Fetva Meclisi
Soru
Hocam biz Rusya'da öğrenciyiz. Marketten aldığımız gıdaların helalliği hususunda çok tereddütler yaşıyoruz. Sadece gıdaların üzerinde yazan içeriklere bakarak ürünleri almamız ve helal sertifikalı et satışları yapan yerlerden sadece sertifikayı göz önüne alarak almamız doğru olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Et cinsi ürünleri böyle yerlerde yememek gerekir. Oradaki bir Müslüman'ın garantisi olmadıkça uzak durmalısınız.
Selamünaleyküm. Asıl olan helal olmaktır. Haram olma durumu sonradan gelir. O da ancak belge ile olabilir. Helallik belgesi bulundurmak değil bir şeyin haram olduğuna dair belgenin olması doğru olandır. Gözümüzle gördüğümüz bir haram durum varsa mesela üzerinde domuz mamulü olduğu yazıyorsa belgeye gerek yoktur, o haramdır. Bunun dışında haram olmayı gerektirecek belge bulmamız şarttır. Evet, tereddüt ederiz, şüpheli deriz ve uzak dururuz ama haram diyemeyiz.
Mübalağa ve ispatı zor sözlerden sıkılmakta haksız değilsiniz. Sözü ettiğiniz kurumdaki kardeşlerimizin kuru bir iddia içinde olmayacaklarını düşünüyorum. Davalarına ve ahitlerine güvenmelerinden olsa gerek bu tutumları. Genel bir helal arayışı içinde olun siz. Elinizden gelen gayreti yapın. Takatınızın üstünde bir şey yapmaya mecbur değilsiniz. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm.Şüpheyi haram gibi göremeyiz. Et ve alkol dışındaki gıda ürünleri, haram olduğu biliniyorsa onları ne yiyebilirsiniz ne de verebilirsiniz. İmha etmeniz gerekir. Böyle olmayan yani katiyetle bilinmeyenlerde ise tercih yapmalısınız. İlke olarak yememek başka şey, ihtiyatlı olmak başka şeydir. Titizliği abartmanın riski olabilir.
Meselemiz sadece etlerin helal olması meselesi değildir. Bir ahlâk/kültür değirmenine dönen o firmalara teslim olmamalıyız. Şükürler olsun aç değiliz.
Helal sertifikası konusunda doğru veya yanlış dememiz ancak inceleme ile mümkündür. O da olmadığına göre bir beyanda bulunamayız. Neticede kullandığınız ilaç olduğu için inşaallah böylesinde bir sıkıntı olmaz diye umarız.
alkol konusundaki diğer fetvalar
Sigaranın hükmü bellidir. İnsanı kemiren bir şey için helallik yoktur. Sigara fabrikasında ancak aç kaldığınızda çalışabilirsiniz. Milyonlarca insanın hastalanmasının günahına ortak olmayın.
Örneklerini görmüş değilim ama yaptığım araştırmada dijital uyuşturucunun kişiye belli seslerin aktarılması ile şuurunu kaybetmesi olarak özetlenebilecek bir uygulamadan söz edilmektedir. Madde bağımlılığı ile benzeşen yönleri olan bu tehlikenin ilerlemesi durumunda madde bağımlılığını da aratabilecek yönleri olabileceği söylenmektedir. Madde bağımlılığı ile dijital bağımlılık her ikisi de insan aklını uyuşturmayı ve bağımlılık getirmeyi sağılıyor. Bu noktada benzeşiyorlar. Dijital bağımlılık madde bağımlılığından daha kolay ulaşılabilen, kullanılabilen, daha ucuz, yüzeysel etkisi hissedilemeyen yönleri ile de daha tehlikeli olmaktadır. Bu yönüyle de asrımızın getirdiği fitne ve belalardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Neden gençler böyle bir bataklığa kayıyorlar diye araştırdığımızda da karşımıza şu cevaplar çıkmaktadır: Mevcut modern hayat anlayışına göre kurulu yasal ortam bunun en belirgin suçlusu gibi durmaktadır. Sosyal yapının geldiği başıboş nokta, dinin gerilere itilmesi, elektronik dünyanın baş döndüren gelişmesi, işsizlik, eğlencenin hayatın bir parçası gibi algılanması, kolay ulaşım da diğer nedenler arasında yer alıyor. İnsan aklını dumura uğratan böyle bir afetin alkol kadar haram olacağı konusunda bir ihtilaf olmaması gerekir. Hangi açıdan bakılırsa bakılsın bunun kullanılması dinin korunmasını emrettiği değerlere ters düşmektedir. Sadece tıbben kabul edilmiş bir tedavi yöntemi olabileceği söz konusu olur o zaman kullanılabileceğini söyleyebiliriz.
Bir haramı işleyene o haramı işlediği esnada selam veremeyiz. Böyle bir selamın vebali ağır olur. Önceki işlemiş olduğu haramlardan ötürü ise selam vermemize mani yoktur. Şu kadar ki, haramı simgesi durumuna gelmiş insanlara refleksimizin eksik olması da bizim açımızdan bir eksiklik olur. En medeni tepki olarak selamımızı kısabilir ve selam olmayan bir iletişim kurabiliriz.
Şarap sirkesi ile ne kastettiğinizi anlayamadık. Kendisi şarap ama adı sirke gibi bir şey ise o haram bir nesnedir. Tüketilemez, tüketilen sofrasına oturulmaz. Hayır, şaraptan dönüşmüş ve fiili bir sirke ise o haram değildir. Ne kadar öyle olduğuna bakarız bu sefer. Gerçekten sirkeleşmiş ise bir sıkıntı yoktur. En iyisi ise bu tür bir riski almamaktır.
Haramlar bellidir. Bazı şeylerde de haramlık şüphesi vardır. Mesela alkol açık bir haramdır. Filan meşrubatta da alkol olma ihtimali vardır. Bu ihtimal hakkındaki bilgimiz de düşüktür veya dedikodu şeklinde bize ulaşmıştır. Bu durumda açık haram ile tereddütlü konuyu aynı tutamayız. Margarini de bu şekilde anlayabiliriz. “Domuz yağı” dediğimizde aklımıza gelen şeyin “margarin” dediğimizde de aklımıza gelmesi hatadır. Her ne kadar margarini tüketmeye itirazımız varsa da dengeli olmak dinimizin emridir.
Burs verecek aileye bu bilgileri vermelisiniz. Tercihi onlar yapsın. Bursu alacak genç ne durumda ise öyle karar verin. Babasının vebalini ona çektirmeyeceğimiz gibi babasının kopyası olmasına da yardım edemeyiz.