Fetva Meclisi
Soru
Hanefi fıkhına göre fatiha farz namazlarda sadece imam tarafından okunuyor. Fatihasız namaz olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Hanefi uleması, Allah Teala'nın okunduğunda Kur'an'ın dinlenmesini emreden ayetine binaen imamın okuyuşunu, imama uyanın da okuyuşu gibi saymışlardır. Bu husustaki fıkhi tartışmalar oldukça uzundur ve pek çok ayet hadis üzerinden yapılmıştır. Şunu bilmemiz gerekir: Fukahanın tartıştığı meseleler hırsların tatmini uğruna yürütülmüş tartışmalar değildir. Belli bir ilmi ağırlığın gereği olan bu tartışmalarda ümmet için büyük hayırlar vardır. Fatiha meselesine gelince, imamın namazı ona uyanın namazı olduğu için imamın okuduğu Fatiha da ona uyanın Fatiha'sı sayılmıştır. Yoksa Fatiha'sız namaz yoktur. Allah'a emanet olunuz.
Hanefî mezhebine göre cemaatle namaz kılarken, imama uyan kimse Fâtiha’yı ve ardından okunan âyet veya sûreyi imam ile birlikte okumaz. İmama uyan kimseden, namazda Kur’ân okuma yükümlülüğü tamamen düşer. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/50) Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre ise okuma yükümlülüğü tamamen düşmez. İmama uyan kişi, imamın sessiz okuduğu namazlarda, namaz başından itibaren Fâtiha ve sûreyi okur. Sesli okunan namazlarda ise imamın Fâtiha’yı bitirip kısa ara vermesi esnasında sadece Fâtiha’yı okur. (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/361-362) Hanefîler, “Kur’ân okunduğu zaman onu dinleyiniz ve susunuz ki merhamet olunasınız.” (el-A'râf, 7/204) âyetini ve “Kim imamın arkasında namaz kılarsa, imamın kıraati onun da kıraatidir.” (İbn Mâce, İkâmetü’s-salavât, 13 [850]), “İmam, kendisine uyulmak için öne geçirilmiştir.” (Buhârî, Ezân, 51), “İmam okuyunca susun.” (İbn Mâce, İkâmetü’s-salavât, 13 [846]) gibi hadisleri delil olarak kabul etmektedirler. Şâfiîler ise “Fâtiha’yı okumayanın namazı yoktur." (Müslim, Salât, 34 [394]) hadisi ve benzerlerinin genel anlamlarına itibar etmektedirler.
Namazda KIRAAT farzdır. Bu kıraatin Fatiha suresi olması ise vaciptir. Vacip de bir çeşit farz olduğuna göre namazın fatiha ile kılınması gerekmektedir. İmamla kılınan namazda ise imam Fatiha okur ona uyanlar Fatiha okumazlar. Allah'a emanet olun.
Mezhepler birbirinin daha iyisi veya daha kötüsü değildirler. Her bir müçtehit, Allah'a daha yakın olmayı sağlayacak işleri göstermeye çalışmışlardır. Bu nedenle, bir mezhepteki uygulama ne yanlıştır, ne de onu başka türlü tarif edeninki daha üstündür. Her mü'min, ittiba ettiği mezhepteki uygulamaya bağlı kalmalıdır. İmam Fatiha suresini okurken dinlemek, ayetin emrine binaen gerekli görülmüştür. Öyle yapmalıyız. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bütün mezheplerde namazda kıraat farzdır. Fatiha suresinin bizzat okunması ise Hanefi mezhebinde vaciptir.
Selamünaleyküm. İmamın okuduğunu dua yerine İMAMIN OKUMUŞ OLMASI şeklinde anlayın meseleyi. Böylece neden Fatiha okumadığımız anlaşılmış olur. Allah'a emanet olun.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Bir erkekle bir bayan arasında nikâh akdi kıyılmadıkça kesin birleşmeden söz edilemez. Kaldı ki nikâh bile gerekli görülmesi durumunda kaldırılabilmektedir. İçinizde tereddüt varken nikâha gitmemeniz, henüz nikâhlanmadan ondan ayrılmanızdan çok daha doğru bir hareket olur. Karşınızdaki bayanın onurunu zedelemeyecek bir şekilde ayrılmanız uygun olur; bu sözden caymak olarak anlaşılmamalıdır.
Âlimlerin bir bölümüne göre namazda erkekle kadının bir farkı yoktur. Ama yaygın olan uygulama kadınların erkeklerden bazı hususlarda farklılığıdır. Bu farklılıkların hiçbiri namazın bütünü ile ilgili değildir. Daha çok kadının fiziki yapısı, tesettür hassasiyeti dikkate alınarak konmuş kurallardır. Rukûden oturuşa kadar farklılıkların hikmetinde bu sırrın bulunduğunu bilmeliyiz.
Yaşadığımız süreçte faiz en yaygın fitnelerin neredeyse başında gelmektedir. Daha önce faizle mücadeleye ömür verenlerin şimdi faize bir yol bulmaya çalıştıklarını görebilmekteyiz. Akıbetimizin kötü olmasından Allah'a sığınırız. Finans kurumlarının uygulamaları hakkında HELAL hükmü vermek neredeyse mümkün değildir. Haramlığı konusunda da elimizde, tartışılır belgeler bulunduğundan kesin bir söz söylemek zor olmaktadır. Bu nedenle finans kurumlarından yürütülen paralı ilişkiler hakkında nihai bir söz söylerken belgeli konuşma imkânı bulamıyorum; tartışılabilir hükümler etrafında hareket etmek durumundayız. Takvaya meyleden için girilmemesi gereken bir kapıdır, giren için ise faizli bir işlemdir sözü tartışılır. Allah yardımcımız olsun.
Demokrasi ve onun ürettiği sorunlar/çözümler akide ve fıkıh kitaplarımızın umumiyetle ele almadığı konulardan oluşmaktadır. Böyle bir durum da tabii olarak Müslümanların, nasıl bir tavır gösterecekleri konusunda aralarında ihtilaf etmelerine neden olmaktadır. Bu, bir ictihad meselesidir. Müslümanlar, samimi olduktan sonra birbirlerini ictihadi konularda tenkit etmemelidirler. Gaye Allah rızası ise, iyi niyetle yapılan işlerde akıbetin hayır olacağını umarız. Allah sonumuzu hayretsin.
Sigorta umumiyetiyle caiz değildir. Ancak zaruret halinde sigorta yaptırılabilir. Devletin mecbur etmesi de bir tür zarurettir.
Kumar olan her şey kumar olduğu için kesin haramdır. Kumara benzeyen, kumarı çağrıştıran, kumara yol açan da ona kaymaya neden olduğu için haramdır. Allah'a emanet olunuz