Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben eczacıyım. Zaman zaman sattığımız ürünlerde alkol ve domuz katkısı olabiliyor. Ticaretimiz helal değildir en azından o ürünlerde helal değildir denebilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu helal bir iş değildir. Kâfire bile olsa haramı ikram etmek bizde yoktur. En kısa zamanda helal olan bir iş üzerinde çalışın, onu oluşturarak da bundan kurtulun.
Sattığınız şeyler helal ürünlerse ve hile yapmıyorsanız bir sakıncası olmaz.
İçinde alkol bulunduğu sabit olan ürünleri satmamalısınız. Bunun dışındaki ürünleri hile yapmamak şartı ile dilediğiniz fiyattan satmanız mümkündür.
Selamünaleyküm. Haram olduğu kesin bilinen şeylerin satılması haramdır. Sözünü ettiğiniz ürünler hakkında elimizdeki bilgiler katiyet derecesinde değildir. Satmamayı tercih ederiz ama haramdır demekte zorlanırız.
Sizin sorumluluğunuz olmaz. Allah yardımcınız olsun.
Bu denli bir inceleme doğru olmaz. Sizin ürettiğiniz nesne normalde helal bir nesne ise onu birilerinin nasıl kullanacağını incelemeniz gerekmez. Ona bakılırsa ekmek bile üretilmeyebilir.
alkol konusundaki diğer fetvalar
Bu ürünün üretimi ile alakalı uzmanına sorduğumuz soruya şu cevabı vermiştir: “Piyasada doğal vanilya ve vanilya özütü çok çok az bulunur, alkolle elde edilir kahverengidir. Çok pahalıdır paketli ürünlere katılmaz. Özel pastacılıkta kullanılabilir. Paketli gıdaların içinde aromatizan olarak bulunan ve “vanilin/şekerli vanilin” şeklinde paketlenen, evlerimizde pastalara koyduğumuz formu ise sentetiktir. Petrolden ya da kâğıt sanayisinin yan ürünlerinden elde edilir. “Doğala Özdeş Aroma” olarak etkilerde yer alır. Beyaz toz şeklindedir. Vanilya aromalı bir ürün; bu katı sentetik vanilin tozu eklenerek üretilmiş olabilir. Bir de gazlı içeceklerde olduğu gibi sıvı ürünlere aromaların çok az bir miktar alkolde çözülerek eklenmesi ve etikete yazılmaması durumu vardır. Bu tüm aromalar için geçerlidir. Vanilin de suda çözünmediği için bu riske dâhildir. Ama katı ürünler için normalde kendisi de katı bir tozdur, üretim prosesinde sıvıya çevirmek gerekmiyorsa kendisi alkol içermez.” Buna göre de şu tespiti yapabiliriz: Bu üründe kullanılan alkolün ürünün içeriğine direkt katkı yapmadığı sadece üretim anında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Kullanılan alkol de çok az denecek niteliktedir. Bu üründe kullanılan alkol oranı o ürünü çokça tüketecek olsa bile bir insan sarhoş etme özelliği görülmemektedir. Bu üründeki alkol, bazı çikolata çeşitlerinde kullanılan alkol gibi değildir. O tür çikolatalar özellikle “alkollü” niteliği ile satılmaktadır. Sonuç olarak piyasadaki vanilyanın gıdada kullanılmasında direkt haram ifadesini kullanmak zordur.
Direkt şu ürün haramdır demek yerine muhtevasında alkol bulunan ürün haramdır. İnsan sağlığı açısından sakıncalı bulunan ürün haramdır dememiz gerekir. Belirttiğiniz ürünleri bu ölçülere göre değerlendirin. Bu ürünlerin bir başka özelliği de, dünya emperyalizminin belirgin ağlarından birini temsil etmesidir ki bizce tam bir haramlık nedeni olabilir bir durumdur bu durum.
YABANCI MARKA olması çok önemli değildir. Önemli olan alkol ve domuz ürünü ya da sağlık açısından uzun vadede bile olsa tehlike oluşturmasıdır. Bu açıdan ele alırız meseleyi. Eğer bu üç sıkıntıdan biri varsa o zaman da sadece doktorun başka alternatifi yok dediğini kullanabiliriz. Başka bir amaçla kullanmamız yani tıbbi bir zaruret olmadan kullanmamız caiz olmaz.
İşiniz ve kazancınız için “tertemiz” dememizin zor olacağını siz de anlarsınız. Fakat bu şekilde süren bir kazanç inşaallah olduğu gibi haram değildir. Bu hassasiyeti göstermeye devam edin. Daha iyi bir iş bulana kadar devam edin.
İstihale bir nesnenin yeni bir yapı denecek kadar kimyasının değişmesine verilen isimdir. Mesela bir kemik kimyasal olarak kemik niteliği kalmayacak şekilde değiştiğinde veya değiştirildiğinde o artık kemik olarak anılmaz. Ona kemik değil kemikten oluşma şu veya bu adı verilir. Özellikle Hanefi mezhebi fukahası bu şekildeki bir değişimden sonra necis olan bir nesnenin temiz olabileceğine hükmetmişlerdir. Bu hüküm alkol dâhil dinen necis kabul edilen şeyler için geçerlidir.
Eğer bununla kastınız, içine bu haram olan sıvıların karıştırılmış olduğu ise bunu sormaya bile gerek yoktur; alkol ebediyen haramdır. Hayır kastınız, bu sözü ettiğiniz nesnelerin kokusu verilmiş ve özellikle kâfirlerin zevki olarak kullanılıyor ise bu durumda da kâfirlere özenme açısından caiz olmayacaktır. Alkolün kendisi kadar olmasa da bir başka seviyede yine haram olur. Zira kâfirlere benzeşmeye neden olan şeylerde haram olma durumu vardır.