Fetva Meclisi
Soru
Hanefi fıkhına göre fatiha farz namazlarda sadece imam tarafında okunuyor. Fatihasız namaz olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Hanefi uleması, Allah Teala'nın okunduğunda Kur'an'ın dinlenmesini emreden ayetine binaen imamın okuyuşunu, imama uyanın da okuyuşu gibi saymışlardır. Bu husustaki fıkhi tartışmalar oldukça uzundur ve pek çok ayet hadis üzerinden yapılmıştır. Şunu bilmemiz gerekir: Fukahanın tartıştığı meseleler hırsların tatmini uğruna yürütülmüş tartışmalar değildir. Belli bir ilmi ağırlığın gereği olan bu tartışmalarda ümmet için büyük hayırlar vardır. Fatiha meselesine gelince, imamın namazı ona uyanın namazı olduğu için imamın okuduğu Fatiha da ona uyanın Fatiha'sı sayılmıştır. Yoksa Fatiha'sız namaz yoktur.
Hanefî mezhebine göre cemaatle namaz kılarken, imama uyan kimse Fâtiha’yı ve ardından okunan âyet veya sûreyi imam ile birlikte okumaz. İmama uyan kimseden, namazda Kur’ân okuma yükümlülüğü tamamen düşer. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/50) Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre ise okuma yükümlülüğü tamamen düşmez. İmama uyan kişi, imamın sessiz okuduğu namazlarda, namaz başından itibaren Fâtiha ve sûreyi okur. Sesli okunan namazlarda ise imamın Fâtiha’yı bitirip kısa ara vermesi esnasında sadece Fâtiha’yı okur. (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/361-362) Hanefîler, “Kur’ân okunduğu zaman onu dinleyiniz ve susunuz ki merhamet olunasınız.” (el-A'râf, 7/204) âyetini ve “Kim imamın arkasında namaz kılarsa, imamın kıraati onun da kıraatidir.” (İbn Mâce, İkâmetü’s-salavât, 13 [850]), “İmam, kendisine uyulmak için öne geçirilmiştir.” (Buhârî, Ezân, 51), “İmam okuyunca susun.” (İbn Mâce, İkâmetü’s-salavât, 13 [846]) gibi hadisleri delil olarak kabul etmektedirler. Şâfiîler ise “Fâtiha’yı okumayanın namazı yoktur." (Müslim, Salât, 34 [394]) hadisi ve benzerlerinin genel anlamlarına itibar etmektedirler.
Mezhepler birbirinin daha iyisi veya daha kötüsü değildirler. Her bir müçtehit, Allah'a daha yakın olmayı sağlayacak işleri göstermeye çalışmışlardır. Bu nedenle, bir mezhepteki uygulama ne yanlıştır, ne de onu başka türlü tarif edeninki daha üstündür. Her mü'min, ittiba ettiği mezhepteki uygulamaya bağlı kalmalıdır. İmam Fatiha suresini okurken dinlemek, ayetin emrine binaen gerekli görülmüştür. Öyle yapmalıyız. Allah'a emanet olun.
Namazda KIRAAT farzdır. Bu kıraatin Fatiha suresi olması ise vaciptir. Vacip de bir çeşit farz olduğuna göre namazın fatiha ile kılınması gerekmektedir. İmamla kılınan namazda ise imam Fatiha okur ona uyanlar Fatiha okumazlar. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bütün mezheplerde namazda kıraat farzdır. Fatiha suresinin bizzat okunması ise Hanefi mezhebinde vaciptir.
Selamünaleyküm. Kur'an harflerinin Türkçe karakterlerle açıklanması mümkün değildir. Kur'an bilen ehil birinden bizzat öğrenmeniz gerekir.
cemaat konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Sabah namazının Sünnet'i Sünnet namazların en güçlülerindendir. Onu terk etmemek gerekiyor. İmamın bir rekâtına yetişebileceğini bilen biri Sünnet'i eda etmelidir. Cemaati kaçıracağını anlarsa hemen imama uyar.
Selamünaleyküm. Cuma namazının iki rekât farzını kılan Cuma kılmış olur; üzerindenf arz düşer. Daha sonra dört rekât Sünnet eda eden de nafileyi yerine getirmiş olur. Bundan sonrası için kimse kimseyi kınamamalı, kalplere hükmetmemeliyiz.
Selamünaleyküm. İmamınız doğru yapmış. Sehiv secdesi gerektiği halde unutulsa bile namaz kabul olur. Gerekmeden yapılsa da namaza zarar vermez. Allah ibadetlerimizi kabul buyursun. Bütün mü'min kardeşlere selamlar ederiz, bize de udalar ediniz.
Selamünaleyküm. İslam Dini'nden olmak şarttır. Dinden üstün bir cemaat olmaz. Eğer biz, birbirimizi İslam dışında isimlerle değerlendirirsek bunun adı İslam olmaz.
Selamünaleyküm. Daha efdal birinin bulunduğu yerde imam olması doğru değildir.
Selamünaleyküm. Kıldığımız namazı kılanların arkasında namaz kılarız. Bilerek kalbimize sıkıntı verecek bir yere de gitmeyiz. Ortasını bulmaya çalışırız. Allah kabul buyursun.