Fetva Meclisi
Soru
Hocam biz İtalya’da yaşıyoruz ve burada pizza restoranımız var. Restoranda içki ve domuz eti de satılıyor çünkü onlar olmasa gelip yemiyorlar. Bizden almasalar başka yerden alacaklar. Ne yapmamız gerekiyor bu durumda?
Cevap
Benzer fetvalar
Meseleye bir de strateji açısından bakın. Allah’ın haramları ile savaşmamız, onları azaltmamız gereken bir dünyada, bir de Müslüman’ın bir harama -ona olur diyen olsa bile- alet olması doğru mudur?
Eczanede keyfi bir ürün satılmaz. Satılan şeyler insan sağlığı için zaruri olan ürünlerdir. Ne yazık ki insanlık alkol ve domuz katkısından kurtulabilecek seviyede bir teknolojiye şimdiye kadar erememiştir. İnsan sağlığı için şu anda üretilebilenler bunlardır. Bu nedenle zaruri olan ürünler sattığınız için sizin ticaretinizde bu açıdan bir haramlık olmaz biiznillah.
Selamünaleyküm. Birinci derecede haram değilse de daha helal bir iş bulmanızı tavsiye ederiz size. Yemek için de aynı şeyi söyleyebiliriz.
Böyle bir görüşü caizlik listesinde gösterebilecek eski fetvalar bulunabilir. Artık dünyanın hiçbir yerinde 'sadece Müslüman, sadece kâfir yaşıyor' dememiz mümkün değildir. Küçücük bir dünyada karma bir hayat yaşıyoruz. Hristiyan bir mahallede yemek yiyen bir Müslüman görebiliriz. Haramların etrafında dolaşmanın tehlikesine dikkat etmeliyiz.
Sadece haram olan bir işi yapıyor olmak orada işçi bile olsa kişi kazancını haram yapar. Geneli haram olmayanlardan oluşan ama haram olanın da bulunduğu mesela bir markette çalışan kişi, bizzat o haram olan bölümde çalışmıyorsa kazancı için haram demeyiz. Elbette en helal olanı aramak ve bulmak asıl hedefimiz olmalıdır.
Selamünaleyküm.Kazandığınız paranın tamamı haramdır diyemeyiz ama harama hizmet ettiğiniz bölüm sizin için bir kirdir. En azından bunun haram bir iş olduğunu tebliğ edin orada.
alkol konusundaki diğer fetvalar
İhtiva ettiği alkol sarhoşluk verecek düzeyde ise yani o nesne bolca yendiğinde sarhoşluk veriyorsa yenmesi yasaktır. Sizin belirttiğiniz gibi ilaç olarak kullanılıyorsa bu durum yiyecek gibi değildir. İlaçlarda alkol bulunmasında, alternatifleri bulunmadığı zaman sakınca yoktur.
Babanız, doktorun kararı ile hasta ise ve doktor ona o ilacı yazdı ise ilacı bir yolla ona vermeniz görevinizdir. Doktorun yazdığı resmi bir ilaç içinde alkol bulunması da alternatifi aynı etki oranında bulunmadıkça sakınca oluşturmaz.
Şöyle anlamaya çalışın: a- Babanız, bir meyhanedeki şişeleri dağıtıp toplayan bir işte çalışıyor olsa idi, Allah’ın haram ettiği bir işe yardım ettiği için kazancı da haram olacaktı. b- Şu anda babanız meyhanelerden atılan şişeleri toplayarak geri dönüşüme vermekle kazanç elde ediyor. Bu iş direkt alkole hizmet değildir. O şişeler dönüşüme gittikten sonra birden çok alanda kullanılacak. Buna göre de babanızın kazancı için haramdır diyebileceğimiz bir nokta yoktur. c- Böyle bir işin temiz görüntü vermiyor olması ise başka bir ayrıntıdır. O ayrıntı haramlık helallik noktasından bakılmaz.
Haramlar bellidir. Bazı şeylerde de haramlık şüphesi vardır. Mesela alkol açık bir haramdır. Filan meşrubatta da alkol olma ihtimali vardır. Bu ihtimal hakkındaki bilgimiz de düşüktür veya dedikodu şeklinde bize ulaşmıştır. Bu durumda açık haram ile tereddütlü konuyu aynı tutamayız. Margarini de bu şekilde anlayabiliriz. “Domuz yağı” dediğimizde aklımıza gelen şeyin “margarin” dediğimizde de aklımıza gelmesi hatadır. Her ne kadar margarini tüketmeye itirazımız varsa da dengeli olmak dinimizin emridir.
İşiniz ve kazancınız için “tertemiz” dememizin zor olacağını siz de anlarsınız. Fakat bu şekilde süren bir kazanç inşaallah olduğu gibi haram değildir. Bu hassasiyeti göstermeye devam edin. Daha iyi bir iş bulana kadar devam edin.
Bir haramı işleyene o haramı işlediği esnada selam veremeyiz. Böyle bir selamın vebali ağır olur. Önceki işlemiş olduğu haramlardan ötürü ise selam vermemize mani yoktur. Şu kadar ki, haramı simgesi durumuna gelmiş insanlara refleksimizin eksik olması da bizim açımızdan bir eksiklik olur. En medeni tepki olarak selamımızı kısabilir ve selam olmayan bir iletişim kurabiliriz.