Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Senelerdir yurtdışında yaşamaktayım, zaman zaman karayolu ile Sırbistan, Hırvatistan, Bulgaristan vb. rüşvetin yoğunlukla talep edildiği ülkelerden geçerek Türkiye'ye seyahat etmekteyiz. Yıllar yılı, "çorba parası" gibi adlandırmalarla bazen de açıkça rüşvet talebi ile karşı karşıya kalmaktayız. Bu bazen hız limitine uyulmadığı iddiası ile olmakta, bazen de sınır kapılarında zorlukla karşılaşmayla ilgili durumlarda cereyan etmektedir. Bu talepler: Hız limitini aşarak seyreden vatandaşımızın, yüksek meblağlı bir cezadan kurtulmak üzere rüşvet vermeyi kabul etmesi. Bazen de bizatihi teklif etmesi hız limiti vb. kural ihlali olmaksızın, haksızlıkla, tahrif edilmiş ölçüm cihazları suretiyle polislerin rüşvet talebi, sınır geçişlerinde, arabadaki eşyalar aranmasın çekincesinden doğan, karşılıklı rüşvet alışverişleri gibi durumlarda vaki olmaktadır. Sorumuzda "rüşvet" olarak belirtmiş olduğumuz yerlere bu alışverişlerin rüşvet olmaması durumunda para alışverişi de denilebilir. Bununla birlikte, son senelerde polisin, haksız yere bizlerden para taleplerini, bizi mahkemeye çıkma, çok daha yüksek meblağlarda ceza ödeme tehdidiyle karşı karşıya kalmamıza rağmen, tutanak tutulmasını rica ederek, cezaya razı olduğumuzu, lakin kayıtsız, tutanaksız polise (ki bazen sahte polisler de oluyor) herhangi bir ücret ödemeyeceğimizi belirttiğimizde defaatle bizimle vakit kaybetmek istememelerinden dolayı defaatle Mevla’nın lutfu inayeti ile kurtulmuş olduk. Sorumuz ise şudur, kişi tek veya ailesi ile birlikte iken böyle bir yolculukta bu durumlarda polise, gümrük memuruna hangi şartlar altında para/rüşvet verebilir? (Sorumuz Mevla’m şahit, rüşveti verebilmek için ruhsat arayışı niyetiyle sorulmamıştır). Selam ve dua ile.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Sizi yöneten yönergeler, kanunlar açısından yasak olan şey sizin için rüşvettir. Uzak durmanız gerekir. Başkalarını da engellemelisiniz, engelleyemiyorsanız siz kendinizi koruyun. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Bu, sizden mal alacak olan karşı firma açısından zarar olacaksa yapmanız caiz olmaz. Yani verdiğiniz maliyetin üzerine bir yolla kâr ekleyecekseniz bu hile olur. Onun dışındakilerini yapmanız ise böyle değildir. Satın almacılar açısından bu bir çeşit gasptır, sizin için ise öyle sayılmaz.
Aleykümselam. Bir günahın işlenmesinde direk alakanız yoksa o günahtan mesul olmazsınız. Sizin o günahla direk alakanız ise, fiyatın üzerindeki asıl alıcı aleyhine artması veya malın kalitesinde düşme gibi bir neden üzerinden izlenebilir. Bunun haricinde sizin takva açısından da olsa bir vebaliniz olduğunu zannetmiyorum. Bu şuna benzer: Sizden kazandığı para ile haram işleyen bir İnsandan mesuliyet olmanız veya olmamanız gibi. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Mü'min, yarın arlanacağı işi yapmamalıdır. Orada çalışmaya devam edin ama kendinize daha temiz bir iş arayışına da devam edin.
Aleykümselâm. Sizden o cihazı talep edenlere gösterdiğiniz fiyatı, sizin onlara o cihazı mal etme fiyatınız olarak gösterirseniz, sizin onu kaça satın aldığınız önemli olmaz. Çünkü bu durumda siz bir tür bayi durumunda olursunuz. Eğer emanetçi gibi durup sadece ricayı yerine getiren biri durumunda olursanız verdiğinizden fazlasını almamalısınız. Birinci şekilde yapın, kârınız size helal olur.
Selamünaleyküm. Bunu sizden bir ricaları gibi ileri sürüyorlar ve durum da öyle ise yani size bir koz olarak bunu sunmuyorlarsa alabilirsiniz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Bu haram karşı her türlü tedbiri almalısınız. Gerekiyorsa amcanıza da bildirin ama siz üzerine gitmeyin.
Selamünaleyküm. İnsan bilmeden yaptığından ötürü mesul olmaz.
Selamünaleyküm. Kadınlar, mekân uygun ise mezar ziyareti yapabilirler. Kadının normal kıyafeti, yakın mesafeden bakıldığında içini göstermiyorsa onunla namaz kılınır.
Selamünaleyküm. Müminler olarak farz ibadetlerde birbirimizi ikaz eder, hataya müdahale ederiz. Nafilelerde ise sıkıştırmak, baskı kurmak nafilenin kendi mantığına aykırıdır. Bilhassa eşler birbirlerini bu hususta kırmamalıdırlar. Şeytan işi inada sürükleyebilir. Bunun sonucu da kaş yaparken göz çıkarmak olur.
Selamünaleyküm. Namazın sıhhatine zararı yoktur.
Selamünaleyküm. Mezhepler arasındaki farklılıklar, mezhep imamlarının kişisel tercihlerinden kaynaklanmaz. Onlara intikal eden bilgilerin farklılığı bu ihtilafın temel nedenidir. Meseleye böyle bakmalıyız. Verdiğiniz örnekte de durum aynıdır. Onlara intikal eden bilgideki farklılık bu duruma neden olmuştur.