Fetva Meclisi
Soru
Hocam emtia borsasından aracı kurum vasıtasıyla takas faizi olmadan, kaldıraçsız ve vadesiz şekilde petrol alıp satabilir miyim? Bu arada petrolü istediğimiz zaman fiziki olarak vermiyorlar. Diyanetin fetva hattını aradım, caiz diyen hoca da oldu değil diyen de. Kafam iyice karıştı, siz ne dersiniz?
Cevap
Benzer fetvalar
Buna ateşle oynamak deriz. Ateşle oynanmaz.
Bunun ticaret açısından bir sakıncası olmaz. Faziletli olanı tercih etmek açısından ise bu satışa yanaşmamak tavsiye edilebilir.
Selamünaleyküm. İcra yoluyla alınacak mallarda bir hile yapılmamış ise mevcut kanunlara göre alınan bir malda sakınca yoktur.
Bu şekliyle bir sakıncası yoktur.
Ana paranız olduğundan kullanabilirsiniz. Yalnız faizli bir bankada çok özel ve meşru bir sebep olmaksızın para bekletmeniz, faiz almasanız da günaha yardımcı olduğundan haramdır. Tevbe edilmesi gerekir.
Ateşe girip yanmamayı öğrenmeye değer mi?
borsa konusundaki diğer fetvalar
Genel olarak döviz alışverişi bir ticaret çeşididir ve caizdir. Döviz ticaretinde sakıncalı olan ticaretin anında hesaba geçen veya nakit teslim edilen şekliyle yapılmamış olmasında veya faizli bir işlemdedir. Mesela Forex ile beraber ortaya çıkabilecek olan marj ticareti veya gecelik ücretlendirme gibi uygulamalar bu ticareti sakıncalı duruma getirir. Müslüman şunu bilmek zorundadır: Bu ümmetin ağırlıklı imtihanı mal üzerinden olacaktır. Kıyamet yaklaştıkça da bu imtihan daha çetrefilli olacaktır. Allah yardımcımız olsun.
Haram bir işle iştigal etmeyen, stratejik sorunlar barındırmayan firmaların senetleri üzerinden ticaret yapılabilir. Ancak borsa, yüzde yüz helallik noktasında olması zor bir alandır, bunu da bilmelisiniz.
Ana hatları ile helal olduğunu bildiğimiz bir şirketin hissesini alabiliriz. Ayrıntılarına ve işleyiş tarzına girdiğimizde sözünü ettiğiniz gibi bir karmaşıklıkla yüzleşebiliriz. O zaman da ürettiği mal bile alınacak şirket bulamayabiliriz. Dış görüntüsü itibariyle helal olanı üreten, yapısı ümmete düşman olmayan şirketlerden hisse almamızda sakınca yoktur. Özellikle borsada sıkıntının bitmeyeceğini söylemekte elbette sakınca yoktur. Takva açısından borsadan uzak durmayı tercih etmek ise en güzelidir.
Haram iş üretmeyen ve faizli işlemle iştigal etmeyen şirketlerin senetlerini alıp satmak yani borsada işlem yapmak haram değildir. Haram olan, ürettiği nesne haram olan mesela domuz mamülü, alkol ve benzeri haramları üreten şirketin hissesine sahip olmaktır. Ya da faizli bankaların üzerinden iş yapan bir şirketin hissesine talip olmaktır. Borsayı market gibi görebiliriz. Helal olanına talip olmamız mümkündür. Evet, borsada risk çok yüksektir ama mü'min haram helal sınırlarını biliyor ve korunabiliyorsa borsada iş yapabilir.
Prensip olarak borsacılığı tavsiye etmeyiz. Zira borsa, içinden helali aranıp bulunabilecek bir alandır. Mümin ise helalin geneli oluşturduğu ortamda rızık aramalıdır. Belirlediğiniz genel ölçüler caiz olan borsa işlemi için yeterlidir. İç ayrıntıları tespit etmeniz mümkün olmayabilir.
Selamünaleyküm. İlke olarak bu şekilde bir borsa ticaretinin haram olduğunu söylemiyoruz ama görüyorsunuz sizin de kalbiniz rahat etmiyor. Daha temiz bir iş üretmeye çalışın.