Fetva Meclisi
Soru
Hocam, ben kırk altı yaşındayım. Doktora rutin kontrollerimi yaptırıyorum. Herhangi bir hastalık tespit edilmedi. Yaşıma ve tiroit hastalığıma bağlı olarak adet düzensizliğim var. Bu düzensizlik genellikle şöyle olurdu, âdetim bir hafta veya 1-2 gün erken gelir, 9-10 gün sürerdi. Ancak bu ay farklı olarak, adet bir hafta erken başladı; ilk hafta az, ikinci hafta ise yoğun olmak üzere toplamda on beş gün sürdü. İki temizlik arası süre on beş gün olduğu için ilk haftayı hayız kabul edip namaza ara verdim. Fakat ikinci hafta da yoğun şekilde devam etti. Bu ikinci hafta, normal adet dönemime denk geliyordu. Şimdi hangi günleri özür kabul etmem gerektiğini bilemiyorum. Kur'an ezberlerim ve ibadetlerim aksadığı için çok huzursuzum. Ezberlerimde yavaşlama hissediyorum. Ne yapmam gerekiyor? Ezberlerim ve namaz ibadetim için hangi günleri özür sayıp ibadetlerime devam etmeliyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Sizden gelen kan, normal aybaşı kanı gibi ise o kanla beraber ay başınız başlamış olacaktır. On beş günden az bir sürede olursa bu, ON BEŞİNCİ GÜNE KADAR GELMEMİŞ GİBİ SAYARSINIZ. O kandan itibaren on gün geçince de temizlenmiş sayın kendinizi. Ondan sonraki günleri özürlü kabul edersiniz. Bu durumda iki gün kaza etmeniz gerekiyor. Geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. Bir bayanın iki aybaşı durumu arasında ON BEŞ GÜN temizlik dönemi olması gerekir. Bu on beş gün zarfında gelen kan, istihaze kanıdır. İstihaze kanı, bir özür durumudur. Her namaz vakti abdest almanın dışında yapmanız gereken bir şey yoktur. Hiçbir şey yokmuş gibi ibadetlerinize ve eşinizle ilişkinize devam edebilirsiniz.
Rabbim arkadaşınıza umre ibadetini en güzel şekilde eda edebilmeyi nasip etsin. Sizin de belirttiğiniz gibi iki âdet/hayız dönemi arasındaki temizlik süresi, hayız bittiği andan itibaren 15 gündür. 15 gün içerisinde gelen lekelenmeler istihaze/özür kabul edilir. Âdet geciktici ilaç kullanması durumunda; ilaç kullanmasına rağmen kanaması gelirse ilacın işe yaramadığı var sayılarak özür/istihaze, âdet günleri normal düzenine göre tayin edilir. Ancak tıbben, doğum kontrol hapları kullanıldığında gelen ara lekelenmeler âdet kabul edilmemektedir. Böyle bir durumda ilaç kullanma sürecinde gelen lekelenmeler istihaze kabul edilir, her namaz vakti abdest alarak namazını eda eder. İlacı bıraktıktan sonra gelen kanamaları da âdet olarak tespit eder. İlaç kullanmadığı halde oluşan düzensizlikler sebebiyle devamlı lekelenmeler görürse; en son görmüş olduğu âdet ve temizlik günlerine bakarak hüküm verir. Mesela; en son görmüş olduğu adet günü 7, temizlik günü 26 ise devamlı kanamada bu günlere itibar ederek hareket eder. ancak herhangi bir düzeni olmadıysa âdetin en fazla müddeti olan 10 gün içerisinde gelen kanamaları âdet, 10 gün 240 saat dolduktan sonraki lekelenmeleri istihaze kabul eder. 15 gün boyunca da temizliğinin devam ettiğine hükmeder.
Lohusalığın en fazla müddeti olan kırk gün bittikten sonra on beş gün temizlik dönemi geçmeden gelen kanama devamlı kanama hükmündedir. Lohusalığınız bittikten sonra hamileliğinizin öncesinde en son ne kadar temizlik müddetiniz olduğunu hesaplayıp o kadar gün beklemeniz gerekmektedir. Misal; daha önceki temizlik müddetiniz yirmi iki gün ise lohusalığınız bittikten sonra gelen kanın hayız sayılabilmesi için en az yirmi iki gün geçmesi gerekmektedir. Yirmi iki gün geçtikten sonra hâlâ daha kanamanız devam ediyorsa bu durumda artık hayızsınız diyebiliriz. Ancak lohusalık bittikten bir hafta sonra gelen kan sizin için istihaze yani özür kanıdır. Her hâlükârda doktora gözükmenizi ve durumunuzu onunla da istişare etmenizi tavsiye ederiz.
Böyle bir durumdaki kadın şunu yapar: Organ oluşumu tamamlanmadığı için gelen kanama istihaze/özür kabul edilmelidir. Ancak hamile olmadan önce bir önceki hayızından sonra en az 15 günlük temizlik dönemi geçirdiyse kürtajdan sonra gelen kanamayı adet kabul eder. Normalde adet günü ne kadarsa kürtajdan sonra gelen kanamanın da o kadarını adet sayar. Mesela, hamile olmadan önce 7 gün adet 15 gün veya daha fazla temizlik dönemi geçirdiyse organları oluşmamış düşükten sonra gelen kanamanın da 7 gününü hayız kabul eder. Ancak operasyonun üzerinden 2 hafta geçmesine rağmen lekelenme devam ediyorsa; - Operasyondan sonra gelen kanamayı adet kabul ettiyse bu lekelenmeyi istihaze/özür kabul eder. Her namaz vakti abdest alarak ibadetlerine başlar. Bunun dışında dikkat etmesi gereken bir husus yoktur.
