Fetva Meclisi

Ölüden nakil yapılarak, meşru bir sebeple yapılmış kürtajdan elde edilerek, plasenta ve göbek kordonu kullanılarak yapılacak bir kök hücre tedavisi muasır âlimlerin önemli bir bölümü tarafından caiz görülmüştür. Özellikle cenini katlederek ondan alınacak kök hücreyi tedavide kullanmak ise caiz olmaz.

İnsan hayatının korunması dinin vazgeçilmez değerlerindendir. İslam, sağlığın korunmasına büyük önem vermiş, hastalık durumunda da tedavi cihetine gidilmesini istemiştir (Ebȗ Dâvud, Tıp, 1; İbn Mâce, Tıp,1). Günümüzde kök hücre nakli tedavi yolları arasına girmiş bulunmaktadır. Uzmanlardan alınan bilgiye göre kök hücre, bölünerek kendini yenileyebilen, sayılarını daima sabit tutan, farklılaşma yetenekleri ile özelleşmiş organları oluşturabilen hücrelerdir. Güncel anlamda; embriyonik kök hücre, mezodermal kök hücre, erişkin kök hücre, kordon kanı kök hücresi ve uyarılmış pluripotent kök hücreler olmak üzere beş tip kök hücre bulunmaktadır. Hayatı veya hayati bir uzvu kurtarmak için, şartlarına uyularak -embriyonik kök hücre hariç- kök hücre nakli yolu ile tedavi olunması dinen caizdir. Hatta bir başkasının hayatını veya hayati bir uzvunu kurtarmaya vesile olacağı için kök hücre bağışında bulunmak sevap kazandıran bir davranıştır. Nitekim ”Her kim bir hayatı kurtarırsa bütün insanları kurtarmış gibi olur.” (Maide, 5/32) mealindeki ayet-i kerime de buna ışık tutmaktadır. Buna göre; embriyonik kök hücre hariç, diğer kök hücrelerin, rızaya dayanmak, bir zarara uğratılmamak, bağış karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmamak ve devlet kontrolü altında olmak kaydıyla bağışlanması ve bu yolla tedavi yapılması dinen caizdir.

İslam dini, insan ve toplum yararına olan her türlü çalışmayı teşvik eder. Ancak bu çalışmaların dinî, ahlakî ve manevî değerler açısından sorun oluşturacak ve insanlık için tehlike arz edecek noktalara getirilmesini onaylamaz. Zira ahlakî ilkeler ve dinî değerlerden soyutlanarak yapılan çalışmalar, insanlığa fayda yerine zarar getirir. Bu itibarla, insanlığın hayrına olan bilimsel araştırmalar dinimizce tasvip edilmekle birlikte, söz konusu araştırmaların insan neslini ve tabiatın dengesini bozacak şekilde yapılması kabul edilemez. İnsan varlığı, sperm ve yumurtanın döllenmesiyle başlamakta olup ilk anından itibaren yaşam hakkının korunması gerektiğinden embriyonun deney aracı olarak kullanılması veya imha edilmesi caiz görülemez. Aynı şekilde embriyonik kök hücrenin tedavide kullanılması veya başkasına nakledilmesi caiz değildir. Zira bu süreçlerde çeşitli müdahalelerde bulunulmak suretiyle embriyo imha edilmekte ve embriyonun gelişimini tamamlayarak cenin olmasının önüne geçilmiş olmaktadır.

Aleykümselam. Evvela bu işin uzmanı değilseniz, uzman gibi davranmanız doğru olmaz, bunu bilmelisiniz. Sizin yapabileceğiniz Âyetelkürsi ve Felak/Nas okumak olabilir. Yalnız tavsiyemiz o kızımızın, tıbbî tedavisine önem verilmesidir. Uzun ve karmaşık bir tedavisi olduğu için insanlar kestirmeden bir ‘hocaya’ götürüp işi düzeltmek istiyor olabilirler.

Doğumdan sonraki plasentanın ilaç ve benzeri insanlığa hizmet gibi alanlarda değerlendirilmesi caiz görülmüştür. Bu bir nevi kesilen tırnak gibidir. Yalnız ticaretinin yapılması caiz olmaz.

Bu şekilde bir uygulama muhakkak yapılıyor bilgisinin isabetli olmadığını zannediyorum, böyle yapılıyor olabilir dense daha doğru olur. Bu da bizim böyle bir tedbiri muhakkak almamız gerekmeyeceğini gösterir. Bizden bunun için izin istenmesi veya bu hastane o işi yapıyor bilgisi üzerine tedbir alıp izin vermememiz gerekir.