İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Hocam, son zamanlarda bir dijital uyuşturucu konuşuluyor. Bu konuda neler söylenebilir?

Cevap

Örneklerini görmüş değilim ama yaptığım araştırmada dijital uyuşturucunun kişiye belli seslerin aktarılması ile şuurunu kaybetmesi olarak özetlenebilecek bir uygulamadan söz edilmektedir. Madde bağımlılığı ile benzeşen yönleri olan bu tehlikenin ilerlemesi durumunda madde bağımlılığını da aratabilecek yönleri olabileceği söylenmektedir. Madde bağımlılığı ile dijital bağımlılık her ikisi de insan aklını uyuşturmayı ve bağımlılık getirmeyi sağılıyor. Bu noktada benzeşiyorlar. Dijital bağımlılık madde bağımlılığından daha kolay ulaşılabilen, kullanılabilen, daha ucuz, yüzeysel etkisi hissedilemeyen yönleri ile de daha tehlikeli olmaktadır. Bu yönüyle de asrımızın getirdiği fitne ve belalardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Neden gençler böyle bir bataklığa kayıyorlar diye araştırdığımızda da karşımıza şu cevaplar çıkmaktadır: Mevcut modern hayat anlayışına göre kurulu yasal ortam bunun en belirgin suçlusu gibi durmaktadır. Sosyal yapının geldiği başıboş nokta, dinin gerilere itilmesi, elektronik dünyanın baş döndüren gelişmesi, işsizlik, eğlencenin hayatın bir parçası gibi algılanması, kolay ulaşım da diğer nedenler arasında yer alıyor. İnsan aklını dumura uğratan böyle bir afetin alkol kadar haram olacağı konusunda bir ihtilaf olmaması gerekir. Hangi açıdan bakılırsa bakılsın bunun kullanılması dinin korunmasını emrettiği değerlere ters düşmektedir. Sadece tıbben kabul edilmiş bir tedavi yöntemi olabileceği söz konusu olur o zaman kullanılabileceğini söyleyebiliriz.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

İman ve küfür, insanın ilk günlerinden beri azalıp çoğalmaktadır. Kimi zaman iman kimi zaman da küfür yükselir ama hiçbiri tamamen bitmez. Bu dünyanın düzeni böyledir. İnsanların dinin bütününe ve dinin kimi emirlerine soğuk bakmaları yeni bir durum değildir. Bu zamanda dikkatimizi çekmesi iletişim imkânlarının çok yüksek oranda yayılması sonucu her şeyin birdenbire büyüyor gibi bir algı oluşmasından dolayıdır. İnsanların Allah’a imana, dinin hükümlerine bağlılığa yanaşmamalarının sebebi kişiden kişiye değişken olabilir ama bir genelleme yaparak bu sebepleri şöyle sıralayabiliriz: İnsanların yaşadıkları toplumların etkisinde kalmaları, toplumların dış etkileri içine sızdırıp hayat tarzı haline getirmeleri, hak ile batılın karışması gibi toplumsal sorunların etkisi ile Kişilerin şehvetlerinin etkisinden sıyrılamamaları, Doğruyu bildiği halde iman ve ibadeti ötelemeleri, Allah’ın kaderine sığınma basitliği, Günahlarda ısrarcı olma, tevbeye yanaşmama, Dini ve hakikati yüzeysel anlamada inatçılık, Zenginlik ve varlık, fırsat şımarıklığı...

