Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Helal iş yapan şirketlerin, helal yöntemlerle hisselerinin satın alınması ticaret kabul edilebilir. Her ticarette olabileceği gibi borsa işlemlerinde de caiz olmayan işler olabilir, kaçınmak ve tedbir almak görevimizdir.

Selamünaleyküm. Haram işle iştigal etmeyen firmaların hisseleri alınıp satılabilir.

Aleykümselam. Dediğiniz gibi bir durumda elbette satın almak caiz olmaz.

Kâğıt üzerinde yapılan ticaretin haramlık riski yoktur denemez. Ama borsada kazanılan para, eğer haram iş yapan bir firma üzerinden yapılmıyor ve alım satımda ikinci bir sıkıntı yoksa helaldir. Allah'a emanet olun.

Ana hatları ile helal olduğunu bildiğimiz bir şirketin hissesini alabiliriz. Ayrıntılarına ve işleyiş tarzına girdiğimizde sözünü ettiğiniz gibi bir karmaşıklıkla yüzleşebiliriz. O zaman da ürettiği mal bile alınacak şirket bulamayabiliriz. Dış görüntüsü itibariyle helal olanı üreten, yapısı ümmete düşman olmayan şirketlerden hisse almamızda sakınca yoktur. Özellikle borsada sıkıntının bitmeyeceğini söylemekte elbette sakınca yoktur. Takva açısından borsadan uzak durmayı tercih etmek ise en güzelidir.

Bu şekliyle bir sakıncası yoktur.

1) Yaptığınız işlemde faiz ve ticaretin içeriğine yönelik yasaklar bulunmamaktadır. 2) Petrolü fiziki olarak kabz etmemiş olsanız bile hesabınıza aktarılmış olması hükmen kabz ettiğinizi gösterir ki bu kabz için yeterlidir.

Genel olarak döviz alışverişi bir ticaret çeşididir ve caizdir. Döviz ticaretinde sakıncalı olan ticaretin anında hesaba geçen veya nakit teslim edilen şekliyle yapılmamış olmasında veya faizli bir işlemdedir. Mesela Forex ile beraber ortaya çıkabilecek olan marj ticareti veya gecelik ücretlendirme gibi uygulamalar bu ticareti sakıncalı duruma getirir. Müslüman şunu bilmek zorundadır: Bu ümmetin ağırlıklı imtihanı mal üzerinden olacaktır. Kıyamet yaklaştıkça da bu imtihan daha çetrefilli olacaktır. Allah yardımcımız olsun.

Prensip olarak borsacılığı tavsiye etmeyiz. Zira borsa, içinden helali aranıp bulunabilecek bir alandır. Mümin ise helalin geneli oluşturduğu ortamda rızık aramalıdır. Belirlediğiniz genel ölçüler caiz olan borsa işlemi için yeterlidir. İç ayrıntıları tespit etmeniz mümkün olmayabilir.

Haram iş üretmeyen ve faizli işlemle iştigal etmeyen şirketlerin senetlerini alıp satmak yani borsada işlem yapmak haram değildir. Haram olan, ürettiği nesne haram olan mesela domuz mamülü, alkol ve benzeri haramları üreten şirketin hissesine sahip olmaktır. Ya da faizli bankaların üzerinden iş yapan bir şirketin hissesine talip olmaktır. Borsayı market gibi görebiliriz. Helal olanına talip olmamız mümkündür. Evet, borsada risk çok yüksektir ama mü'min haram helal sınırlarını biliyor ve korunabiliyorsa borsada iş yapabilir.

Selamünaleyküm. İlke olarak bu şekilde bir borsa ticaretinin haram olduğunu söylemiyoruz ama görüyorsunuz sizin de kalbiniz rahat etmiyor. Daha temiz bir iş üretmeye çalışın.