın okunduğunda Kur'an'ın dinlenmesini emreden ayetine binaen imamın okuyuşunu, imama uyanın da okuyuşu gibi saymışlardır. Bu husustaki fıkhi tartışmalar oldukça uzundur ve pek çok ayet hadis üzerinden yapılmıştır. Şunu bilmemiz gerekir: Fukahanın tartıştığı meseleler hırsların tatmini uğruna yürütülmüş tartışmalar değildir. Belli bir ilmi ağırlığın gereği olan bu tartışmalarda ümmet için büyük hayırlar vardır. Fatiha meselesine gelince, imamın namazı ona uyanın namazı olduğu için imamın okuduğu Fatiha da ona uyanın Fatiha'sı sayılmıştır. Yoksa Fatiha'sız namaz yoktur.

Demokrasi ve onun ürettiği sorunlar/çözümler akide ve fıkıh kitaplarımızın umumiyetle ele almadığı konulardan oluşmaktadır. Böyle bir durum da tabii olarak Müslümanların, nasıl bir tavır gösterecekleri konusunda aralarında ihtilaf etmelerine neden olmaktadır. Bu, bir ictihad meselesidir. Müslümanlar, samimi olduktan sonra birbirlerini ictihadi konularda tenkit etmemelidirler. Gaye Allah rızası ise, iyi niyetle yapılan işlerde akıbetin hayır olacağını umarız. Allah sonumuzu hayretsin.

Bir erkekle bir bayan arasında nikâh akdi kıyılmadıkça kesin birleşmeden söz edilemez. Kaldı ki nikâh bile gerekli görülmesi durumunda kaldırılabilmektedir. İçinizde tereddüt varken nikâha gitmemeniz, henüz nikâhlanmadan ondan ayrılmanızdan çok daha doğru bir hareket olur. Karşınızdaki bayanın onurunu zedelemeyecek bir şekilde ayrılmanız uygun olur; bu sözden caymak olarak anlaşılmamalıdır.

Namaza hazırlanarak çıkan imamı duymak bir tür zafer haberi gibi geldi kulağıma. Elhamdülillah; mihrabı ciddiye alan görevliler de varmış. Allah sizden razı olsun. Peygamber aleyhisselamın vekaleti olarak yürüttüğünüz göreviniz mübarek olsun. Kur'an'da hedef, onu okumak ve amel etmektir. Hatim diye bir hedef yoktur aslında. Ama biz, hatimle bir tür heyecanımızı artırdığımız için hatim bitirmeye önem veriyoruz. Bu anlamda, Kur'an'ın namazda hatmedilmesi nur üstüne nur olur. Fakat nerede olursa olsun, önemli olan okumak ve amel etmektir. Mübarek olun, makbul olun.

Yaşadığımız süreçte faiz en yaygın fitnelerin neredeyse başında gelmektedir. Daha önce faizle mücadeleye ömür verenlerin şimdi faize bir yol bulmaya çalıştıklarını görebilmekteyiz. Akıbetimizin kötü olmasından Allah'a sığınırız. Finans kurumlarının uygulamaları hakkında HELAL hükmü vermek neredeyse mümkün değildir. Haramlığı konusunda da elimizde, tartışılır belgeler bulunduğundan kesin bir söz söylemek zor olmaktadır. Bu nedenle finans kurumlarından yürütülen paralı ilişkiler hakkında nihai bir söz söylerken belgeli konuşma imkânı bulamıyorum; tartışılabilir hükümler etrafında hareket etmek durumundayız. Takvaya meyleden için girilmemesi gereken bir kapıdır, giren için ise faizli bir işlemdir sözü tartışılır. Allah yardımcımız olsun.

Okula göndermemeniz bir çare değil; o da başka sorunlar üretecek. Cepheden kaçamazsınız. Bu bir cihaddır. Bizim asrımızın imtihanı budur. Okul seçin. Okula salmayın, gönderin. her dönüşünde dezenfekte edin, kötülük ortamına karşı iyilik evi olun. Bir tür şeytanı öldürmeyi isteyerek imtihandan kurtulmaya benziyor düşünceniz. Kesinlikle yılmayacaksınız; ashabı kiram, şirk bataklığından kendilerini kurtardılar. Biz de bizim dönemimizin bataklıklarından kurtularak ecir kazanacağız. Müslümanlar olarak henüz okulun alternatifini oluşturabilmiş değiliz. Allah yardımcımız olsun. Dua edelim, çalışalım. En azından evlerimizi bataklık haline gelmekten koruyalım ki melekler bizde bir samimiyet görsünler.