Hocam, akrabalarım ve çevremde insanların bile bile dinden uzak durduklarını gör
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kardeşlerim, sakın ilahiyat okuyorsunuz diye kendinizi din hakkında ulu orta konuşmaya yetkili zannetmeyin. Din hakkında en zor konuşması gerekenler ilim adamlarıdır. Çünkü ilim adamları bilerek ve sonucunu kabullenerek konuşur/konuşmalıdır. Cahil ise aklına geldiği gibi konuşur. Sizin farkınız olsun. Dikkatli olun. Muhakkak inceleyin. Eskilerin deyimiyle KIRK ÖLÇÜN BİR BİÇİN. Allah yardımcınız olsun. Sizin için dua ederim. Evet, dinimiz başta domuz ürünü, alkol ve necis saydığı şeyler olmak üzere bazı mamullerin kullanılmasını normal hayatta yasak etmiştir. Bunun münakaşa edilecek bir bölümü yoktur. Domuz ve alkol başta olmak üzere necis kabul edilen şeyler haramdır. Ömrümüz oldukça biz, bizden sonraki bütün nesiller bu ilkeyi koruyacağız biiznillah. Bir başka ilkemiz de şudur: Dinimiz normal hayattaki durumlarla zaruri durumları aynı tutmamaktadır. Normalde haram olan şey zaruret durumunda zarureti giderecek kadarı ile helal olur. Bu da önemli bir kuraldır. Üçüncü bir durum da şudur: İnsanlık sanayisinden ilacına kadar ilerleyip dururken biz Müslümanlar olarak bugün “bu bizimdir” diyebileceğimiz bir katkı sağlayamadık bu ilerlemeye. İlaç da bu, geri kalmışlığımızın en çok yansıdığı alanlardan biridir. Ne yazık ki böyledir. Müslüman olmayanlar ilaç üretince de onlar için sakıncalı olmayan her şeyi içine koydular. Günlük hayatlarında su gibi tükettikleri alkolü ilaç yaparken bir endişe taşımadılar. Biz şimdi “böyle olmaz” diyebilecek durumda değiliz. İlaç sanayimiz yoktur. Onların ürettiklerini test edebilecek laboratuvarlarımız bile yoktur. Siz gençler, umarız bu açığımızı kapatacak gayretler içinde olursunuz. Allah yardımcınız olsun. İçinde haram nesne bulunan ilaçların kullanılmasına gelince ulemamızın ve özellikle de Hanefi ulemasının görüşü şudur: Müslüman uzman bir doktorun, gerekli gördüğü bir ilacın helal olan alternatifi yoktur diyorsa, o ilaca muhtaç olan hasta içeriğinde haram nesne bulunsa da onu kullanır. Bunda bir sakınca yoktur. Yeter ki, bir suiistimal ve önemsememe durumu olmasın. Bu kural ilaçlar için, aşılar için ve diğer tıbbi malzeme için geçerlidir. Size sıhhat ve afiyetler dilerim.

Hocam biz ilahiyat talebeleri olarak bir konuyu size danışmak istiyoruz. Şimdi h
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Şu dünya hayatında insanın önünde bulunan her şey bir fırsattır. Bu fırsat dairesine yılan bile dâhildir. Yılan bile insan için onu faydalı bir işte kullanmaya yönelik projede değerlendirmek veya yılandan zehirlenmek arasında bir tercihi vardır. Teknolojik gelişmeler de böyledir. İnsan onu kendisi ve yaşadığı evren için yararlı pozisyonda kullanmak veya günümüzde olduğu gibi insanı kendi ürettiği teknolojinin harap ettiği bir mahlûka dönüştürmek arasında kötü bir tercihe mahkûm bırakılmıştır. Bugün gelinen noktanın özeti budur. İnsan ürettiği teknoloji ile kendi hemcinsini bile parçalayabilecek bir canavara dönüşmüştür. En basit örneklerden biri olarak bugün, mutfaklarda veya ofislerde kullanılan pek çok yararlı eşyanın aslında askeri maksatlarla üretildiğini ama zamanı geçince ya da rakipler de benzerini üretince sivil kullanıma verildiğini ne yazık ki gözlerimizle müşahede ediyoruz. İlaç sektöründe de benzer şeyden söz edilebilir. İnsan ürettiği ile insanlığını geliştirmeli ama ilahlaşmaya kalkışmamalıdır. Dinsiz ve ahlâksız bir teknolojinin sonunda nereye götürebileceğini çok açık bir şekilde izliyoruz.

