Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Açıkça haram bir katkıyı gördüğümüz şeyleri tüketmemiz haram olur. Bunun dışında, zahiren araştırıldığında görülmeyen şeylerin ardına düşmemiz de sıkıntılıdır. Çok incelememiz durumunda hiçbir şey yiyemeyebiliriz. Yüzeysel izleme ile haram katkısı belli olanlardan muhakkak uzak duralım. Şüphemizin ciddi bir boyut aldığı şeylerden de mümkün olduğu kadar uzak duralım. Bunun dışındakileri abartmamayı tercih edelim.

Hem bu asrın kabarık sofrasında yiyeceği hem yüzde yüz helal olacak, bu mümkün olma sınırlarını aşmaktadır. Yüzde yüz helal garantisini bu açıdan güvenli bulmuyorum. Onun yerine AÇIKÇA HARAM OLMAYAN gıda demek zorundayım. Sorunuza gelince, mesela çikolata ürününü ele alalım. Bu ürün kabaca süt, şeker ve fındıktan oluşuyor diyelim. Çikolata firmasının bizim mamulümüzde alkol ve domuz olması söz konusu değil diye garanti vermesi anlamsızdır. Neden? Çünkü onların fabrikasında bu iki yasak ürün kullanılmıyordur ama sütü nereden alıyor? Domuz sütü alıp getirmesi mümkün değil mi? Bu nedenle siz, araştırma yaptık diyebilmek için onların tedarikçilerini de incelemeniz gerekiyor. Allah yardımcımız olsun.

Selamünaleyküm. Bu hassasiyetiniz pek güzel. Allah Teâlâ sizi de bizi de haramlardan ve neticede de cehennem azabından muhafaza buyursun. Ayağımızı kaydırmasın. Ekmek başta olmak üzere pek çok gıdanın dinimiz açısından yenmesinde ve içilmesinde büyük sıkıntılar bulunmaktadır. Yalnız şu ana kadar mü'minler olarak bu hususta kati bir sonuca ulaşacak çalışmalar da ne yazık ki yapamadık. Verdiğiniz örnekte mesela, sorun olduğunu hepimiz biliyoruz ama ekmek gibi bir konuda çözüm üretmede sıfır düzeyindeyiz. Ortada bir şüphe var. Bu şüpheye karşı helali oluşturma imkânı yok. Bir de durum sizin zikrettiğiniz düzeyde yüzde yüz bir veri ile karşımıza çıkmıyor. Buradaki alkollenme, büfede satılan alkoldeki ile aynı mıdır? Bunu da netleştirebilmiş değiliz. Bu nedenle 'ekmek haramdır' diyemeyiz. Ama Avrupa'da satılan ekmekler daha kıtır olsun üzeri parlak olsun diye kullanılan domuz yağı nedeniyle 'ekmek kesin haramdır' diyebiliriz. İki durum arasında bir fark olduğunu umarım takdir etmişsinizdir. Allah Teâlâ helal ile yaşamaya hepimizi muvaffak kılsın.

Etil alkol gibi sarhoş edici bir nesne direkt katılırsa gıdayı haram hale getirir. Alkol gıdada kendiliğinden oluşursa sarhoş edici seviyeye geldiğinde haram olur. Meyve suları, sirke, turşu gibi gıdalarda oluşan alkol %0,2-0,3 düzeyine kadar sarhoş edici olmadığı için gıda da haram olmaz. Kefir, boza bunun örneğidir. O noktaya gelmedikçe haram olmaz. Gıdanın köpürmesi, tadının keskinleşmesi, paketli gıdalarda son tüketim tarihi veya açıldıktan sonraki tüketilme için verilen tarih alkolleşme ihtimalinde ölçü olarak alınabilir. Alkol çözücü olarak kullanıldığında ise (mesela aromanın çözümünde kullanılması durumu) farklıdır. Her ne kadar sarhoşluk verici bir nesne olarak içilmesi haram ise de cüzi bir oranda çözücü olarak kullanıldığında gıdayı haram hale getirmeyebilir.

