Fetva Meclisi

Bir alım satımın caiz olması için gerekli şartlardan biri de, satılan şeyin fiyatının belli olmasıdır. Satımı yapıp ödemeyi ileride belirleme anlamındaki satışlar caiz değildir. Böyle bir işlem faiz değildir. Ticarette yasak olan sadece faiz değildir. Buradaki sakınca belli olmayan fiyatın ileride sıkıntı oluşturmasındandır.

Sadece kart olarak kullanılmasında bir sakınca olmaz ama kullanılan paraya fark verilecek durum oluştuğunda haram devreye girer. Bu nedenle ayrıntısını bilerek kullanılmalıdır o kartlar.

Taksitle alışverişin bir sakıncası yoktur. Sakıncalı olan durum şudur: Sizin ödeme gününüz gelen taksidinizi ödeyemeyeceğiniz için alacaklının gecikme karşılığı borcunuza ilave yapması sakıncalıdır. En baştan taksitli alışveriş yapanın peşine göre belli bir farkı kabul etmesinde sakınca yoktur.

Gündelik ticaretimizi İslam gibi kâinatı kuşatan genel şemsiyemizi bir ticaretin başlığı olarak ifade etmek doğru değildir. Ayrıca din üzerinden sömürüye de neden oluyor. Bu nedenle “İslamî ...” şeklinde başlayan kelimelerle yapılan faaliyetlere karşı dikkat edilmesi taraftarıyım.

Ben şunu bilirim: Para kâğıt veya klavye üzerinden kazanılınca onun sorunu bitmez; helalliği netleşmez.

Faizli bir kurumda ticaret yapılamaz. Harama dikkat eden bir katılım bankasında yapabilirsiniz.

1) Yaptığınız işlemde faiz ve ticaretin içeriğine yönelik yasaklar bulunmamaktadır. 2) Petrolü fiziki olarak kabz etmemiş olsanız bile hesabınıza aktarılmış olması hükmen kabz ettiğinizi gösterir ki bu kabz için yeterlidir.

Haram bir işle iştigal etmeyen, stratejik sorunlar barındırmayan firmaların senetleri üzerinden ticaret yapılabilir. Ancak borsa, yüzde yüz helallik noktasında olması zor bir alandır, bunu da bilmelisiniz.

Haram iş üretmeyen ve faizli işlemle iştigal etmeyen şirketlerin senetlerini alıp satmak yani borsada işlem yapmak haram değildir. Haram olan, ürettiği nesne haram olan mesela domuz mamülü, alkol ve benzeri haramları üreten şirketin hissesine sahip olmaktır. Ya da faizli bankaların üzerinden iş yapan bir şirketin hissesine talip olmaktır. Borsayı market gibi görebiliriz. Helal olanına talip olmamız mümkündür. Evet, borsada risk çok yüksektir ama mü'min haram helal sınırlarını biliyor ve korunabiliyorsa borsada iş yapabilir.

Ana hatları ile helal olduğunu bildiğimiz bir şirketin hissesini alabiliriz. Ayrıntılarına ve işleyiş tarzına girdiğimizde sözünü ettiğiniz gibi bir karmaşıklıkla yüzleşebiliriz. O zaman da ürettiği mal bile alınacak şirket bulamayabiliriz. Dış görüntüsü itibariyle helal olanı üreten, yapısı ümmete düşman olmayan şirketlerden hisse almamızda sakınca yoktur. Özellikle borsada sıkıntının bitmeyeceğini söylemekte elbette sakınca yoktur. Takva açısından borsadan uzak durmayı tercih etmek ise en güzelidir.

Prensip olarak borsacılığı tavsiye etmeyiz. Zira borsa, içinden helali aranıp bulunabilecek bir alandır. Mümin ise helalin geneli oluşturduğu ortamda rızık aramalıdır. Belirlediğiniz genel ölçüler caiz olan borsa işlemi için yeterlidir. İç ayrıntıları tespit etmeniz mümkün olmayabilir.

Selamünaleyküm. İlke olarak bu şekilde bir borsa ticaretinin haram olduğunu söylemiyoruz ama görüyorsunuz sizin de kalbiniz rahat etmiyor. Daha temiz bir iş üretmeye çalışın.