Hanefî mezhebine göre âdetin asgari süresi üç gün, azami süresi ise on gündür. Üç günden az veya on günden fazla devam eden kanamalar âdet değil, istihâze (adet ve nifas dışında, herhangi bir hastalık sebebiyle oluşan kanama) olarak kabul edilir. İki adet arası temizlik süresi ise en az on beş gündür. (Mergînânî, el-Hidâye, 1/32; Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/26) Düzenli âdet gören bir kadının normal (mutad) âdet günlerinden sonra kanaması devam eder ve bu kanama on günü geçmezse kanamanın tamamı âdet hükmündedir. Ancak bu kanama on günü aşarsa mutad âdet günlerinden sonraki kanamaların hepsi istihâze kabul edilir. (Serahsî, el- Mebsût, 3/178; İbnü’l Hümâm, Fethu’l kadîr, 1/176-178) Mesela düzenli adeti altı gün olan bir kadının kanaması devam eder ve bu durum on günü aşmazsa kanama olan günlerin tamamı âdetten sayılır. Fakat aynı kadının kanaması on günü geçerse, altı günden sonraki kanamaların tamamı istihâze kabul edilir. Bu kadın, on günden sonra namazlarını kılması ve oruçlarını tutması gerektiği gibi, mutadı olan altı günden sonra on güne kadar eda etmediği namaz ve oruçlarını da kaza eder. (Aynî, el-Binâye, 1/664-665; İbn Nüceym, el-Bahr, 1/223) Temel hükümler böyle olmakla birlikte nadiren de olsa kimi kadınların düzenli olarak üç günden az veya on günden fazla kanaması olabilmektedir. Buna göre düzenli olarak üç günden az ya da on günden fazla kanaması olan kadınlar tıbbi muayenenin de bunu desteklemesi hâlinde üç günden az ve on beş güne kadar olan kanamalarını âdet olarak kabul edebilir.
adet konusundaki diğer fetvalar
Kaza orucu tutarken âdet gören kişinin sadece bozulan orucu tutması yeterlidir. Önceki oruç kazasına yenisi eklenmez.
Akıntı; koku, kaşıntı, yanma hissi olmaksızın rahim ağzı hücrelerinden rutin halinde gelen sıvıdır. Rengi yumurta akı şeklindedir. Bu renk dışında gelen sarı, yeşil akıntı mikrobik olup enfeksiyon belirtisi taşıyabilir. Eğer sizi şüpheye düşüren bir durum var ise doktora başvurmanız gerekebilir. Bu süreçte geçmiş rutininizdeki temizlik akıntısını gördüğünüze inanıyorsanız buna göre hareket ediniz ardından gelen sarı akıntıya itibar etmeniz gerekmez. Bir, iki gün gibi gecikme durumu olsa dahi tam temizliği görmeniz için beyaz akıntıyı beklemeniz gerekmektedir. Bu süreçte size ağır gelen düşünceye yani zannı galibinize göre hareket edip ardından namazlarınızı eda edebilirsiniz. Allah kolaylıklar versin…
Kadınlar, kefaret orucunu tutarken adet olduklarında oruca ara verirler. Gusül aldıklarında, kefaret orucunu tutmaya devam ederler. Yani gusül aldıklarında araya oruç tutmadıkları bir gün fasılası sokmadan kefaret orucunu tutmaya devam etmeleri gerekir.
Adet hali, maddi bir kirlilik hali değildir. Manevi anlamda bir kirlilik oluşturmaktadır. Camiler mukaddes mekanlar olduğu için bu kudsiyete saygı gösterilmesi gerekmektedir. Bu yüzden alimlerimiz adet ya da cünüp olmayanların bile bu saygı gereği camiye abdestli girmelerinin edebe en uygun olan hal olduğunu söylemiştir. Adet hali manevi kirlilik hali oluşturduğu için Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hayız ve cünüp olan kimselerin camiye girmelerini yasaklamıştır. Fakat bu onların maddi anlamda pis oldukları anlamına gelmemektedir. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sünnetiyle adetli kadınların maddi anlamda pis olmadıklarını ümmetine öğretmiştir. Aişe Anamız radıyallahu anha, adetli iken kemikli et yerlerken kendi ısırdığı yerden Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemin ısırıp yediğini, su içtiği yere ağzını değdirerek su içtiğini söylemiştir. (Müslim, Hayz, 300) Bu ve bunun gibi pek çok hadis, kadınların bu dönemde maddi anlamda kirli, pis sayılmadıklarını ama manevi anlamda kirli olduklarını açıklamaktadır. Bu manevi kirlilik de camiye girmelerine engel olmaktadır.
Nafile tuttuğunuz oruçlar dışında tüm oruçlar için -farz, kaza, kefaret- geceden niyet edilmelidir. İmsak vaktine kadar niyet edilmediyse o günün orucu geçerli olmaz. Sizin durumunuzda da zaten imsak vaktinde iken üzerinize farz olmadığı için günün geri kalan kısmında da aynı şekilde oruca niyet edemeyeceğiniz için kaza orucu olur. Gün içinde ne zaman gusül alırsanız iftara kadar Ramazan’a olan saygımızdan dolayı herhangi bir şey yiyip içmeyiz. Tutmak istediğiniz oruç nafile bir oruç ise öğle vaktine kadar niyet edebilirsiniz.