Fetva Meclisi

Meseleyi bir firmanın ürünleri üzerinden ele almamız hatalı olur. O veya başka bir firmanın ürünü yerine ilkelerimizi devreye sokmamız gerekmektedir: - Alkollü veya alkole alıştıran ya da alkol gibi bağımlılık yapan bir ürünü kullanamayız. - Tıbbın uzun vadede de olsa insana zararlı bulduğu bir nesneyi tüketemeyiz. - Müslümanlara karşı kini bulunan firmaların veya kini bulunanlara destek olan firmaların ürünlerini kullanamayız. Zikrettiğiniz ürünler için bu üç kural geçerlidir. Öyle veya böyle sofralarımızdan bu ürünlerin uzak tutulması en azından stratejik bir konu olarak gereklidir. Çocuklarımızın bunlara karşı tepkilerini canlı tutmak ve gerekçelerimizi onlara ikna etmiş olmak gerekir.

Selamünaleyküm. Bir nesnenin haram olduğuna dair elimizde net bir bilgi olmadın HARAM kararı veremeyiz. Sözünü ettiğiniz içecek için elimizde net bir bilgi yoktur. Fakat iki önemli hakikat bizi bağlamaktadır. Birincisi, elimizde haram demeye yetecek net bir bilgi yoktur ama bütün ihtimaller haramdan yana görünmektedir. İnsan sağlığı açısından zararlı olduğu yönünde bilgiler mevcuttur. İkincisi de, bütün dünyayı sömüren büyük emperyalist güçlerin ihmal etmeyecekleri önemli bir sömürü aracı olarak sözünü ettiğiniz içecek önemli bir yer tutmaktadır. Mü'min, basiretli insandır. Aç kalmadıkça böyle karmaşık bir ortamdan rızkını kazanmaz. Kendinize Helalliği daha açık belli olan bir iş bulun.

Bir içecek söylenti ile haram olmaz. Muhteviyatına bakılır ve ona göre karar verilir. Alkolün az da olsa varlığı tespit edilirse haramdır deriz.

Kola ile alakalı bütün insanlığın şikâyeti olduğu halde, insanlık ondan kurtulabilmiş değildir. Tıbben sakıncalı olan bir şeyin yenmesi ve içilmesi sakıncalıdır. Haram olduğuna dair elimizde bir belge yoktur ama helal olmadığına dair de pek çok gerekçemiz vardır. Söylenebilecek en iyimser söz, kolanın şüpheli olduğudur. Mü'min için 'şüphe' kelimesi kaçınmak için yeterli olmalıdır. Allah'a emanet olun.

Selamünaleyküm. Bir kere bilmediklerimizden mesul olmayacağımızı bilelim. Sonra da haramların iki türlü olduğunu da tespit edelim. Birinci haram çeşidi, haramlığında tartışma olmayan haramlardır. Domuz eti ve alkol gibi. İkinci haram çeşidi de cola örneğinde olduğu gibi, elimizde kesin bir belgenin bulunmadığı ama şüphelerimizin olduğu şeylerdir ki bunlardan ötürü marketlerden alışverişi kesme iddiamız çok zor bir iddia olacağından ona yanaşmak istemeyiz. Büyük bir cihat aşkı ile bu gidişatı değiştirmek için çalışalım. Allah'a emanet olun.

Aleykümselam. Bunların içinde ne kadar ve nasıl alkol olduğunu bilmiyorum. Hepsini şüpheli içecek cinsinden kabul edip içmiyorum. Size de tavsiyemiz budur. En azından şüpheli olduklarında tereddüt yoktur. Buna göre hareket ederiz.

