Fetva Meclisi
Soru
Forex sistemi ile uluslararası piyasalarda döviz alım satımı yapmanın dini hükmünü öğrenmek istiyorum. Forex; Euro, Dolar, İngiliz Sterlini ve Japon Yeni gibi paraların alınıp satıldığı piyasadır. Bunun için önce Forex şirketine para yatırılır (doğabilecek zararı karşılamak üzere teminat yatırılır.) Şirket, teminatın 100 katına hatta 400 katına kadar alım satım yapmaya müsaade eder. Mesela teminat bin dolar istenirse dört yüz bin dolara kadar alım satım imkânı verebilir. Döviz alımıyla satımı arasındaki fark (spread), kârı veya zararı oluşturur. Böyle bir ticaret helal midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Faizli bir kurumda ticaret yapılamaz. Harama dikkat eden bir katılım bankasında yapabilirsiniz.
Farklı para cinslerinin mal gibi alınıp satılması bir helal ticaret çeşidi olarak görülebilir.
Genel olarak döviz alışverişi bir ticaret çeşididir ve caizdir. Döviz ticaretinde sakıncalı olan ticaretin anında hesaba geçen veya nakit teslim edilen şekliyle yapılmamış olmasında veya faizli bir işlemdedir. Mesela Forex ile beraber ortaya çıkabilecek olan marj ticareti veya gecelik ücretlendirme gibi uygulamalar bu ticareti sakıncalı duruma getirir. Müslüman şunu bilmek zorundadır: Bu ümmetin ağırlıklı imtihanı mal üzerinden olacaktır. Kıyamet yaklaştıkça da bu imtihan daha çetrefilli olacaktır. Allah yardımcımız olsun.
Önce bu hatadan ötürü tevbe edin, istiğfar edin. Tekrar benzeri bir bataklığa batmamaya azimli olun. Önceliğiniz bu olsun. İkinci olarak da anaparanızı alın gerisini de belirttiğiniz şekilde sizden uzaklaştırın. Tamamından arınmayı yani tamamını vermeyi tercih ederseniz daha da iyisini yaparsınız.
Böyle bir alış satışta sıkıntı yoktur.
O ülkenin para pirimi ile alacağınız ne kadar ise onu bugün aynı para primi ile hesaplayıp alın. Yaptığınız hukuk masraflarını da alın. Gerisini size ait olmayan bir yere harcamalısınız. Aileniz olmamalı bu harcama yeri. Ya da zaten harcama yapmanız gereken bir yer olmamalı.
alım satım konusundaki diğer fetvalar
Müslüman, yalan ve hile ile iş yapmamalıdır. Doğruyu göstermek, doğruyu konuşmak gerekir. Fakat Müslüman'ın benimsemediği, vizesini talep etmediği bir ülkede elinden geldiğince az ödeme yapması sakıncalı olmaz.
Bu alışverişin din açısından bir sakıncası olmaz. Sakınca ticaretini yaptığınız nesnenin haram bir nesne olmasında ya da yalan ve hile gibi yollara başvurmanızda olur.
Devletin sabit bir fiyat belirlemediği ticari alanlarda kâr haddi yoktur. Hile ve yalan katmadıkça istediğiniz fiyata ve kendi belirleyeceğiniz kâr ile satabilirsiniz. Yalnız dikkat edin: Yalan ve hilenin girdiği işten helallik ve bereket gider.
Eğer banka evi önce kendisi alıp, sonra üzerine kâr koyarak sana satıyorsa ve gerçek bir alım-satım yapılıyorsa bu işlem caizdir. Ama banka evi hiç almadan sadece sana para veriyorsa, bu faizli borç olur, caiz değildir. Yani murabaha sistemi şartlarına dikkat edilerek uygulanırsa caizdir.