Fetva Meclisi

Hanefi fıkhına göre hayız halinin en uzun süresi 10 gün 10 gecedir. Bu süre zarfında görülen kırmızı, kahverengi, bulanık ve sarı renkli tüm akıntılar hayızdan sayılır. Temizliğin kesin işareti olan beyaz akıntıyı henüz görmediğiniz ve akıntıda sarılık fark ettiğiniz için adet haliniz şu an devam etmektedir. Bu durumda yapmanız gereken en doğru şey, kanamanın başladığı ilk andan itibaren 10 gün dolana kadar beklemektir. Ancak gelen sarı akıntının normalde gelen günlük akıntı olduğundan eminseniz âdetiniz bittiğine hükmedebilirsiniz. Günlük akıntıdan farklıysa ve beyaz akıntı henüz görmediyseniz âdetiniz devam ediyordur. Eğer 10 günü aştıktan sonra hala hayız haliniz devam ederse o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir.

Âdet, kahverengi, siyah, kırmızı vb. akıntı şeklinde başlayabilir. Sizin âdetiniz de kahverengi leke ile başlayıp sökülme olmadıysa sökülmeye başlayana kadar âdet kabul edebilirsiniz. Ancak kahverengi akıntı ile başlayıp sonrasında beyaz akıntı/günlük akıntı gelirse kanaması bitti kabul edilir. Beyaz akıntının gelmesi kahverengi akıntı geldiği andan itibaren ilk üç gün içerisinde olursa beyaz akıntıyı gördükten sonra namaz abdesti alır normal hayatına devam eder. İlk üç günden sonra on gün dolmadan gelirse beyaz akıntı gelince gusül abdesti alarak ibadetlerine başlar. Âdet günleri kahverengi akıntı ile başlayıp on gün içerisinde beyaz akıntı gelmezse âdet kabul edilebilir. Beyaz akıntı ya da tam bir kuruluk ile âdet bitimine karar verilir. On gün dolduktan bir müddet sonra tekrar kanama görülürse zannı galibine göre karar verilip âdet günlerine daha çok benzeyen ikinci kanama günleri âdet kabul edilebilir, böyle bir durumda kahverengi leke gelen günlerde kılınmayan namazlar kaza edilir.

Âdetiniz beyaz akıntıyla bittikten sonra tekrar bir lekelenme gelirse ve henüz âdetinizin başladığı günden itibaren 10 gün dolmadıysa gelen akıntı âdet kabul edilir. 10 gün aşmadıkça da âdetiniz devam eder. Mesela; âdetiniz 7. günde bitmesine rağmen o günün akşamında, sahurda gelen akıntılarla o ayki âdetinizin 7.5 ya da 8 gün olduğuna karar verirsiniz. Böyle bir durumda da oruca niyetlenemezsiniz. Ancak sabah uyandığınızda âdetinizin bittiğini görürseniz o an bittiğine hükmeder, imsak vaktinden önce bitmediği için de o günün orucunu tutamazsınız. Gusül abdesti alıp edeben iftar anına kadar bir şey yiyip içmezsiniz. Ramazan sonrasında da tutmadığınız günlerin oruçlarını kaza edersiniz.

Âdetiniz beyaz akıntıyla bittikten sonra tekrar bir lekelenme gelirse ve henüz âdetinizin başladığı günden itibaren 10 gün dolmadıysa gelen akıntı âdet kabul edilir. 10 gün aşmadıkça da âdetiniz devam eder. 10 gün bitmesine rağmen geliyorsa o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir. Şu anda eğer 10 gün içerisindeyseniz tamamen temizlendiğinizden emin olmak için beyaz akıntıyı görene kadar beklemeniz gerekir. Dolayısıyla ibadetlerinize devam edemezsiniz. Eğer 10 günü aşmışsa o zaman özür kabul edip bir önceki âdet günlerinizden fazlasını istihaze/özür kabul edip, her vakit abdest alarak ibadetlerinize devam edebilirsiniz. Rabbim ibadetlerinizi kabul buyursun.

Eğer doktoru menopoz döneminin başladığını belirttiyse, aradan geçen yedi aylık süre menopozun tespiti için oldukça yeterlidir. Bu nedenle, gördüğü akıntı siyah veya kırmızı renkli olmadığı sürece adet (hayız) kanı olarak kabul edilmez. Menopoza giren kadınların yeniden adetli sayılabilmeleri için kırmızı veya siyah renkte kan görmeleri gerekir. Ancak doktor tarafından henüz menopoza girmediği söylenmişse, bu durumda gelen kahverengi akıntı adetin başlangıcı sayılır. Henüz doktora gitmemişse menopaza girdiğine de hükmedemez bu sebeple en kısa sürede bu durumun tespiti için doktora müracaat etmesi gerekir.