Hocam yapay zekâ ve robotik teknolojilerin insanların dini ve ahlaki eğitiminde
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Alakanıza teşekkür ederim. Bir kere daha tekrara gerek yok zannederim, biz bu sitede ilmi bir çalışma yapmıyoruz. Doğru bildiğimizi HALK KÜLTÜRÜ DÜZEYİNDE mü’min kardeşlerimize taşıyoruz. Şunu bilmelisiniz: Verilen kaynağı anlayacak düzeyde olan birinin bu sitede verilecek bir bilgiye zaten ihtiyacı yoktur. Kaynak inceleme imkânı olmayan için ise o kaynaklandırma sadece yer ve zaman israfı niteliğindedir. O kardeşlerimiz, bu siteden bilgi edinmek mecburiyetinde değildirler. Zaten ilmi manada bir site de değildir. Herkes kendine uygun olanı bulmalıdır. Bu siteden dini için istifade edenlerin düzeyi budur, biz onların duasını alıyoruz. Kendimize bunu vazife bildik. Bir diğer kardeşimiz de o kardeşlerimizin ihtiyacı olanı hazırlar, böylece de herkes vazifesini yapmış olur. Allah yardımcımız olsun, duanızı beklerim.

Sizin paylaşımlarınızı bir arkadaşıma tavsiye ettiğimde şöyle bir yanıt aldım: ‘
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Evet, bu tür bilgiler dolaşıyor ama ne kadar güvenli olduğunu bilemiyoruz. Bu sebeple biraz daha bulutların dağıldığı günlerde fikir adamlarımızın tavsiyelerini öğrenerek ne yapabileceğimizi tespit ederiz inşaallah. Allah Teâlâ yardımcımız olsun.

Hocam, bugün tüm dünyayı büyük bir belirsizliğe sürükleyen Koronavirüs salgını,
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu çağın önümüze getirdiği elektronik oyunların hayatımızda ciddi bir yer işgal ettiği açıkça görülmektedir. Küçük bebeklerden aile reisi insanlara kadar bir hastalık boyutunda toplumu etkisi altına alan salgına dönmüştür ne yazık ki. Uzun zaman geçmeden eşler arasında ayrılma nedenlerinde ilk sıralara bile taşınabilir diye endişelerimiz yok değildir. Bu tür oyunlar için söylenecek ilk söz mübah olmasıdır. Mübah, farz değil haram değil demektir. Yani serbest bir konudur. Bu temel kuraldan sonra ayrıntılara göre bu oyunların hükmü de değişebilir: • Zarar ve fesat kavramı devreye girdiğinde bu oyunlar için sakınca da devreye girer. Söz konusu “zarar”, ekonomik, dini, ahlâki veya sağlıkla ilgili olabilir. Hangisi olursa olsun zarar veren giderilir. Kural böyledir. • Bu konuda karar verileceği zaman genel duruma bakılır. Mesela genel olarak sakıncasız ama bir iki kişinin oynamasında bir sakınca var diye, umumi bir yasak olmaz. Aynı şekilde, genelde zararlı ama bir iki genç o oyunları yararlı işlerde değerlendiriyor diye de müspet bir karar verilemez. Karar yoğunluğa göre verilir. • Söz konusu oyunlar akidemiz açısından zarar veriyorsa mesela kâfirlerin sempatik olmalarını sağlıyorsa, onların dinlerinin veya sistemlerinin reklamını yapıyorsa, haramlardan bir haramı göz önüne çıkarıyorsa; ahlâk erimesine neden oluyorsa; avret teşhiri, kadın erkek avreti hassasiyetini yıpratmaya neden oluyorsa; öğrencilerin derslerini, iş sahiplerinin işlerini etkiliyorsa; sağlık açısından sakıncalar oluşturuyorsa, insanların akıllarını donduruyorsa; mal israfı nedeni oluyorsa; aile düzeni açısından risk oluşturuyorsa… Bu oyunların oynanmasına haram bile diyebiliriz. Bunun dışında genel hüküm mübah olmalarıdır.