Bu ürünün üretimi ile alakalı uzmanına sorduğumuz soruya şu cevabı vermiştir: “Piyasada doğal vanilya ve vanilya özütü çok çok az bulunur, alkolle elde edilir kahverengidir. Çok pahalıdır paketli ürünlere katılmaz. Özel pastacılıkta kullanılabilir. Paketli gıdaların içinde aromatizan olarak bulunan ve “vanilin/şekerli vanilin” şeklinde paketlenen, evlerimizde pastalara koyduğumuz formu ise sentetiktir. Petrolden ya da kâğıt sanayisinin yan ürünlerinden elde edilir. “Doğala Özdeş Aroma” olarak etkilerde yer alır. Beyaz toz şeklindedir. Vanilya aromalı bir ürün; bu katı sentetik vanilin tozu eklenerek üretilmiş olabilir. Bir de gazlı içeceklerde olduğu gibi sıvı ürünlere aromaların çok az bir miktar alkolde çözülerek eklenmesi ve etikete yazılmaması durumu vardır. Bu tüm aromalar için geçerlidir. Vanilin de suda çözünmediği için bu riske dâhildir. Ama katı ürünler için normalde kendisi de katı bir tozdur, üretim prosesinde sıvıya çevirmek gerekmiyorsa kendisi alkol içermez.” Buna göre de şu tespiti yapabiliriz: Bu üründe kullanılan alkolün ürünün içeriğine direkt katkı yapmadığı sadece üretim anında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Kullanılan alkol de çok az denecek niteliktedir. Bu üründe kullanılan alkol oranı o ürünü çokça tüketecek olsa bile bir insan sarhoş etme özelliği görülmemektedir. Bu üründeki alkol, bazı çikolata çeşitlerinde kullanılan alkol gibi değildir. O tür çikolatalar özellikle “alkollü” niteliği ile satılmaktadır. Sonuç olarak piyasadaki vanilyanın gıdada kullanılmasında direkt haram ifadesini kullanmak zordur.

Eczanede keyfi bir ürün satılmaz. Satılan şeyler insan sağlığı için zaruri olan ürünlerdir. Ne yazık ki insanlık alkol ve domuz katkısından kurtulabilecek seviyede bir teknolojiye şimdiye kadar erememiştir. İnsan sağlığı için şu anda üretilebilenler bunlardır. Bu nedenle zaruri olan ürünler sattığınız için sizin ticaretinizde bu açıdan bir haramlık olmaz biiznillah.

YABANCI MARKA olması çok önemli değildir. Önemli olan alkol ve domuz ürünü ya da sağlık açısından uzun vadede bile olsa tehlike oluşturmasıdır. Bu açıdan ele alırız meseleyi. Eğer bu üç sıkıntıdan biri varsa o zaman da sadece doktorun başka alternatifi yok dediğini kullanabiliriz. Başka bir amaçla kullanmamız yani tıbbi bir zaruret olmadan kullanmamız caiz olmaz.

İşiniz ve kazancınız için “tertemiz” dememizin zor olacağını siz de anlarsınız. Fakat bu şekilde süren bir kazanç inşaallah olduğu gibi haram değildir. Bu hassasiyeti göstermeye devam edin. Daha iyi bir iş bulana kadar devam edin.

İstihale bir nesnenin yeni bir yapı denecek kadar kimyasının değişmesine verilen isimdir. Mesela bir kemik kimyasal olarak kemik niteliği kalmayacak şekilde değiştiğinde veya değiştirildiğinde o artık kemik olarak anılmaz. Ona kemik değil kemikten oluşma şu veya bu adı verilir. Özellikle Hanefi mezhebi fukahası bu şekildeki bir değişimden sonra necis olan bir nesnenin temiz olabileceğine hükmetmişlerdir. Bu hüküm alkol dâhil dinen necis kabul edilen şeyler için geçerlidir.

Şöyle anlamaya çalışın: a- Babanız, bir meyhanedeki şişeleri dağıtıp toplayan bir işte çalışıyor olsa idi, Allah’ın haram ettiği bir işe yardım ettiği için kazancı da haram olacaktı. b- Şu anda babanız meyhanelerden atılan şişeleri toplayarak geri dönüşüme vermekle kazanç elde ediyor. Bu iş direkt alkole hizmet değildir. O şişeler dönüşüme gittikten sonra birden çok alanda kullanılacak. Buna göre de babanızın kazancı için haramdır diyebileceğimiz bir nokta yoktur. c- Böyle bir işin temiz görüntü vermiyor olması ise başka bir ayrıntıdır. O ayrıntı haramlık helallik noktasından bakılmaz.