Fetva Meclisi

Helal sertifikası konusunda doğru veya yanlış dememiz ancak inceleme ile mümkündür. O da olmadığına göre bir beyanda bulunamayız. Neticede kullandığınız ilaç olduğu için inşaallah böylesinde bir sıkıntı olmaz diye umarız.

Helal maddelerden elde edilmiş alternatif bulunmadığı takdirde, etinin yenilmesi helal olmayan hayvanlardan üretilen yağ, krem, ilaç vb. maddelerin doktor tavsiyesi üzerine tedavide kullanılması caizdir.

Çok veya az kullanıldığında beyinde uyuşturucu etkisi yapan ve ilaç olmayan her şey alkol niteliğindedir ve haramdır. Belirttiğiniz nesnenin ne olduğunu bu açıdan ele alırız. Adına yapılan ilave veya değişiklik önemli değildir. Önemli olan uyuşturma yönünün bulunmasıdır. Eğer sakızın üretilmesinde böyle bir madde kullanılıyorsa tüketilmesi caiz olmaz.

Meyve, sebze ve benzeri gıda ürünlerinin kullanımı helaldir. Bu helallik gıda olarak kullanıldığında da geçerlidir başka bir helal maksat ile kullanıldığında da geçerlidir. Sözü edilen gıda ürünü kimyasal bir dönüşüm görmüş ve yeni bir ürün ortaya çıkmış ise o zaten gıda değildir, kullanılabilir. Mesela bir kremde yumurta bulunması bunun örneğidir. Yumurta örneğinden devam edersek kremde kullanılan yumurta caiz olacağı gibi yumurtanın kendisinin de örneğin bir cilt bakımı maksatlı kullanılması caiz olur. Bunu nimete nankörlük gibi göremeyiz. Yeter ki yaptığımız işin aslı sakıncalı bir iş olmasın.

Siz, genel bir üretim yapıyorsunuz. Birilerinin onu ne için kullanacağını bilemezsiniz, bilmeniz de gerekmez. İşiniz helal bir iştir.

Selamünaleyküm. İlaçla gıda arasında fark vardır. İlacın alternatifi varsa ve aynı etkiyi yapıyorsa o haram mamullü ilacı kullanmak caiz olmaz. Gıda da ise açlık söz konusu olmadıkça haram mamul kullanılamaz. Söz konusu ilacın alternatifi yoksa kullanmanızda sakınca yoktur, boşuna ağrı çekmeyin. Geçmiş olsun.

Nanoteknoloji henüz yeni gündemimize giriyor. Doğrusu bu konuda benim geniş bir bilgim olmadığı gibi fıkıh penceresinden nasıl görüldüğüne dair de yoğun bir çalışmaya ulaşamadım. Size vereceğim cevap hazırlık aşamasındaki bir çalışmanın cevabı gibi olacaktır. Allah yardımcımız olsun. Âmîn. Nanoteknoloji kullanılan bir tarım; Uzun dönemde de olsa insan sağlığına zarar vermiyorsa, Allah’ın yarattığı tarz değiştirilmiyor, bir oyun mantığı üzerinden işlem yapılmıyorsa, Bu çalışmanın sonucunda haram olacak bir ürün üretilmiyorsa yapılan iş ve elde edilen kazanç sakıncalı olmaz. Genel olarak bunu söyleyebilirim. Ancak bu teknoloji geliştikçe ortaya çıkacak sonuçlar, insana kazandırdıkları ve kaybettirdikleri üzerinde yapılacak bilimsel çalışmalar dinen nasıl görülmesi gerektiğine de ışık tutacaktır. Öyle veya böyle şu ana kadar kullanılan ölçüm birimlerini gözle izlenemeyecek kadar ince ayrıntılara taşıyan bu teknoloji inşaallah insanlığa daha geniş ufuklar açar ve insanlığın kökünü kazıyacak akıbetlere sebep olmaz. Zira gelişen teknolojiyi her şeyden ve herkesten önce o gelişmeden kim ne kazanacak mantığı istila etmektedir. Para kazanma hırsının Allah’ın mükerrem mahlûku insana hizmet etmenin çok çok ilerisinde durduğunu ne yazık ki bugüne kadarki gelişmelerde neredeyse istisnası olmayacak kadarı ile izledik. Keşke insanilik boyutu teknolojide öncelik olabilse idi. Allah Teâlâ akıbetimizi hayır kılsın.

Çağın getirdiği bu tür teknolojiler esasen Allah’ın birer nimetidir. İnsan bu nimeti sınırsız ve sorumsuz kullandığında sorunlar çıkmaktadır. Şu ana kadar bu teknoloji ile üretilen gıdaların insana zarar vermeyeceği ispat edilememiştir. Daha açıkçası insana verdiği zararın boyutu hesaplanamamıştır. Bazı iddialara göre insan soyu üzerinde kirli emeller taşıdığı da bulunmaktadır. Bu sebeple bu tür gıdaların aç kalma gibi bir risk bulunmadıkça tüketmemenin tercih edilmesi doğru olandır. İnsanoğlu daha verimli ve daha sağlıklı gıda arayışını sürdürmelidir ama bunu insana rağmen yapmamalıdır.

Yasaklanmış gıdalar ve ilaçlarda: 1. İnsan sağlığı açısından sakıncalı bir durum olmamalıdır. 2. Aklı uyuşturan bir nesne olmamalıdır. 3. Necis olmamalıdır. 4. Tiksindirici bir şey olmamalıdır. 5. Yırtıcı hayvanlardan olmamalıdır. 6. Onu elde etme açısından haram bir nesne olmamalıdır.

Şu şartlara dikkat ederek böyle bir iş yapabilirsiniz: 1- Tutacağınız hayvanlar için gıda, sağlık olarak gerekenleri temin edeceksiniz. Her hayvanın tabii olarak yaşadığı ortamın asgari imkânlarını sağlamış olacaksınız. 2- Hayvanlar sizin mekânınızda eziyet görmeyecekler, seyircilerin zevk alması onların eziyet görmesi ile olmayacak. 3- Yavrulayan hayvanları vaktinden önce yavrularından ayırmayacaksınız. 4- Böyle bir iş devam etsin diye israf yapmış olmayacaksınız. 5- Ziyaretçilerin hayvanları, hayvanların ziyaretçilere zarar vermesine karşı yeterli tedbiri almış olacaksınız.

Bu tıbbî bir konudur. İnsan sağlığına zarar veren bir yiyecek yenemez, caiz değildir. Doktorun şu kadar veya şöyle bir yanık yenemez, yenirse sağlığa zararlı olur dediği şey caiz olmaz. Bu caiz olmama da doktorun 'zararlı' dediği orana göre mekruh veya haram olur. Basit bir sakınca görüyorsa mekruh deriz. Ağır bir zarardan söz ediyorsa duruma göre haram diyebiliriz.