Selamünaleyküm. Üretimde alkol bulunması ALKOLLÜ denmesi için yeterlidir. Şu kadar ki, yaşadığımız hayat şartlarında neredeyse sıfır alkol düzeyi oluşturmak mümkün görülmemektedir. Bu sebeple MUHAKKAK ALKOLLÜDÜR dediğimiz eşyadan uzak duracağız. ALKOLLÜ OLMA İHTİMALİ VAR dediklerimizi şüpheli görüp, zaruret olmadıkça ya da alternatifi bulunduğu sürece kullanmayacağız. En kestirme yol budur. Ne kadar alkol? Sorusuna gelince azı veya çoğu yoktur demek zorundayız. Meyvedeki alkol tabii bir alkoldür, yasak değildir. Katkı maddesi olan ise yasak olan alkoldür. Allah yardımcımız olsun.

Selamünaleyküm. Evet, böyle bir esneklik gösteriliyor, bize de bunlar iletiliyor ama biz aromalı meyve sularını içmiyoruz, içilmemesini de tavsiye ediyoruz. Artık dinimizi ‘bari zaruret olmayan alanlarda dikkate alalım’ diye bir hassasiyete doğru gidiyoruz zannederim. Bizim kanaatimiz içilmemesi şeklindedir. Allah Teâlâ midelerimizi haram ettiği şeylerden muhafaza buyursun, bize basiret ihsan etsin.

Direkt şu ürün haramdır demek yerine muhtevasında alkol bulunan ürün haramdır. İnsan sağlığı açısından sakıncalı bulunan ürün haramdır dememiz gerekir. Belirttiğiniz ürünleri bu ölçülere göre değerlendirin. Bu ürünlerin bir başka özelliği de, dünya emperyalizminin belirgin ağlarından birini temsil etmesidir ki bizce tam bir haramlık nedeni olabilir bir durumdur bu durum.

Eczanede keyfi bir ürün satılmaz. Satılan şeyler insan sağlığı için zaruri olan ürünlerdir. Ne yazık ki insanlık alkol ve domuz katkısından kurtulabilecek seviyede bir teknolojiye şimdiye kadar erememiştir. İnsan sağlığı için şu anda üretilebilenler bunlardır. Bu nedenle zaruri olan ürünler sattığınız için sizin ticaretinizde bu açıdan bir haramlık olmaz biiznillah.

YABANCI MARKA olması çok önemli değildir. Önemli olan alkol ve domuz ürünü ya da sağlık açısından uzun vadede bile olsa tehlike oluşturmasıdır. Bu açıdan ele alırız meseleyi. Eğer bu üç sıkıntıdan biri varsa o zaman da sadece doktorun başka alternatifi yok dediğini kullanabiliriz. Başka bir amaçla kullanmamız yani tıbbi bir zaruret olmadan kullanmamız caiz olmaz.

İşiniz ve kazancınız için “tertemiz” dememizin zor olacağını siz de anlarsınız. Fakat bu şekilde süren bir kazanç inşaallah olduğu gibi haram değildir. Bu hassasiyeti göstermeye devam edin. Daha iyi bir iş bulana kadar devam edin.

İstihale bir nesnenin yeni bir yapı denecek kadar kimyasının değişmesine verilen isimdir. Mesela bir kemik kimyasal olarak kemik niteliği kalmayacak şekilde değiştiğinde veya değiştirildiğinde o artık kemik olarak anılmaz. Ona kemik değil kemikten oluşma şu veya bu adı verilir. Özellikle Hanefi mezhebi fukahası bu şekildeki bir değişimden sonra necis olan bir nesnenin temiz olabileceğine hükmetmişlerdir. Bu hüküm alkol dâhil dinen necis kabul edilen şeyler için geçerlidir.

Şöyle anlamaya çalışın: a- Babanız, bir meyhanedeki şişeleri dağıtıp toplayan bir işte çalışıyor olsa idi, Allah’ın haram ettiği bir işe yardım ettiği için kazancı da haram olacaktı. b- Şu anda babanız meyhanelerden atılan şişeleri toplayarak geri dönüşüme vermekle kazanç elde ediyor. Bu iş direkt alkole hizmet değildir. O şişeler dönüşüme gittikten sonra birden çok alanda kullanılacak. Buna göre de babanızın kazancı için haramdır diyebileceğimiz bir nokta yoktur. c- Böyle bir işin temiz görüntü vermiyor olması ise başka bir ayrıntıdır. O ayrıntı haramlık helallik noktasından bakılmaz.