Fetva Meclisi
Soru
Hocam âdet süresi Hanefilerde on gün Şafiilerde on beş gün deniliyor doğru mu? Ben Şafii mezhebindenim ve on beşinci güne kadar kahverengi akıntılarım oluyor. İbadetlerimi yapabilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Fıkıh kaynaklarımıza göre iki âdet arasındaki temizlik müddeti en az on beş gündür. (Merğînânî, el-Hidâye, 1/34) Bu süre dolmadan önce görülen kanama, özür kanaması olup ibadetleri yapmaya engel değildir. Bununla birlikte, bir âdetin bitiminden sonra on beş gün dolmadan meydana gelen kanamanın âdet kanaması olduğuna dair alanında uzman hekim teşhisi varsa bu teşhis de dikkate alınabilir.
Hanefî mezhebine göre üç günden az ve on günden fazla devam eden kanamalar âdet değil, istihâze (özür) olarak kabul edilir. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/26-27; İbn Nüceym, el-Bahr, 1/201) Şâfiî mezhebine göre ise âdetin asgari süresi bir gün, azami süresi on beş gündür. (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/278) Kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının verdiği bilgiye göre; nadiren de olsa kimi kadınların düzenli olarak üç günden az veya on günden fazla kanaması olabilmektedir. Düzenli olarak üç günden az ya da on günden fazla kanaması olan kadınların tıbbi muayenenin de bunu desteklemesi hâlinde üç günden az ve on beş güne kadar olan kanamalarını âdet olarak kabul etmeleri uygun olur.
Öğrendiğiniz bu bilgi doğrudur. Kadının iki âdeti arasında en asgari temizlik süresi 15 gündür.
Hanefi fıkhına göre hayız halinin en uzun süresi 10 gün 10 gecedir. Bu süre zarfında görülen kırmızı, kahverengi, bulanık ve sarı renkli tüm akıntılar hayızdan sayılır. Temizliğin kesin işareti olan beyaz akıntıyı henüz görmediğiniz ve akıntıda sarılık fark ettiğiniz için adet haliniz şu an devam etmektedir. Bu durumda yapmanız gereken en doğru şey, kanamanın başladığı ilk andan itibaren 10 gün dolana kadar beklemektir. Ancak gelen sarı akıntının normalde gelen günlük akıntı olduğundan eminseniz âdetiniz bittiğine hükmedebilirsiniz. Günlük akıntıdan farklıysa ve beyaz akıntı henüz görmediyseniz âdetiniz devam ediyordur. Eğer 10 günü aştıktan sonra hala hayız haliniz devam ederse o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir.
Geçmiş olsun, Rabbim afiyet versin. Âdet günlerinin en fazla müddeti on gündür. On gün içerisinde gelen kanamalar âdet kabul edilmelidir. Âdetinizin beş gün sürdüğüne göre genel bir kanaat kanamanın kesilmesiyle belirleyebilirsiniz. Kanama kesilmediği sürece -ilave bir hastalık durumu da yoksa- beş gündür kanamam diye bir kanaat belirtmeniz mümkün değildir. On gün içerisinde gelen kanamalarını âdet kabul edebilirsiniz. On günü aşan kanamalarınızda da en son gördüğünüz on gün veya on günden az olan âdet kadarını âdet kabul edip kalanı istihaze/özür kabul edebilirsiniz. Rabbim afiyet versin Allah'a emanet olun.
Âdet, kahverengi, siyah, kırmızı vb. akıntı şeklinde başlayabilir. Sizin âdetiniz de kahverengi leke ile başlayıp sökülme olmadıysa sökülmeye başlayana kadar âdet kabul edebilirsiniz. Ancak kahverengi akıntı ile başlayıp sonrasında beyaz akıntı/günlük akıntı gelirse kanaması bitti kabul edilir. Beyaz akıntının gelmesi kahverengi akıntı geldiği andan itibaren ilk üç gün içerisinde olursa beyaz akıntıyı gördükten sonra namaz abdesti alır normal hayatına devam eder. İlk üç günden sonra on gün dolmadan gelirse beyaz akıntı gelince gusül abdesti alarak ibadetlerine başlar. Âdet günleri kahverengi akıntı ile başlayıp on gün içerisinde beyaz akıntı gelmezse âdet kabul edilebilir. Beyaz akıntı ya da tam bir kuruluk ile âdet bitimine karar verilir. On gün dolduktan bir müddet sonra tekrar kanama görülürse zannı galibine göre karar verilip âdet günlerine daha çok benzeyen ikinci kanama günleri âdet kabul edilebilir, böyle bir durumda kahverengi leke gelen günlerde kılınmayan namazlar kaza edilir.
adet konusundaki diğer fetvalar
Bacı, geleneklerin dinden daha önemli olduğu bir toplum için söyleyecek söz bulamıyorum. Allah yardımcın olsun.
Âdet veya lohusalık halinde bir kadın dua niyetiyle Fatiha suresini okuyabilir.
Aybaşı hali kadının özel bir dönemidir. Beden de diğer zamanlara göre daha hassastır. Cünüp halinde tüy temizliği yapmak gusül almayı geciktireceği için cünüp halde tüy temizliği yapılmamalıdır. Eğer kendinizi hassas hissetmiyorsanız tüy temizliğini acil bir ihtiyaç olarak görüyorsanız alınabilir elbette. Kaşları almak belli başlı bir yasaktır. Onun adet durumunda olması ile adet halinin dışında alınması arasında fark yoktur. Kaşları almak direkt dinimizin yasaklarından bir yasaktır. Yine adet döneminde tırnak kesilmesinde de herhangi bir sakınca yoktur.
Âdet kanaması, adet kabul edilen günler dışında henüz temizliğin en az müddeti olan on beş gün dolmadan gelen kanama istihaze/özür kanamasıdır. Özür kanaması olan bir kadın her namaz vakti abdest alarak namazını kılar. Namaz dışında diğer günlük işleri de temizlik günlerindeki kadın gibidir.
Âdet olacağınızı zannettiğiniz namaz vakti içerisinde âdet olmadıysanız ve o vaktin namazını da kılmadıysanız istiğfar edin ve hemen o namazı kaza edin. Ve bundan sonra görmeden zanla hareket etmeyeceğinize dair Rabbinize söz verin. Allaha emanet olun.
Temizliğin en az müddeti olan on beş gün dolmadan gelen kanamalara devamlı kanama adı verilir. Devamlı kanamalarda ise en son adet ve en son normal temizlik günlerine göre hareket edilir. Mesela; bir yıl süren devamlı kanamanız öncesinde 15 gün veya daha fazla olan temizlik gününüz 30 ise âdetiniz de 8 ise son bir yıl 8 gün adet 30 gün temiz 8 gün adet 30 gün temiz diye hüküm vermeniz gerekmektedir. 15 gün veya daha fazla temizlik dönemi görene kadar bu şekilde hüküm vermeniz gerekmektedir. İlave olarak bu durumun sizin vücudunuz için normal olup olmadığını tespit için muhakkak uzman bir kadın doğuma gitmeniz gerekmektedir. Doktorun vereceği hormon ya da adet düzenleyici ilaçlarla da âdetinizi düzene sokup adet ve temizlik günlerinizi netleştirebilirsiniz.