Fetva Meclisi
Soru
Tüp bebek ya da erkekten sperm alarak kadına nakledilmesi caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Tüp bebek uygulaması helal olarak yapılıyorsa bunun bir sakıncası olmaz biiznillah.
Tüp bebek yönteminde, evliliği fiilen devam eden eşlerin dışında üçüncü şahıslara ait sperm, yumurta, embriyo ya da rahmin kullanılması; çocuk sahibi olmanın evlilik kurumunun dışına taşınması, nesep ve nesil güvenliğinin zedelenmesi ve mahremiyet ilkelerinin ihlal edilmesi sebebiyle dinen caiz değildir. Bu itibarla, tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi olma yönündeki cevazın, nikâhlı karı-koca (evliliği fiilen devam eden çift) ile sınırlı olduğu bilinmelidir.
İster kadın, ister erkekteki bir kusur sebebiyle, tabiî ilişkiyle gebeliğin gerçekleşmesi mümkün olmadığı takdirde, Din İşleri Yüksek Kurulunun 20.05.1992 tarihli kararına göre: a) Döllendirilecek yumurta ve spermin her ikisinin de nikâhlı eşlere ait olması, yani bunlardan herhangi birisinin yabancıya ait olmaması; b) Döllenmiş olan yumurtanın, başka bir kadının rahminde değil de yumurtanın sahibi olan eşin rahminde gelişmesi; c) Bu işlemin, gerek anne-babanın gerek doğacak çocuğun maddî, ruhî ve aklî sağlığı üzerinde olumsuz bir etkisinin olmayacağı tıbben sabit olmak şartıyla tüp bebek yöntemine başvurmakta bir sakınca yoktur. Başka bir kadının yumurtasının alınması veya kocası dışında yabancı bir erkeğin sperminin kullanılması ile bir kadının gebeliğinin sağlanması ise caiz değildir.
Tüp bebek ilke olarak caiz bir işlemdir. Ancak, iki nikâhlı olan karı kocanın dışında üçüncü bir insanın bu işte katkısı olmamalıdır. Bu ayrıntıya çok dikkat etmelisiniz.
Günümüzde tüp bebek yönteminde sperm ayrıştırma veya PGT tekniği ile bebeğin cinsiyetini belirlemek mümkün hale gelmiştir. Teknik imkânlarla cinsiyet belirlenmesi mümkün olsa da bu durum şimdiden öngörülemeyecek demografik sorunlar ortaya çıkarabileceği gibi cinsiyetlerin dağılımındaki dengenin bozulmasına da yol açabilir. Kur’an-ı Kerim’de “Göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. O, dilediğini yaratır. Dilediğine kız çocuklar, dilediğine erkek çocuklar verir.” buyurulmaktadır. (Şûra, 42/49) Teknik müdahale ile cinsiyet seçimine gidilmesi, Allah’ın bu konudaki takdirine rıza göstermeme, toplumsal dengenin bir cinsiyet aleyhine bozulabilme ihtimali ve uygulama esnasında bir zaruret olmaksızın avret bölgelerinin açılması gibi nedenlerden ötürü caiz değildir. Ancak uzman hekim heyeti tarafından genetik bir hastalık nedeniyle cinsiyet seçimine gidilmesinin önerilmesi durumunda sperm ayrıştırma yöntemi kullanılarak cinsiyet seçimine gitmek, tedavi kapsamında değerlendirilip caiz görülebilir.
Tüp bebek, ilke olarak tıbbî bir tedavi yöntemidir. Sakıncalı bölümleri olabilir; bunun için tedavi olacak kişinin hangi yöntemle tedavi olacağını bilerek cevap vermemiz daha uygun olur. Allah'a emanet olunuz.
caiz konusundaki diğer fetvalar
Böyle yapmanız gerekmiyor. Ama yapmanızdan da bir sakınca doğmuyor. Sadece nafile namazlardaki ecirden mahrum oluyorsunuz. Allah'a emanet olun.
Devletin bu tür uygulamalarının adı sigorta olarak anılsa da bir nevi vergi durumundadır. Devlet adeta şu kadar vergi ödeyene yardım ederim yoksa yardım etmem demektedir. Normal sigorta gibi anlaşılmaması gerektiğini düşünüyorum. Yapılabilir kanaatindeyim. Allah'a emanet olun.
Çek ve senet kırdırma, günü gelmeden önce tahsil edebilmek için üzerinde yazandan daha düşük bir miktara çeki veya senedi bozdurmaktır. Bu tam bir faizdir. Çünkü çek ve senet bir para ise onu kendi cinsinden bir şeyle farklı bir fiyata satmış gibi olunur. Bin liralık bir çeki veya senedi gününden iki ay önce verip üzerinde yazan oranda para almak ise buna benzememektedir. Bunun benzediği şey, borç para alıp o paranın oranı kadar bir senet imzalamak gibidir. Netice olarak şunu bilmemiz gerekir: Para, kâğıt üzerinde herhangi bir meta araya girmeden yani ticaret yapılmadan işlem gördüğü sürece fıkıh açısından şu kadar veya bu kadar muhakkak bir sıkıntı vardır. Çok dikkatli olmak zorundayız. Allah'a emanet olun.
Bir çocukta üç kişinin spermi birleşemez. Tüp bebek, erkekle onun nikâhlı eşinin dışında birinin karışması halinde caiz olmaktan çıkar. Kesinlikle uzak durun. Allah Teala hepimizi mağfiret buyursun.
Necaseti dile değdirmek caiz olmaz. Cinsel organda idrar veya meni varken dile değmesi kerihtir. Bunun dışında nikâhlı iki eş arasında yasak yoktur. Yeter ki bilhassa bu sözünü ettiğiniz hususta zorlama olmasın. Allah'a emanet olun.
Kadının veya erkeğin cinsellik yapısını kökten değiştirmeyen geçici tedbirlerin alınması caizdir. Ancak, tıbbî bir özürden kaynaklanmaması halinde, kadının galiz avretinin erkek veya kadın bir doktorun önünde açılması caiz değildir. Bu ayrıntıya dikkat edelim. Allah'a emanet olunuz.