Hocam, ailelere ELEKTRONİK DİJİTAL OYUNLAR üzerine bir seminer vereceğim. Bu fır

alkol konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Şarap sirkesi ile ne kastettiğinizi anlayamadık. Kendisi şarap ama adı sirke gibi bir şey ise o haram bir nesnedir. Tüketilemez, tüketilen sofrasına oturulmaz. Hayır, şaraptan dönüşmüş ve fiili bir sirke ise o haram değildir. Ne kadar öyle olduğuna bakarız bu sefer. Gerçekten sirkeleşmiş ise bir sıkıntı yoktur. En iyisi ise bu tür bir riski almamaktır.

Hocam içerisinde şarap sirkesi kullanılan yemeği yemek haram mıdır? Ayrıca şarap
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bir markette et ürünleri ve alkollü mamuller sakıncalıdır. Diğer ürünlerde de sıkıntı olabilir ama öncelikli bunlardır. Alkollü ürünlerde nispeten tespit kolay olmaktadır. Etlerde ise sizin de belirttiğiniz gibi büyük bir haram olma riski bulunuyor. Şöyle yapabilirsiniz: - Sahibini bildiğiniz ve sizin hassasiyetinizi gösteren market bulun. - Bu mümkün olmuyorsa ciddi markalar tespit edin. O markaya güvenin. - Marka da mümkün olmuyorsa helal belgesi sunanların sunumlarındaki ciddiyeti inceleyin. Kalbiniz rahat ediyorsa tüketebilirsiniz. - Bunların hiçbiri mümkün değilse balıkla yetinin. Allah yardımcınız olsun.

Hocam biz Rusya'da öğrenciyiz. Marketten aldığımız gıdaların helalliği hususunda
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Burs verecek aileye bu bilgileri vermelisiniz. Tercihi onlar yapsın. Bursu alacak genç ne durumda ise öyle karar verin. Babasının vebalini ona çektirmeyeceğimiz gibi babasının kopyası olmasına da yardım edemeyiz.

Hocam eşimin bir akrabasının çocuğu üniversiteyi kazandı. Ben de ona burs buldum
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Sigaranın hükmü bellidir. İnsanı kemiren bir şey için helallik yoktur. Sigara fabrikasında ancak aç kaldığınızda çalışabilirsiniz. Milyonlarca insanın hastalanmasının günahına ortak olmayın.

Hocam bir sigara fabrikasında mülakata girdim, sınavlar ve mülakatlar başarılı g
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Ne yazık ki şu ana kadar alkolden uzak ilaç üretimi sağlanabilmiş değildir. Kullandığınız ilaç olduğu sürece içinde alkol bulunmasının sakıncası yoktur. Süslenme gibi bir maksatla kullandığınızda ise alkollü nesneyi yıkamadan namaza durmayın.

Hocam neredeyse aldığımız bütün kremlerde ve deodorantlarda alkol var. Ben kulla
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu konumda şunu bilmelisiniz: Siyasetten ziraata kadar tam bir şeytan kuşatması altındayız. Hangi noktada ayağımıza basılıyorsa sadece orada acı hissediyoruz. En büyük sorun da burada zaten. Yalnız bir noktaya kilitlenip kalınca maazallah insanın aklı bile oynayabilir. Biraz daha itidalli ve gıda gündemini; - Helal, - Mekruh, - Riskli, - Tehlikeli, - Çok tehlikeli, - Haram! Şeklinde sıralamalıyız. Aksi takdirde kendi kendimizi yer bitiririz maazallah. Şeytan da bir taşla iki kuş vurmuş olur. Bu konuda internette dolaşan bilgilere itimat edemeyiz. Uzman olmayanların görüşlerine uyduğumuzda psikiyatrik vakalara alet olabiliriz. Bir başka ifadeyle dinimizin geniş bıraktığı alanı daraltmanın da anlamı yoktur. Bilhassa bazı hanım kardeşlerimizin esasen gerekli olan bu gıda titizliğini, varsa yoksa hayatın tek gündemi gibi tuttuklarını izleyebiliyoruz. Daha dengeli olmak şarttır. Allah yardımcımız olsun.

Hocam hazır baklava yufkalarında insan saçı olduğunu duymuştum. Araştırdığımda i

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.