Âdet kanamasını çamaşırınızda ya da peçetede ne zaman gördüyseniz âdetinizi o anda başladı olarak kabul etmelisiniz. Dolayısı ile sabah namazında, gördüğünüz anda âdetiniz başlamıştır. Yatsı namazını kılmadığınız takdirde kazaya kalmış olacaktır. Yatsı namazının farzını kılarken akıntı geldiğini hissettiğinizde namazı tamamlayıp selamla namazdan çıktıysanız ve gelen akıntınız iltihaplı bir akıntı değil ise yatsı namazını, farzı tamamlanmış bir namaz olarak kabul edebilirsiniz. Ancak vitir namazını kılmamış oldunuz öyle değil mi? Bu sebeple vitir namazını kaza etmeniz gerekmektedir. Günlük akıntınız iltihaplı bir akıntı ise yatsı namazını da kaza etmeniz gerekmektedir.

Kadınların iki hayızı arasında on beş gün temiz kalması gerekmektedir. Kanamanın erken başlaması durumunda on beşinci güne kadar özür/istihaze olarak hareket edilir. Sizin durumunuzda normal takviminize göre erken başlayan kanamalarda zann-ı galibinize (ağır basan kanaatinize) göre âdetinize daha çok benzeyen günleri hayız sayabilirsiniz. Ancak hem adet düzensizliği hem de yaş gereği doktor muayenesine göre hareket etmeniz daha önceliklidir.

Kaza orucu tutarken âdet gören kişinin sadece bozulan orucu tutması yeterlidir. Önceki oruç kazasına yenisi eklenmez.

Lohusalığın en fazla müddeti olan kırk gün bittikten sonra on beş gün temizlik dönemi geçmeden gelen kanama devamlı kanama hükmündedir. Lohusalığınız bittikten sonra hamileliğinizin öncesinde en son ne kadar temizlik müddetiniz olduğunu hesaplayıp o kadar gün beklemeniz gerekmektedir. Misal; daha önceki temizlik müddetiniz yirmi iki gün ise lohusalığınız bittikten sonra gelen kanın hayız sayılabilmesi için en az yirmi iki gün geçmesi gerekmektedir. Yirmi iki gün geçtikten sonra hâlâ daha kanamanız devam ediyorsa bu durumda artık hayızsınız diyebiliriz. Ancak lohusalık bittikten bir hafta sonra gelen kan sizin için istihaze yani özür kanıdır. Her hâlükârda doktora gözükmenizi ve durumunuzu onunla da istişare etmenizi tavsiye ederiz.

Kadınlar, kefaret orucunu tutarken adet olduklarında oruca ara verirler. Gusül aldıklarında, kefaret orucunu tutmaya devam ederler. Yani gusül aldıklarında araya oruç tutmadıkları bir gün fasılası sokmadan kefaret orucunu tutmaya devam etmeleri gerekir.

Adet hali, maddi bir kirlilik hali değildir. Manevi anlamda bir kirlilik oluşturmaktadır. Camiler mukaddes mekanlar olduğu için bu kudsiyete saygı gösterilmesi gerekmektedir. Bu yüzden alimlerimiz adet ya da cünüp olmayanların bile bu saygı gereği camiye abdestli girmelerinin edebe en uygun olan hal olduğunu söylemiştir. Adet hali manevi kirlilik hali oluşturduğu için Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hayız ve cünüp olan kimselerin camiye girmelerini yasaklamıştır. Fakat bu onların maddi anlamda pis oldukları anlamına gelmemektedir. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sünnetiyle adetli kadınların maddi anlamda pis olmadıklarını ümmetine öğretmiştir. Aişe Anamız radıyallahu anha, adetli iken kemikli et yerlerken kendi ısırdığı yerden Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemin ısırıp yediğini, su içtiği yere ağzını değdirerek su içtiğini söylemiştir. (Müslim, Hayz, 300) Bu ve bunun gibi pek çok hadis, kadınların bu dönemde maddi anlamda kirli, pis sayılmadıklarını ama manevi anlamda kirli olduklarını açıklamaktadır. Bu manevi kirlilik de camiye girmelerine engel olmaktadır.

Nafile tuttuğunuz oruçlar dışında tüm oruçlar için -farz, kaza, kefaret- geceden niyet edilmelidir. İmsak vaktine kadar niyet edilmediyse o günün orucu geçerli olmaz. Sizin durumunuzda da zaten imsak vaktinde iken üzerinize farz olmadığı için günün geri kalan kısmında da aynı şekilde oruca niyet edemeyeceğiniz için kaza orucu olur. Gün içinde ne zaman gusül alırsanız iftara kadar Ramazan’a olan saygımızdan dolayı herhangi bir şey yiyip içmeyiz. Tutmak istediğiniz oruç nafile bir oruç ise öğle vaktine kadar niyet edebilirsiniz.