Fetva Meclisi

Daha önce kaza namazı olmamış biri isen önce kazaları kılarsın. Daha önce beş vakitten fazla kazaya kalmış namazın oldu ise serbestsin, kazaları da kılabilirsin, vakit namazını da.

Kaza namazı kılacak olan kişinin kılacağı namazı belirleyerek niyet etmesi asıldır. Fakat üzerinde çok sayıda kaza namazı olan kişi, geçmiş namazları kaza ederken, “Vaktinde kılamadığım ilk sabah/ ilk öğle/ ilk ikindi/ ilk akşam/ ilk yatsı namazını kılmaya” şeklinde niyet edebileceği gibi “kılamadığım son sabah/ son öğle/ son ikindi/ son akşam/ son yatsı namazını kılmaya” şeklinde de niyet edebilir.

Selamünaleyküm. Sabah namazı vaktinde ve ikindiden sonra akşama kırk dakika kalıncaya kadar kaza kılınabilir

Namazın kazaya kalma vakti, o namazın son anlarıdır. Mesela, öğlen namazı saat 13.10'da başlıyor, ikindinin vakti de 17.00'de başlıyorsa; öğlen namazının vakti 13.10/17.00 arasıdır. Bu vakit diliminde ne zaman kılınırsa namaz yerini bulmuş olur. Öğlen namazının kişi için 'kılınmadı' kararı ise, artık öğlenin dört rekât farzını kılmak için yetmeyecek kadar vakit daralıncadır. Bu da yaklaşık olarak dört dakikadır. Buna göre, mesela son yarım saatte aybaşı olan kadın, o namazı kaza etmez. Zira üzerine kaza olarak yazılacak vakte girmemiş durumdadır. Gerisini siz takdir ederek diğer namazlar için uygulayabilirsiniz.

Bilerek kılınmayan namazdan sonra iki görev doğar. Biri, o ihmal veya alakasızlık için samimi bir tevbedir. Diğeri de, o namazı ilk fırsatta kaza etmektir. Ümmet'in kahir ekseriyetinin görüşü asırlardan beri budur. Sabah namazı için de durum budur. Şu kadar ki, sabah namazından sonra bir kerahet vakti vardır. O vakit çıktıktan sonra namaz kılınır. Allah'a emanet olun.

İkindi namazı akşam namazı vakti girmeden bir iki dakika önce de olsa muhakkak kılınmalıdır ve asla kazaya bırakılmamalıdır. O saate kadar geciktirilmesinde kerahet vardır ama bu geciktirme namazın kazaya bırakılmasını gerektirmez.

Tabii haliniz, jiletle vereceğiniz şekilden daha güzeldir. Erkek tabiatında olmayan bir şekil değilse yüzünüzdeki şekil onu değiştirmeyin. Olduğu gibi kalsın.

Tilavet secdesini mümkün olan ilk vakitte yapmak gerekir. Ancak gecikmekle de sorumluluk kalkmaz. Kural olarak hemen, hemen olmazsa ilk fırsatta şeklinde zikredebiliriz.

Mağlup olanın ikramda bulunacağı veya belli bir nesneyi taahhüt ettiği oyun kumara benzemektedir. Kumar ise haramdır. Sizin niyetinizin arkadaşlık veya eğlence olması, ortadaki kumar benzeşmesini kaldırmaz. Uzak durmanız gerekir. Şeytanın helâke düşürecek yola itmesi için uzun bir süreç lazım değildir ona. Bunu idrak etmiş olalım.

İlmihal kitaplarında umumiyetle kaynak gösterilmez. Çünkü ilmihal kitabı, halk düzeyinde yazılmış fıkıh kitabı demektir. Siz, dilini daha rahat anlayacağınız bir ilmihal kitabını temin edebilirsiniz. Ö. Nasuhi, Fikri Yavuz veya İsmail Kaya'dan birini tavsiye edebilirim.

Buhari, Müslim ve diğerlerinin rivayet ettiği bir hadiste Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem: 'Verdiğinden dönen, kustuğunu yalayan köpek gibidir.' buyurmuştur. (Bkz. Buhari, Hibe, 14/2589) Fukaha, hediyenin teslim edilmiş olması veya olmaması, anne babanın çocuğuna verdiği hediye olması gibi ayrıntılar üzerinde durmuşsa da, hediyeden dönmenin çirkin bir tutum olduğu hadiste açıkça görülmektedir. Yapmamak gerekir.

Bu ayeti kerime, zina eden birinin ahlâki seviyesinin ancak kendisi gibi ya da müşrik biriyle evlenebileceğini beyan etmektedir. Ama zina eden bir erkek veya kadının, tevbe ettikten sonra iffetli biri ile evlenmesinde fıkhen bir sakınca yoktur.